Vụ phát hiện giò chả chứa hàn the ở Hà Nội vừa qua cho thấy một thực tế đáng lo: Cửa hàng vẫn mở, khách vẫn mua, và không ít người cho rằng “không có hàn the thì chả không ngon”, hay “ăn tí thì có chết đâu”.
Theo TS Nguyễn Hồng Vũ (Viện Nghiên cứu ung thư Quốc gia City of Hope, California, Mỹ), đây là lối suy nghĩ nguy hiểm. "Bạn cần hiểu rõ rằng hàn the bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm, không tồn tại khái niệm "liều an toàn", điều này đã được thống nhất ở Mỹ, châu Âu, tổ chức WHO/FAO và Việt Nam", chuyên gia khẳng định.
Borax (hàn the) không phải độc chất gây chết ngay nên việc thấy người khác "ăn hoài vẫn sống" không thể xem là bằng chứng an toàn. Đây là độc chất mạn tính: Tổn thương diễn ra âm thầm, chậm và không biểu hiện rõ ngay. Khi vào cơ thể, borax chỉ được đào thải khoảng 60-70%, phần còn lại tồn dư vài ngày đến gần một tuần. Nếu ăn lặp lại (vài lần mỗi tuần), cơ thể chưa kịp thải hết liều trước đã nạp liều mới, tạo ra hiện tượng tích lũy chức năng. Borax không “nằm mãi” như kim loại nặng, nhưng luôn tồn tại ở mức cao hơn bình thường, đủ để gây tổn thương gan, thận, não và hệ sinh sản theo thời gian.
"Độc chất học cho thấy ngưỡng gây hại mạn của hàn the chỉ ở mức vài chục mg/ngày đối với người lớn. Trong khi đó, nhiều vụ kiểm nghiệm được báo chí công bố từng phát hiện hàn the trong giò chả, bún, chả ở mức vài trăm đến hàng nghìn mg/kg thực phẩm. Điều này có nghĩa là chỉ cần ăn 100-200g đã hấp thu hàng chục đến hàng trăm mg borax trong một bữa, vượt ngưỡng an toàn sinh học cho cả ngày, đặc biệt nếu ăn lặp lại", TS Nguyễn Hồng Vũ nói.
Theo chuyên gia, phơi nhiễm kéo dài có thể dẫn đến tổn thương gan và thận, rối loạn hệ thần kinh (đau đầu, suy giảm trí nhớ, rối loạn hành vi), ảnh hưởng hệ sinh sản, đặc biệt nguy hiểm với trẻ em và phụ nữ mang thai. Ở liều cao, hàn the còn có thể gây ngộ độc cấp với buồn nôn, nôn, tiêu chảy, co giật, thậm chí tử vong. Chính vì nguy cơ tích lũy âm thầm và không có liều an toàn trong thực phẩm, hàn the đã bị cấm tuyệt đối trong chế biến thực phẩm.
"Tóm lại, đừng suy nghĩ theo kiểu "ăn vào không chết ngay thì không sao". Với độc chất mạn tính như hàn the, tác hại không đến ồ ạt mà đến từ từ và đến khi nhận ra thì thường đã quá muộn", chuyên gia cảnh báo.
Tuấn Minh
