Đằng sau những đường link xem bóng đá miễn phí tưởng chừng đơn giản là cả một mô hình công nghệ được tổ chức bài bản, nhằm phát tán nội dung có bản quyền, né tránh việc bị chặn và khai thác lưu lượng truy cập khổng lồ.
Mô hình “restream” phát tán nội dung lậu
Phần lớn các trang xem bóng đá lậu hiện nay hoạt động dựa trên mô hình OTT (over-the-top), tức truyền tải nội dung trực tiếp qua Internet thay vì thông qua hệ thống truyền hình truyền thống.
Tuy nhiên, khác với các nền tảng hợp pháp, những website này không sở hữu bản quyền phát sóng. Thay vào đó, họ thu tín hiệu từ nhiều nguồn khác nhau như kênh truyền hình quốc tế, dịch vụ IPTV hoặc các nền tảng streaming có bản quyền.
Sau khi thu được tín hiệu, hệ thống sẽ tiến hành “restream”, tức phát lại thông qua máy chủ trung gian để người xem truy cập miễn phí trên website hoặc qua các đường link được chia sẻ trên mạng xã hội.
Cơ chế này khiến một trận đấu thuộc các giải lớn như Ngoại hạng Anh hay UEFA Champions League có thể xuất hiện gần như đồng thời trên hàng chục website lậu, dù bản quyền phát sóng tại Việt Nam thuộc về các đơn vị truyền hình hoặc nền tảng OTT chính thức.
Tên miền thay đổi liên tục để né bị ngăn chặn
Một đặc điểm phổ biến của các hệ thống streaming lậu là sử dụng nhiều tên miền khác nhau cùng lúc.
Trong quá trình hoạt động, hệ thống Xôi Lạc TV được cho là đã vận hành với nhiều tên miền song song. Khi một trang bị chặn, trang khác sẽ nhanh chóng được kích hoạt để thay thế. Phương thức này thường được gọi là “domain hopping”, tức liên tục thay đổi tên miền để tránh việc truy cập bị ngăn chặn.
Bên cạnh đó, các website lậu thường đăng ký tên miền quốc tế và đặt máy chủ ở nước ngoài, gây khó khăn cho quá trình truy vết.
Nhiều hệ thống còn xây dựng mạng lưới “mirror site” - tức nhiều website khác nhau nhưng sao chép cùng nội dung. Khi một trang bị vô hiệu hóa, người dùng vẫn có thể tiếp tục truy cập qua các địa chỉ khác trong cùng mạng lưới.
Kiếm tiền từ quảng cáo và nền tảng cá cược
Dù cung cấp nội dung miễn phí, các website phát sóng lậu vẫn tạo ra nguồn doanh thu đáng kể nhờ lưu lượng truy cập lớn.
Nguồn thu chủ yếu đến từ quảng cáo cho các nền tảng cá cược trực tuyến. Banner quảng cáo, liên kết giới thiệu hoặc thậm chí nội dung bình luận trong quá trình phát sóng đều có thể được sử dụng để dẫn dắt người xem tới các trang cá cược.
Trong các mùa giải thể thao lớn, một website phát sóng lậu có thể thu hút hàng trăm nghìn đến hàng triệu lượt truy cập mỗi ngày, tạo điều kiện để hệ thống quảng cáo và liên kết cá cược hoạt động hiệu quả.
Theo cơ quan chức năng, ngoài việc xâm phạm bản quyền, các hệ thống phát sóng lậu còn có thể liên quan tới những hoạt động tội phạm mạng khác.
Vụ việc liên quan đến Xôi Lạc TV cho thấy quy mô và mức độ tổ chức của các mạng lưới phát sóng lậu trên Internet ngày càng phức tạp. Khi công nghệ streaming phát triển mạnh, cuộc chiến chống vi phạm bản quyền trên môi trường số không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là thách thức lớn về công nghệ đối với các đơn vị nắm giữ bản quyền.
Huỳnh Duy
