Vì sao “cò” làm GCNQSDĐ nhanh hơn dân?
Tại phiên chất vấn về lĩnh vực đất đai, đại biểu Trình Văn Nhã đã thẳng thắn phản ánh tình trạng hồ sơ xin cấp đổi GCNQSDĐ thường xuyên bị trả đi trả lại nhiều lần, cùng với đó, cử tri cho biết, khi người dân trực tiếp đi làm thủ tục thì chậm trễ, nhưng nếu thông qua các đơn vị dịch vụ hy còn gọi là “cò” thì việc giải quyết lại nhanh hơn.
Giải trình chi tiết về vấn đề này, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Quốc Việt đã đưa ra những con số cụ thể nhằm làm rõ bức tranh tổng thể.
Từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, toàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 187.000 hồ sơ liên quan đến đất đai. Trong số đó, tỷ lệ hồ sơ phải trả lại chỉ chiếm khoảng 2% (hơn 3.000 hồ sơ) và tỷ lệ giải quyết quá hạn ở mức rất thấp là 1,51% (khoảng 2.600 hồ sơ). Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, hệ thống dịch vụ công tính thời gian vô cùng khắt khe, đôi khi hồ sơ chỉ chậm vài phút hoặc vài giờ đã bị hệ thống ghi nhận là quá hạn. Với lưu lượng bình quân 1.200 hồ sơ mỗi ngày, việc có khoảng 10.000 hồ sơ đang trong quá trình giải quyết là hoàn toàn phù hợp với quy trình xử lý.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Quốc Việt trả lời chất vấn tại kỳ họp HĐND tỉnh Nghệ An
Lý giải nguyên nhân của nghịch lý "cò" dịch vụ làm GCNQSDĐ thường nhanh hơn người dân, Giám đốc Sở chỉ rõ: các đơn vị dịch vụ có kinh nghiệm, luôn chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng quy định ngay từ đầu nên hạn chế tối đa được việc phải bổ sung, sửa đổi. Ngược lại, người dân ít khi làm thủ tục nên chưa nắm rõ luật, hồ sơ thường thiếu thành phần giấy tờ dẫn đến việc bị cơ quan thẩm định trả lại.
Nhằm chấn chỉnh triệt để tình trạng này, Sở đã chỉ đạo các địa phương phải nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ địa chính tại bộ phận một cửa, đồng thời đặc biệt chú trọng khâu hướng dẫn người dân ngay từ lúc tiếp nhận để đảm bảo hồ sơ chuẩn xác ngay từ lần nộp đầu tiên.
Xử lý chênh lệch diện tích giữa giấy chứng nhận và thực tế
Liên quan chất vấn của đại biểu về trường hợp đất được giao trái thẩm quyền, có hóa đơn, chứng từ nhưng chưa xây dựng nhà ở nên chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Việt cho biết Luật Đất đai năm 2024 quy định rõ: các trường hợp được giao đất trái thẩm quyền trước ngày 1/7/2014 và đã xây dựng nhà ở thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận; trường hợp chưa xây dựng nhà hoặc xây dựng sau thời điểm này thì chưa đủ điều kiện cấp giấy.
Theo Giám đốc Sở này, đây cũng là nội dung Nghệ An đã kiến nghị Trung ương xem xét sửa đổi. Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 theo hướng bảo đảm quyền lợi công bằng hơn giữa các trường hợp.
Toàn cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, nhiệm kỳ 2026-2031
Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Trường Giang về chênh lệch giữa diện tích trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và diện tích thực tế, ông Hoàng Quốc Việt cho biết phần lớn bản đồ địa chính của Nghệ An được đo vẽ từ giai đoạn 2009-2014, đến nay đã hơn 20 năm nên nhiều thửa đất đã thay đổi hiện trạng hoặc phát sinh sai số đo đạc.
“Ở nhiều khu vực nông thôn, trước đây ranh giới thửa đất chủ yếu được xác định bằng hàng rào tre, bụi cây. Bên cạnh đó, cũng có những trường hợp lấn chiếm hoặc sai số trong quá trình đo đạc trước đây, dẫn đến những thác mắc về hiện trạng sử dụng đất và hồ sơ địa chính,” ông Hoàng Quốc Việt cho biết.
Theo ông Việt, Sở đang rà soát, tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo đo đạc lại những khu vực có sai số để phục vụ việc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với từng trường hợp cụ thể, nếu diện tích tăng thêm được xác định là do sai số kỹ thuật, không có tranh chấp, không lấn chiếm thì sẽ được xem xét công nhận khi cấp Giấy chứng nhận.
Trường hợp có tranh chấp hoặc vi phạm thì phải xử lý theo quy định trước khi thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận. Việc đo đạc có thể được thực hiện bởi Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc các đơn vị đo đạc được cấp phép.
Phan Huy
