Thất nghiệp trong tình thế bị động, hay nói thẳng ra là bị đuổi việc, chắc hẳn là điều không ai mong muốn. Nỗi lo lúc đó không chỉ là vấn đề kiếm tiền, mất thu nhập mà còn là sự hoài nghi dành cho bản thân: Phải chăng là mình quá kém nên mới là người bị sa thải?
Tất cả những cảm xúc đó đều không có gì khó hiểu, cũng không ít người đã trải qua trong 2025. Tuy nhiên liệu rằng mình chủ động, mình tự nguyện thất nghiệp thì tình hình có khả quan, thoải mái hơn không?
Đây là chủ đề hiện đang nhận được sự quan tâm, chia sẻ trên MXH Threads. Bắt nguồn từ 1 bài đăng “góc khuất tự nguyện thất nghiệp”, không ít người đã bày tỏ, trải lòng về quyết định này.
Một người chia sẻ: “Thất nghiệp không đáng sợ, thất nghiệp mà không có kế hoạch hay sự chuẩn bị gì tiếp theo mới đáng sợ. Trước khi xin nghỉ, hãy tự đặt và trả lời những câu hỏi sau đây:
1. Quỹ tiết kiệm có đủ cho tầm 6 tháng chi tiêu đổ lên không?
2. Sau nghỉ việc có nguồn thu nào khác không?
3. Nếu có chuyện bất trắc hay sự cố gì xảy ra (ốm đau, tai nạn...) thì bản thân có tự lo liệu được về mặt tài chính không?
Mình luôn chuẩn bị 1 khoản tiết kiệm dư ra đủ để dự trù cho việc chi tiêu hàng ngày khi không kiếm được tiền và cả những bất trắc nữa thì mới dám nghỉ việc”.
Một người đồng tình: “Trước mắt là phải có tiền cái đã, 6 tháng tiền chi tiêu là tối thiểu, cái này càng nhiều càng yên tâm thôi. Sau đó là phải chuẩn bị tâm lý đối diện với những câu hỏi từ gia đình họ hàng, bạn nào không sống cùng bố mẹ thì vấn đề này cũng không đáng lo. Tiếp đó nữa là có thể sẽ chán, kiểu xưa đi làm bận bù đầu chỉ ước được nghỉ, xong nghỉ rồi lại thấy rảnh quá không biết làm gì cho hết ngày, ngủ nhiều thì mệt”.
Một người khác lại có trải nghiệm hơi “bẽ bàng”, ban đầu là thất nghiệp chủ động, xong cuối cùng lại thành ra thất nghiệp bị động vì tìm việc mãi không được. Người này cho biết: “Tháng 4/2025 mình chủ động nghỉ việc, tính đi chơi nghỉ ngơi 2 tháng rồi tìm việc nhưng đến tận tháng 11 vừa rồi mới được đi làm trở lại. Cũng căng thẳng phết vì phỏng vấn trượt 4 chỗ, đến chỗ thứ 5 mới ổn”.
Một người khác thì lại giãi bày: “Mình cũng vừa qua khoảng thời gian tự nguyện nghỉ việc đây. Ở nhà làm này làm kia, chi phí ăn uống, tiêu dùng không lo, vẫn có bạn để cùng đi ăn, đi cà phê, nhưng mà không có nguồn thu vào thì cũng nản 1 xíu, vì xung quanh mình mọi người nếu không làm văn phòng thì cũng làm freelancer. Thế nên nghỉ được 3 tháng thì mình lại phỏng vấn để đi làm lại, may là cũng tìm được việc luôn”.
Tựu trung lại, mỗi người một cảm nhận sau khi tự nguyện nghỉ việc, nhưng tất cả đều đồng tình: Phải vững tài chính thì quyết định này mới không kèm theo “sai số”.
Cần chuẩn bị những gì trước khi tự nguyện nghỉ việc?
1. Quỹ dự phòng: Càng nhiều càng tốt!
Trước khi tự nguyện nghỉ việc, điều quan trọng nhất không phải là tinh thần hứng khởi hay cảm giác “đã đến lúc phải đi”, mà là bạn đang có bao nhiêu tiền để “chống đỡ” cho giai đoạn không thu nhập ổn định.
Quỹ dự phòng ở đây là khoản tiền đủ để bạn duy trì mức sống cơ bản trong ít nhất 6 tháng, lý tưởng hơn là 9-12 tháng. Khoản tiền này dùng để chi trả những chi phí không thể “né” như tiền nhà, ăn uống, điện nước, bảo hiểm, các nghĩa vụ tài chính cố định.
Khi chưa có thu nhập mới, quỹ dự phòng chính là thứ giúp bạn ra quyết định tỉnh táo, không bị áp lực “sắp hết tiền” buộc phải chấp nhận một công việc không như ý. Bởi sự thật là không ít người nghỉ việc với tâm thế lạc quan nhưng chỉ sau vài tháng đã rơi vào trạng thái căng thẳng vì hết tiền. Thế nên nghỉ việc khi quỹ dự phòng chưa đủ, chẳng khác nào tự đẩy bản thân vào thế khó.
2. Một công việc phụ để duy trì dòng tiền
Một sai lầm phổ biến là cho rằng nghỉ việc rồi mới tính chuyện làm thêm hoặc tìm nguồn thu khác. Trên thực tế, công việc phụ nên được chuẩn bị và vận hành từ khi bạn còn đang đi làm chính thức. Dòng tiền dù nhỏ nhưng đều đặn sẽ giúp bạn giảm đáng kể áp lực tài chính trong giai đoạn nghỉ việc.
Quan trọng hơn, nó cho bạn cảm giác mình vẫn đang tạo ra giá trị và kiểm soát được cuộc sống, thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào tiền tiết kiệm. Công việc phụ không nhất thiết phải là thứ mang lại thu nhập lớn, mà nên là thứ bạn có thể duy trì ổn định, linh hoạt về thời gian và có tiềm năng phát triển lâu dài nếu cần.
3. Làm rõ định hướng tiếp theo của bản thân
Nghỉ việc không phải là đích đến, mà chỉ là điểm “trung chuyển”. Nếu không làm rõ mục tiêu nghỉ việc, bạn rất dễ rơi vào trạng thái trống rỗng, mất phương hướng sau vài tuần đầu “tự do”.
Trước khi nghỉ, bạn cần trả lời thành thật một số câu hỏi:
- Mình muốn đổi ngành, đổi vai trò, học thêm kỹ năng hay tạm dừng để hồi phục? Mốc thời gian cho mỗi giai đoạn là bao lâu?
- Tiêu chí của công việc hoặc con đường tiếp theo là gì? Định hướng không cần quá chi tiết, nhưng phải đủ rõ để bạn không đi trong sương mù.
Khi có định hướng, bạn sẽ biết nên dùng thời gian rảnh để học gì, gặp ai, thử nghiệm điều gì, thay vì để ngày tháng trôi qua trong cảm giác mơ hồ và tự trách bản thân.
Ngọc Linh
