Không lấy CPU hay card đồ họa, hai người đàn ông tại thành phố Thạch Hà Tử (Shihezi), Tân Cương, Trung Quốc, được cho là chỉ nhắm tới một linh kiện nhỏ nhưng ngày càng đắt đỏ: RAM.
Thuê phòng chỉ để tháo RAM khỏi máy chơi game
Theo Yahoo News, ban đầu Li hoạt động một mình tại một khách sạn ở Thạch Hà Tử. Sau vụ việc đầu tiên, người này được cho là rủ thêm Cheng tham gia. Từ ngày 15 đến 31/5, cả hai lần lượt lưu trú tại nhiều khách sạn esports để tháo RAM khỏi các máy tính.
Tổng cộng, 16 thanh RAM bị lấy đi và được đăng bán trên các nền tảng giao dịch đồ cũ. Hai người được cho là thu về 13.200 nhân dân tệ, tương đương khoảng 1.850-2.000 USD.
Vụ việc chỉ bị phát hiện sau khi khách lưu trú nhận thấy một số máy tính không thể hoạt động. Các khách sạn sau đó báo cảnh sát về số RAM bị mất, từ đó lực lượng chức năng xác định và bắt giữ hai nghi phạm.
“Khách sạn esports” là mô hình khá phổ biến tại Trung Quốc, trong đó phòng lưu trú được trang bị sẵn máy tính cấu hình cao và các thiết bị phục vụ chơi game. Khách có thể thuê phòng để sử dụng cả không gian nghỉ ngơi lẫn dàn máy mà không cần tự đầu tư một bộ PC đắt tiền.
Chính những dàn máy này trở thành mục tiêu của Li và Cheng.
Theo thông tin được công bố, hai người được cho là tháo các module RAM khỏi máy tính rồi đưa lên thị trường đồ cũ để bán. So với những linh kiện như card đồ họa hay CPU, RAM có kích thước nhỏ, trọng lượng nhẹ và tương đối dễ tháo, vận chuyển, cất giấu.
Tuy nhiên, bị tạm giữ không đồng nghĩa đã bị kết tội. Vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra.
RAM từ linh kiện bình thường thành món hàng đắt đỏ
Nếu chỉ nhìn vào 16 thanh RAM bị lấy cắp, đây có thể lraà một vụ trộm linh kiện tương đối nhỏ. Nhưng đặt trong bối cảnh thị trường bộ nhớ hiện nay, câu chuyện trở nên đáng chú ý hơn.
Trang tin công nghệ Tom's Hardware theo dõi giá RAM trong vòng một năm và ghi nhận mức tăng mạnh ở nhiều sản phẩm.
Crucial Pro 32GB DDR5-6000 từng được bán với giá 90 USD trong đợt giảm giá Prime Day năm 2025. Một năm sau, cùng mẫu RAM này được ghi nhận ở mức 459 USD.
Một mẫu G.Skill Trident Z5 Neo RGB DDR5-6000 từng có thời điểm giảm xuống 100 USD nhưng sau đó tăng lên 599,99 USD. Tom's Hardware cho biết tại thời điểm khảo sát, gần như không thể tìm thấy RAM DDR5 32GB nào dưới 379 USD.
RAM DDR4 - thế hệ cũ hơn - cũng chịu ảnh hưởng. Một bộ Corsair Vengeance DDR4-3200 32GB từng có giá khoảng 48 USD vào năm 2025 nhưng nay có thể lên tới khoảng 200 USD.
Ở phân khúc dung lượng lớn, mức giá thậm chí còn cao hơn. Bộ Corsair Vengeance 192GB (4×48GB) được Tom's Hardware ghi nhận ở mức hơn 2.600 USD.
Đây không chỉ là mức tăng của một vài sản phẩm riêng lẻ. Tom's Hardware cho biết trong những tháng gần đây, một số mẫu RAM đã tăng 400%, 500% hoặc thậm chí 600%.
Vậy điều gì khiến một linh kiện vốn khá bình thường trong một bộ PC lại trở nên đắt đỏ như vậy?
AI đang hút nguồn cung bộ nhớ
Đằng sau cơn sốt RAM là nhu cầu ngày càng lớn từ các trung tâm dữ liệu AI.
Những hệ thống AI cần lượng bộ nhớ khổng lồ, trong đó có HBM (High Bandwidth Memory) - loại bộ nhớ hiệu năng cao được sử dụng cùng các bộ xử lý AI. Khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu tăng mạnh, các nhà sản xuất chip nhớ có xu hướng ưu tiên những sản phẩm phục vụ thị trường này.
Theo Tech Insider, Samsung, SK Hynix và Micron, ba nhà sản xuất DRAM lớn, đang chuyển một phần công suất từ các loại bộ nhớ tiêu dùng như DDR5 và NAND sang những sản phẩm phục vụ AI. Hệ quả là nguồn cung dành cho PC, laptop và các thiết bị điện tử tiêu dùng bị thu hẹp trong khi nhu cầu từ trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng.
Tech Insider dẫn các ước tính trong ngành cho rằng riêng dự án hạ tầng Stargate của OpenAI có thể tiêu thụ lượng DRAM tương đương gần 40% sản lượng toàn cầu khi đạt quy mô tối đa.
Giá cũng phản ánh sự mất cân đối này. Theo nguồn trên, giá DRAM đã tăng khoảng 170% trong năm 2025, trong khi giá hợp đồng NAND flash tăng hơn 60% chỉ trong tháng 11/2025.
Tom's Hardware cũng cho thấy mức tăng thực tế ở thị trường bán lẻ có thể nghiêm trọng hơn nhiều. Khoảng tháng 7/2025, TrendForce từng cảnh báo giá RAM có thể tăng 45% trong nửa cuối năm. Một năm sau, nhiều mẫu RAM đã tăng gấp nhiều lần so với mức giá trước đó.
Vấn đề còn nằm ở chỗ nguồn cung mới không thể xuất hiện ngay lập tức. Tech Insider dẫn dự báo của Kearney cho rằng thị trường bộ nhớ có thể cần đến năm 2030 mới phục hồi hoàn toàn. Trong khi đó, năng lực sản xuất mới của Micron được dự kiến chỉ đóng góp đáng kể từ khoảng năm 2027-2028.
Giá RAM tăng, PC cũng không đứng ngoài
Người dùng cuối không chỉ phải trả nhiều tiền hơn cho một thanh RAM. Khi chi phí bộ nhớ tăng mạnh, tác động dần lan sang giá của cả chiếc PC.
Tom's Hardware ghi nhận PC dựng sẵn và laptop gaming cũng bắt đầu chịu sức ép từ chi phí linh kiện. Một ví dụ đáng chú ý là Alienware Aurora 16. Mẫu PC gaming này từng được đề xuất ở mức khoảng 1.099 USD vào tháng 7/2025, nhưng một năm sau đã lên tới 1.999 USD.
Một số mẫu desktop Alienware khác thậm chí tăng giá tới khoảng 2.000 USD chỉ trong vài tháng.
Điều đáng chú ý là mức tăng của cả chiếc máy vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức tăng của riêng RAM. Các nhà sản xuất còn có thể phân bổ chi phí sang CPU, GPU, bo mạch chủ, lưu trữ và nhiều linh kiện khác để hạn chế tác động lên giá bán. Tuy nhiên, khi bộ nhớ trở thành một trong những thành phần đắt đỏ nhất của cấu hình, người mua cuối cùng vẫn phải gánh một phần chi phí.
Áp lực này đặc biệt rõ với máy gaming, vốn thường cần lượng RAM lớn và bộ nhớ lưu trữ tốc độ cao.
Và không chỉ PC chịu ảnh hưởng. Tech Insider ghi nhận Sony, Microsoft và Nintendo đều đã tăng hoặc công bố tăng giá phần cứng gaming trong năm 2026. PS5 được nâng lên 649 USD, Xbox Series X lên 799,99 USD và Switch 2 sẽ lên 499,99 USD từ tháng 9.
Những thay đổi này cho thấy cơn sốt bộ nhớ không còn là câu chuyện chỉ nằm trong các bảng giá linh kiện dành cho người tự lắp PC. Chi phí của cuộc đua AI đang dần xuất hiện trong giá bán những thiết bị mà người tiêu dùng sử dụng để làm việc, giải trí và chơi game.
Từ một linh kiện nằm khuất bên trong máy tính, RAM đang trở thành một mắt xích quan trọng trong cuộc cạnh tranh nguồn cung giữa AI và thị trường điện tử tiêu dùng.
Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài như những dự báo hiện nay, RAM có thể tiếp tục đắt đỏ trong thời gian dài. Và khi đó, câu chuyện về hai người bị cáo buộc trộm RAM tại các khách sạn esports ở Trung Quốc có thể được nhìn như một ví dụ khá lạ nhưng dễ hình dung về cách cơn khát AI đang tác động xuống tận những linh kiện nhỏ nhất bên trong một chiếc PC.
Minh Ngọc
Nguồn: Yahoo!, Tech Insider, Tom's Hardware
