Clip: Di Anh
Trăn trở trước những vụ cháy nhà cao tầng liên tiếp gây hậu quả nghiêm trọng, anh Nguyễn Toại Nguyện (ngụ Hóc Môn, TP.HCM) đã cùng con gái dành hơn 5 tháng nghiên cứu, thử nghiệm để tìm ra một giải pháp thoát nạn khác với các phương án quen thuộc. Từ những suy nghĩ rất đời thường, giải pháp thoát hiểm bằng dây cáp xiên dần được hình thành và hiện đang trong quá trình thực nghiệm.
Chia sẻ về lý do bắt đầu nghiên cứu, anh Nguyện cho biết bản thân luôn day dứt khi chứng kiến các vụ cháy lớn, đặc biệt là những trường hợp nạn nhân bị mắc kẹt ở tầng cao mà không có lối thoát an toàn.
“Tại sao phải là dây cáp xiên? Bởi vì các phương pháp thoát hiểm trong cháy nhà cao tầng hiện nay chủ yếu là thang bộ, thang thoát hiểm bên hông tòa nhà hoặc thang dây. Nhưng tất cả những giải pháp đó đều hướng người thoát nạn đi xuống phần chân của ngôi nhà đang cháy. Khi hướng xuống như vậy, lượng khói và nhiệt bốc lên rất cao”, anh phân tích.
Xuất phát từ thực tế đó, anh Nguyện nảy ra ý tưởng phải tìm một hướng thoát khác, giúp người gặp nạn né hẳn vùng khói và nhiệt. Ban đầu, anh nghĩ đến việc cố định dây vào ban công hoặc lan can, tuy nhiên ý tưởng này nhanh chóng bộc lộ những rủi ro.
“Lúc đó con gái mình nói, nhỡ khi cháy hoảng loạn, 5 hay 6 người cùng đu lên lan can thì sao? Lỡ dây đứt hay lan can không chịu nổi thì sẽ gây hậu quả rất lớn. Nghe vậy mình mới giật mình”, anh kể lại.
Từ đó, anh Nguyện tiếp tục xem xét các thiết bị cố định phổ biến trên thị trường, trong đó có tắc kê nở. Tuy nhiên, theo anh, giải pháp này cũng không đảm bảo an toàn trong mọi điều kiện.
“Tắc kê nở khoan vào bê tông thì còn đỡ chứ khoan vào tường gạch thì gần như không hiệu quả. Lỡ giật mạnh một cái là bung ra ngay.” anh nói.
Sau nhiều lần thử nghiệm, anh Nguyện đã sáng chế ra thiết bị neo tường có cơ chế tự bù lệch góc, giúp cố định chắc chắn dây cáp xiên vào tường. Theo anh, đây là điểm mấu chốt của toàn bộ giải pháp.
“Nếu sử dụng thiết bị này dù 3, 5 hay 7 người, thậm chí 10 người cùng sử dụng thì cũng không thể bung được. Người ở trên chỉ cần quăng dây xuống dưới, người phía dưới có thể cố định dây vào gốc cây, trụ bê tông hay thậm chí là nắp cống cũng được. Sau khi cột cố định xong, người bên trên gắn thiết bị trượt chậm rồi trượt xuống luôn” anh chia sẻ.
Giải pháp thoát hiểm mà hai cha con nghiên cứu bao gồm dây cáp xiên, thiết bị thả chậm có thắng phụ, bộ giảm chấn kép, hệ thống neo tường tự bù lệch góc và dụng cụ căng cáp. Việc di chuyển theo phương xiên giúp người thoát nạn tránh được khu vực khói lửa tập trung, đồng thời giảm lực tác động khi tiếp đất.
Anh Nguyện cho rằng trong nhiều tình huống, người bên ngoài dù muốn hỗ trợ cũng gần như bất lực. “Có nhiều người hàng xóm muốn cứu nạn nhưng không thể lại gần, vì hai bên nóng lắm. Mình khẳng định với bạn là rất nóng, không ai chịu nổi để tiếp cận giúp người đang mắc kẹt ở nhiệt độ 300 400 độ C”, anh nói.
Để biến ý tưởng thành một sản phẩm thực tế, anh Nguyện cho biết đã phải trải qua rất nhiều công đoạn thử sai. “Trước đó mình phải nặn đất sét trước, dùng dao cắt, đo kích thước rồi chuyển lên bản vẽ kỹ thuật. Sau đó mới làm bằng sắt rồi lại tiếp tục chỉnh sửa cho thông số tối ưu. Để từ một ý tưởng thành sản phẩm thật, tốn rất nhiều sắt và rất nhiều công” anh kể.
Dù vậy, theo anh Nguyện, chi phí để làm thiết bị không hề đắt đỏ. “Mình có thể khẳng định chi phí chỉ bằng 1 đến 2 bữa ăn thôi. Nhịn 1, 2 bữa ăn để làm một thiết bị phòng hờ trong nhà thì quá đáng để đánh đổi” anh nói.
Đồng hành cùng cha trong suốt quá trình nghiên cứu, em Nguyễn Hà Hải Nguyên cho biết những kiến thức học được trên lớp đã giúp em hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động của sản phẩm. “Em học vật lý nên em thấy ở đâu cũng có thể áp dụng vào đời sống. Sản phẩm của ba cũng áp dụng một phần vật lý, từ việc tạo ma sát hay giảm ma sát để quá trình đi xuống nhẹ nhàng và chậm hơn, an toàn hơn cho người sử dụng” Hải Nguyên chia sẻ.
Dù vẫn đang trong giai đoạn thực nghiệm, giải pháp thoát hiểm bằng dây cáp xiên của hai cha con anh Nguyễn Toại Nguyện đã cho thấy một hướng tiếp cận khác trong việc thoát nạn khi cháy nhà cao tầng, xuất phát từ chính những trăn trở rất đời thường về an toàn tính mạng con người.
Phạm Trang - Ảnh, clip: Di Anh
