Hà Nội đang bắt đầu thử nghiệm một mô hình giao thông có thể cho thấy thành phố sẽ ứng dụng xe tự hành như thế nào trong tương lai. Thay vì đưa ngay taxi tự lái hay xe buýt không người lái ra đường phố đông đúc, thành phố lựa chọn Hòa Lạc làm khu vực thử nghiệm có kiểm soát, nơi nhiều loại phương tiện tự hành có thể hoạt động trên những tuyến đường được lập bản đồ và giám sát chặt chẽ.
Theo Quyết định 4554/QĐ UBND ngày 25/8/2026, Hà Nội cho phép Công ty cổ phần Phenikaa X thử nghiệm hệ thống giao thông tự hành thông minh trong thời gian 24 tháng. Dự án gồm bốn nhóm phương tiện là xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng.
Phạm vi thử nghiệm được giới hạn tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội. Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, robotaxi và robot giao hàng sẽ hoạt động trên mạng lưới đường khoảng 11,5 km. Robot giao hàng được thử nghiệm với kịch bản tương đối sát nhu cầu thực tế, vận chuyển đồ ăn từ nhà hàng, quán cà phê tới các tòa nhà, trụ sở trong khu vực.
Trong khuôn viên Đại học Quốc gia Hà Nội, tuyến thử nghiệm dài khoảng 2,8 km dành cho xe buýt tự hành. Phương tiện được kỳ vọng hỗ trợ sinh viên di chuyển giữa ký túc xá, giảng đường, khu học quân sự và khu vực bến xe buýt.
Điểm đáng chú ý nằm ở cách Hà Nội tiếp cận công nghệ này. Đây không phải chương trình thương mại hóa xe tự lái. Các phương tiện chỉ được chạy trên những tuyến cố định đã có bản đồ HD, hệ thống giám sát cùng các điều kiện vận hành được xác định trước. Tốc độ tối đa không quá 40 km/h, xe buýt chở tối đa 8 hành khách, robotaxi tối đa 4 hành khách. Trong thời gian thử nghiệm, doanh nghiệp không được kinh doanh vận tải hoặc thu phí thương mại.
Về công nghệ, hệ thống kết hợp LiDAR, camera, GPS độ chính xác cao, bản đồ số HD 2D và 3D cùng các thuật toán AI, SLAM, học máy và học sâu. Xe buýt và robotaxi vẫn phải có người giám sát tại vị trí lái để can thiệp khi hệ thống gặp lỗi hoặc vượt giới hạn an toàn.
Điều quan trọng hơn việc xe có thể tự chạy là dữ liệu thu được sau quá trình thử nghiệm. Hà Nội muốn đánh giá độ an toàn, độ tin cậy, trải nghiệm người dùng, khả năng tích hợp với giao thông hiện hữu, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu và nền tảng phục vụ việc hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn cho xe tự hành tại Việt Nam.
Vì thế, Hòa Lạc có thể được xem như một “phòng thí nghiệm ngoài trời” cho giao thông tự hành. Nếu thử nghiệm thành công, giá trị lớn nhất không nằm ở vài chiếc xe buýt không cần tài xế hay những robot giao đồ ăn, mà ở việc Hà Nội có thêm dữ liệu thực tế để trả lời câu hỏi khó hơn, đó là khi nào phương tiện tự hành đủ an toàn để bước ra khỏi khu vực kiểm soát và đi vào đời sống đô thị.
Vũ Hoàng
