Những ngày vừa qua, nhiều người liên tục tìm đến nhà người phụ nữ 36 tuổi trú xã Tân Kỳ (trước đây thuộc huyện Tân Kỳ) để đòi lại tiền đã góp hụi song không gặp. Trên các nhóm chat, người này thông báo dừng toàn bộ phường hụi với lý do nhiều thành viên không còn khả năng đóng tiền, khiến dòng tiền đứt gãy. Thông tin chủ phường hụi ở xã Tân Kỳ (Nghệ An) tuyên bố dừng hoạt động, vỡ hụi đã khiến dư luận xôn xao.
Theo thông tin trên báo Nghệ An, vợ chồng bà Nguyễn Thị Hậu (54 tuổi, khối 2, xã Tân Kỳ) cho biết suốt hơn 1 tháng qua, gia đình như “ngồi trên đống lửa”, sau khi chủ phường hụi mà họ tham gia tuyên bố dừng hoạt động.
Bà Hậu kể, bà quen biết với chị Hoàng Thị Qu. (36 tuổi, cùng xã Tân Kỳ) qua việc buôn bán và được rủ tham gia các dây phường khoảng một năm trước. “Tôi tin tưởng vì thấy cô ta sống rất sang trọng, trên mạng xã hội cũng thường cập nhật hình ảnh đi làm từ thiện. Ai ngờ…”, bà Hậu nói.
Bà cho biết, đã tham gia tổng cộng 16 dây phường, được gọi là phường xếp… hoạt động qua các nhóm chat với khoảng 300 thành viên. Cứ hàng ngày, chủ phường liên tục báo, hôm nay có những phường nào bắt đầu hoạt động, ai đăng ký tham gia thì sẽ được đưa vào nhóm riêng để nhận thông báo, đóng tiền. Các dây phường có thời gian linh hoạt từ 5, 7, 10 đến 15 ngày, số người tham gia không cố định.
Một dây điển hình có 8 thành viên, đóng mỗi người 20 triệu đồng/tuần. Tuần đầu phải đóng thêm 10% gọi là “phế phường” cho chủ phường. Tức người bốc phường lần đầu sẽ không được hưởng lãi suất, trong khi chủ phường được hưởng số tiền “phế phường” 16 triệu đồng. Đến tuần tiếp theo, những người đã bốc rồi phải đóng 22 triệu đồng, còn những người chưa đến lượt bốc, chỉ phải đóng 20 triệu đồng. Cứ như vậy, đến người bốc sau cùng, sẽ được nhận lãi nhiều nhất.
Theo đó, chỉ sau 8 tuần, với dây phường này, bà Hậu sẽ được nhận lãi 12 triệu đồng. Tuy nhiên, sau 7 tuần đóng tiền với tổng 142 triệu đồng ở một dây, khi sắp đến lượt nhận tiền thì bà Hậu nhận thông báo dừng hoạt động. Tương tự, một dây phường khác trị giá 50 triệu đồng/15 ngày với 6 thành viên. Bà Hậu đăng ký là người bốc phường cuối cùng để được nhận thêm 20 triệu đồng tiền lãi (chỉ sau 3 tháng). Tuy nhiên, khi bà đã đóng 5 kỳ với tổng 255 triệu đồng thì hệ thống dừng lại.
“Tổng cộng 16 dây, tôi đã đóng gần 1,8 tỷ đồng,” bà Hậu cho biết.
Theo bà Hậu, hiện đã có ít nhất 22 người làm đơn tố cáo chủ phường Hoàng Thị Qu. chiếm đoạt với tổng số tiền hơn 13 tỷ đồng, song thực tế có thể lớn hơn.
Theo bà Hậu, trong tất cả dây phường của bà tham gia cũng như của các nạn nhân khác, luôn có 9 cái tên tài khoản mạng xã hội rất lạ. Những người này đều không rõ lai lịch, không ai quen biết. Tuy nhiên, cái tên của những người này xuất hiện hầu hết trong các dây phường và đều được chủ phường xếp bốc trước.
“Mỗi lần đến ngày đóng tiền, chỉ có tôi là người chụp ảnh hóa đơn chuyển tiền gửi vào nhóm, còn những người này thì chỉ nhắn cái ký hiệu, không hề thấy một ai gửi hóa đơn vào nhóm. Điều bất thường như thế, đáng lẽ tôi phải phát hiện ra từ sớm. Bây giờ mới nhận ra, hóa ra thời gian qua trong dây phường chỉ có mình tôi là chuyển tiền thật, còn những thành viên khác có thể là ảo”, bà Hậu nhận định.
Không chỉ bà Hậu mà rất nhiều người dân cùng tham gia góp phương đang rất hoang mang, theo thông tin trên báo Dân Trí, chị L.T.H. (trú xã Tân Kỳ, Nghệ An) cho biết đã làm đơn tố cáo hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của chị H.T.Q. (SN 1991, trú cùng địa phương) đến công an. Chị H. cho biết có tham gia 14 dây phường (dây hụi, họ) do Q. tổ chức, tổng số tiền đã đóng là gần 1 tỷ đồng.
Theo quy định của chủ phường, người tham gia phải đóng “phế” 10% số tiền nộp lần đầu tiên. Người nhận lần đầu chỉ được nhận tiền gốc của các phường viên. Người cuối cùng sẽ nhận được nhiều tiền gốc và lãi nhất.
Chị H. được đưa vào một nhóm khoảng 300 thành viên. Hàng ngày, chủ phường sẽ nhắn tin lên nhóm về việc mở dây phường mới, số tiền tham gia, cách thức tính lãi, thời gian duy trì phường. Ai tham gia dây phường sẽ đăng ký lên nhóm và tiếp tục được đưa vào nhóm nhỏ.
Chị H. là người nhận phường cuối cùng của dây. Tuy nhiên, đến lượt nhận tiền, chị bị chủ phường đưa ra nhiều lý do để trì hoãn việc trả tiền.
Ngày 24/2, chị Q. thông báo trong nhóm tạm dừng hoạt động của phường đến ngày 1/3 do có việc đột xuất. Đến ngày 1/3, chủ phường thông báo dừng hoạt động. Lý do được đưa ra là “quá nhiều người không còn khả năng thanh toán”. Q. cam kết sẽ có trách nhiệm thu hồi số tiền các phường viên đã nộp.
“Tôi gọi điện, Q. vẫn nghe, vẫn hứa hẹn sẽ thu hồi tiền để trả. Đến tận nhà thì thấy khóa trái cửa, cả Q. và gia đình đều không còn ở đấy nữa”, chị H. nói.
Bên cạnh đó, nhiều thành viên sau đó kéo đến nhà chủ phường thì được giải thích, vì có nhiều người đã bốc phường, nhưng không tiếp tục đóng nữa nên chủ phường không còn tiền để trả cho những người chưa bốc. Không lâu sau, những tài sản đáng giá của chủ phường như xe ô tô cũng được sang tên cho người thân, càng khiến cho những phường viên bức xúc.
Liên quan đến sự việc trên, trao đổi với báo Thanh niên, ông Lê Viết Quý, Phó chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, cho biết đến nay đã có khoảng 1.500 lượt người tham gia các phường hụi của bà Q. Hiện, cơ quan chức năng đang xác minh, làm rõ.
Ông Quý cũng cho rằng hình thức phường hụi "truyền thống" là những người quen biết và tin tưởng nhau tham gia để hỗ trợ nhau về vốn. Nếu thành viên nào đã nhận tiền mà bỏ cuộc thì việc xử lý cũng khá dễ.
Còn việc tham gia phường hụi kiểu online, các thành viên chỉ biết nhau qua chát online trên mạng xã hội sẽ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nếu những người nhận tiền trước bỏ cuộc mà chủ phường không đứng ra bồi thường thì những người nhận tiền sau không kiểm chứng được và sẽ bị mất tiền.
Nam An (t/h)
