Trong suốt nhiều năm qua, người dùng đã quen với việc Apple đều đặn giới thiệu bốn mẫu iPhone mới mỗi dịp tháng 9. Từ iPhone 12 đến iPhone 17, công thức quen thuộc gồm bản tiêu chuẩn, phiên bản màn hình lớn Plus (hiện tại là iPhone Air) cùng hai mẫu cao cấp Pro và Pro Max gần như không thay đổi.
Đằng sau chiến lược này không đơn thuần là việc mở rộng lựa chọn cho khách hàng. Với Apple, số 4 từng là công thức mang lại những giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong lịch sử iPhone. Tuy nhiên, khi thị trường smartphone dần bão hòa, công thức từng được xem là “phép màu” này đang bộc lộ những dấu hiệu hụt hơi.
Con số 4 mang ý nghĩa đặc biệt với Apple
Ý tưởng về việc tinh gọn danh mục sản phẩm đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử Apple. Khi trở lại điều hành công ty vào năm 1997, Steve Jobs đã cắt giảm hàng loạt sản phẩm để tập trung vào bốn dòng máy tính cốt lõi gồm hai mẫu dành cho người tiêu dùng và hai mẫu dành cho khách hàng chuyên nghiệp.
Tại một sự kiện năm 1998, nhà đồng sáng lập Apple từng khẳng định rằng công ty chỉ cần “bốn sản phẩm tuyệt vời” để tạo nên khác biệt.
Gần ba thập kỷ sau, Apple sở hữu hệ sinh thái đa dạng hơn rất nhiều với iPad, MacBook, Apple Watch, AirPods hay kính Vision Pro. Dẫu vậy, triết lý xoay quanh con số 4 vẫn được duy trì với dòng iPhone.
Kể từ năm 2020, Apple liên tục ra mắt bốn mẫu iPhone mới mỗi năm. Năm nay, bộ tứ gồm iPhone 16, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro và iPhone 16 Pro Max tiếp tục xuất hiện theo đúng công thức quen thuộc.
Chiến lược này xuất phát từ thực tế rằng mỗi lần Apple mở rộng danh mục iPhone, doanh số thường ghi nhận những cú bứt phá đáng kể. Năm 2014, sự xuất hiện của iPhone 6 Plus đánh dấu lần đầu tiên người dùng có hai kích thước màn hình để lựa chọn, kéo theo nhiều quý tăng trưởng liên tiếp.
Đến năm 2017, Apple bổ sung iPhone X vào danh mục, mở ra phân khúc siêu cao cấp và tạo nên bước nhảy vọt về doanh thu. Năm 2020, khi công ty chính thức chuyển sang mô hình bốn mẫu iPhone, doanh số tiếp tục tăng mạnh nhờ nhu cầu nâng cấp thiết bị sau đại dịch.
Khi mẫu iPhone thứ tư không còn tạo đột phá
Dù vẫn duy trì công thức bốn sản phẩm, Apple đang gặp khó khăn trong việc tìm ra mẫu máy thứ tư thực sự hấp dẫn người dùng.
Trong những năm gần đây, luôn có một thành viên trong gia đình iPhone bị lép vế so với phần còn lại. Trước đây đó là iPhone Mini, còn hiện tại là dòng Plus.
Khi giới thiệu iPhone 12 Mini vào năm 2020, Apple kỳ vọng những người yêu thích điện thoại nhỏ gọn sẽ đón nhận sản phẩm này. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế thấp hơn nhiều so với dự đoán. Sau hai thế hệ, dòng Mini bị khai tử.
Năm 2022, Apple chuyển sang chiến lược mới với iPhone 14 Plus. Thiết bị sở hữu màn hình lớn tương đương bản Pro Max nhưng giữ cấu hình gần giống phiên bản tiêu chuẩn nhằm hướng tới nhóm khách hàng muốn trải nghiệm màn hình rộng với chi phí thấp hơn.
Tuy nhiên, Plus cũng chưa thể trở thành “ngôi sao” doanh số.
Theo dữ liệu từ Display Supply Chain Consultants (DSCC), tỷ trọng đơn đặt hàng màn hình dành cho dòng Plus liên tục ở mức thấp hơn các phiên bản còn lại. Trong khi đó, nhu cầu đối với hai mẫu Pro và Pro Max vẫn tăng trưởng đều đặn qua từng năm.
Các khảo sát thị trường tại Mỹ cũng cho thấy iPhone Plus thường đứng cuối bảng về mức độ phổ biến trong thế hệ iPhone mới. Ngược lại, hai phiên bản Pro luôn nằm trong nhóm bán chạy nhất.
Tình trạng này phản ánh một thực tế đang diễn ra trên toàn cầu: người dùng ngày càng có xu hướng hoặc chọn phiên bản tiêu chuẩn để tiết kiệm chi phí, hoặc chi thêm tiền để sở hữu các tính năng cao cấp nhất. Điều này khiến các mẫu nằm ở giữa như Plus trở nên khó định vị.
Không chỉ tại Mỹ, xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở nhiều thị trường lớn. Tại Trung Quốc và Ấn Độ, các mẫu Pro và Pro Max đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao hơn đáng kể so với các phiên bản còn lại.
Lịch sử cho thấy Apple luôn đạt kết quả tốt nhất khi tạo ra được một mẫu iPhone mới có sức hút riêng thay vì chỉ bổ sung thêm một lựa chọn trung gian. Sau Mini và Plus, iPhone Air là nỗ lực tiếp theo nhằm tìm lại “mảnh ghép thứ tư” mà Apple vẫn còn thiếu trong chiến lược sản phẩm của mình.
Với Apple, con số 4 chưa bao giờ đơn thuần là số lượng sản phẩm. Đó là công thức từng tạo nên những giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất của hãng. Vấn đề hiện nay không phải là có bao nhiêu mẫu iPhone được bán ra mỗi năm, mà là liệu mẫu iPhone thứ tư có đủ sức tạo nên khác biệt hay không.
Tham khảo CNBC
Huỳnh Duy
