Google chưa bao giờ giành được vị trí đáng kể trên thị trường smartphone toàn cầu. Sau gần một thập kỷ kể từ khi chiếc Pixel đầu tiên ra mắt năm 2016, dòng điện thoại này vẫn chỉ chiếm một phần rất nhỏ doanh số so với iPhone của Apple hay Galaxy của Samsung.
Tuy nhiên, thay vì thu hẹp hoặc từ bỏ dự án như nhiều người từng dự đoán, Google vẫn đều đặn đầu tư hàng tỷ USD vào Pixel, phát triển chip Tensor, xây dựng hệ sinh thái phần cứng và chuẩn bị trình làng thế hệ Pixel 11 trong tháng 8 này.
Điều đó đặt ra một câu hỏi thú vị: Vì sao Google vẫn kiên trì làm điện thoại dù đây chưa bao giờ là "con gà đẻ trứng vàng"?
Không chỉ bán điện thoại
Câu trả lời nằm ở chỗ Pixel chưa bao giờ được Google định vị như một sản phẩm chỉ để cạnh tranh doanh số. Đối với gã khổng lồ tìm kiếm, đây là một mắt xích chiến lược trong tham vọng kiểm soát trải nghiệm Android và mở rộng ảnh hưởng của AI đến hàng tỷ người dùng.
Nếu nhìn vào số liệu thị trường, Pixel khó có thể được xem là một thành công theo tiêu chuẩn truyền thống. Dù doanh số đã cải thiện trong vài năm gần đây, đặc biệt tại Mỹ và Nhật Bản, quy mô của dòng máy này vẫn còn cách rất xa Apple hay Samsung. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng đó không phải là thước đo mà Google quan tâm nhất.
Theo Engadget, sau 10 thế hệ Pixel, mục tiêu cốt lõi của dòng sản phẩm này gần như không thay đổi: trở thành thiết bị thể hiện rõ nhất tầm nhìn của Google về Android và các dịch vụ của hãng. Nếu trước đây Pixel là nơi Google đưa Google Assistant, công nghệ xử lý ảnh bằng AI hay các phiên bản Android mới đến người dùng đầu tiên, thì ngày nay vai trò đó được chuyển sang Gemini và các tính năng AI tạo sinh.
Nói cách khác, Pixel không chỉ là một chiếc điện thoại mà còn là "sân khấu" để Google trình diễn tương lai của Android.
Đây cũng là điểm khác biệt lớn giữa Google và các nhà sản xuất Android khác. Samsung, Xiaomi, OPPO hay vivo đều xây dựng giao diện riêng, bổ sung các tính năng và dịch vụ của mình lên Android. Trong khi đó, Pixel cho phép Google kiểm soát toàn bộ trải nghiệm, từ hệ điều hành, chip xử lý Tensor, AI Gemini cho đến các ứng dụng như Photos, Maps hay Search.
Việc sở hữu một thiết bị do chính mình thiết kế giúp Google không còn phụ thuộc hoàn toàn vào đối tác để triển khai các công nghệ mới. Những tính năng như Night Sight, Magic Eraser, Call Screen hay gần đây là Circle to Search đều xuất hiện trên Pixel trước khi lan rộng sang phần còn lại của hệ sinh thái Android. Theo nhiều chuyên gia, đây chính là vai trò quan trọng nhất của Pixel: trở thành thiết bị tham chiếu, đặt ra tiêu chuẩn để các hãng Android khác cùng phát triển.
Ở góc độ này, Pixel có vị trí khá giống Microsoft Surface trong hệ sinh thái Windows. Khi Microsoft ra mắt Surface hơn một thập kỷ trước, nhiều người cũng đặt câu hỏi vì sao hãng phần mềm này lại bước chân vào lĩnh vực phần cứng. Thực tế, Surface chưa bao giờ là dòng máy bán chạy nhất thị trường, nhưng nó đã góp phần định hình xu hướng thiết kế laptop Windows, thúc đẩy các đối tác như Dell, HP hay Lenovo cải tiến sản phẩm và gần đây trở thành nền tảng để Microsoft giới thiệu dòng máy tính AI Copilot+ PC.
Pixel đang đóng vai trò tương tự đối với Android.
Một góc nhìn khác cũng đáng chú ý là mối quan hệ giữa Google và Samsung. Samsung là đối tác Android lớn nhất thế giới, nhưng đồng thời cũng là doanh nghiệp có hệ sinh thái phần mềm, dịch vụ và AI ngày càng mạnh. Việc Google duy trì Pixel giúp hãng luôn có một thiết bị "cây nhà lá vườn", qua đó đảm bảo vẫn nắm quyền chủ động trong việc định hướng Android nếu cán cân quyền lực trong hệ sinh thái thay đổi.
Điều này không có nghĩa Google muốn cạnh tranh trực diện với Samsung. Ngược lại, hai bên vẫn là những đối tác chiến lược trong nhiều lĩnh vực, từ phát triển Android đến hợp tác về AI. Tuy nhiên, việc sở hữu Pixel giúp Google có thêm một phương án để bảo vệ tầm ảnh hưởng của mình trên nền tảng Android trong dài hạn.
Nếu trước đây Pixel được biết đến nhiều nhất nhờ camera, thì vài năm trở lại đây, AI mới là trung tâm của mọi chiến dịch phát triển sản phẩm. Google liên tục giới thiệu các tính năng chỉnh sửa ảnh bằng AI, dịch ngôn ngữ theo thời gian thực, trợ lý Gemini hay các khả năng xử lý ngay trên thiết bị nhờ chip Tensor.
Điều này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của Google. Smartphone không còn đơn thuần là thiết bị phần cứng mà trở thành cánh cửa để người dùng tiếp cận các dịch vụ AI. Trong bối cảnh các hãng công nghệ lớn đều chạy đua xây dựng hệ sinh thái AI, Pixel giúp Google triển khai nhanh nhất những công nghệ mới, thu thập phản hồi từ người dùng và hoàn thiện trải nghiệm trước khi mở rộng sang toàn bộ Android.
Ở góc độ kinh doanh, đây cũng là một khoản đầu tư phục vụ cho nhiều mảng doanh thu khác. Google không chỉ kiếm tiền từ phần cứng mà còn từ quảng cáo tìm kiếm, Google One, YouTube Premium, Google Workspace, Cloud và các dịch vụ AI trả phí. Càng nhiều người sử dụng sâu các dịch vụ này, giá trị lâu dài mà Google thu được càng lớn. Pixel vì thế giống một cánh cửa dẫn người dùng vào toàn bộ hệ sinh thái hơn là một sản phẩm phải tự mình tạo ra lợi nhuận tối đa.
Chiến lược này không phải là điều quá xa lạ trong ngành công nghệ. Amazon nhiều năm chấp nhận lợi nhuận thấp từ Kindle để thúc đẩy doanh số sách điện tử và dịch vụ nội dung số. Tesla từng ra mắt Roadster với số lượng hạn chế nhằm chứng minh xe điện có thể hấp dẫn trước khi mở rộng sang các dòng xe đại chúng. Microsoft cũng đầu tư mạnh cho Surface để định hướng tương lai của Windows. Điểm chung của những sản phẩm này là giá trị chiến lược thường lớn hơn rất nhiều so với doanh số bán ra.
Trong bối cảnh Google chuẩn bị giới thiệu Pixel 11, câu chuyện về dòng điện thoại này có lẽ cũng nên được nhìn theo cách tương tự. Nếu chỉ đánh giá Pixel bằng số lượng máy bán ra, Google có thể chưa phải người chiến thắng. Nhưng nếu xem Pixel là công cụ để định hình Android, thúc đẩy AI và củng cố hệ sinh thái dịch vụ của mình, thì gần 10 năm kiên trì đầu tư của Google lại trở nên dễ hiểu hơn rất nhiều.
Cuộc đua smartphone hiện nay không còn chỉ xoay quanh cấu hình hay camera. Khi AI ngày càng trở thành yếu tố quyết định, những chiếc điện thoại như Pixel có thể mang một vai trò lớn hơn chính bản thân chúng: trở thành nền tảng để các tập đoàn công nghệ định hình thế hệ trải nghiệm tiếp theo của hàng tỷ người dùng.
*Nguồn: The Information, Engadget, Reuters
Lâm Mộc
