Theo báo VnExpress, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10% và tăng lên 25% với hàng nhập khẩu từ 8 nước châu Âu (gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan) vì vấn đề Greenland, một số chính trị gia châu Âu đã đề cập đến khả năng đáp trả kinh tế.
Trong phản ứng ban đầu, một số nghị sĩ Nghị viện châu Âu tuyên bố khả năng "đóng băng" phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ. Cứng rắn hơn, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói sẽ đề nghị kích hoạt "công cụ chống cưỡng ép" (Anti-Coercion Instrument).
Được xem là "bazooka thương mại", biện pháp này chưa từng được EU kích hoạt lần nào, dùng để trừng phạt với các đối tác tìm cách đe dọa EU. Cụ thể, nó sẽ cho phép khối siết nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ vào thị trường 450 triệu dân của 27 thành viên. Đồng thời, hạn chế đầu tư, tiếp cận các chương trình mua sắm công, cũng như giới hạn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Các nước châu Âu hiện nắm khoảng 8.000 tỷ USD trái phiếu và cổ phiếu Mỹ. Ảnh: Nur
Nhưng đáp trả thương mại vẫn chưa là "vũ khí" mạnh nhất mà EU đang có trong tay nếu cần cứng rắn với Mỹ. Theo ông George Saravelos, Trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank, Mỹ có một điểm yếu then chốt. "Châu Âu sở hữu Greenland và cũng sở hữu rất nhiều trái phiếu kho bạc Mỹ", ông chỉ ra.
Báo Dân trí thông tin, ngày 19/1, trái phiếu Kho bạc Mỹ bị bán tháo, lợi suất tăng lên mức cao nhất trong hơn 4 tháng, trong bối cảnh lo ngại lan rộng do căng thẳng địa chính trị mới. Chỉ số USD cũng giảm. Theo ông Saravelos, châu Âu không chỉ gắn với Greenland mà còn nắm giữ lượng lớn trái phiếu Kho bạc Mỹ, qua đó phơi bày điểm yếu then chốt của Mỹ: phụ thuộc mạnh vào nhà đầu tư nước ngoài để huy động vốn vay.
Các nước châu Âu hiện nắm khoảng 8.000 tỷ USD trái phiếu và cổ phiếu Mỹ, gần gấp đôi phần còn lại của thế giới cộng lại. Ông Saravelos nhấn mạnh rằng, bất chấp sức mạnh quân sự và kinh tế, Mỹ vẫn dựa vào thị trường vốn quốc tế.
Điều này làm dấy lên suy đoán rằng châu Âu có thể bán các tài sản này nhằm đáp trả chính sách thuế quan mới của ông Trump và khiến chi phí vay của Mỹ tăng lên và giá cổ phiếu giảm, do nền kinh tế Mỹ phụ thuộc nhiều vào dòng vốn từ nước ngoài.
Tuy nhiên, ông Saravelos cảnh báo rủi ro lớn nhất không nằm ở thương mại mà ở thị trường vốn: việc “vũ khí hóa dòng vốn” sẽ gây xáo trộn thị trường mạnh hơn nhiều so với thuế quan.
Theo Chris Weston (Pepperstone), rủi ro chính trị gắn với tài sản Mỹ và USD đang được định giá cao hơn, có thể khiến nhà đầu tư nước ngoài giảm nắm giữ các tài sản này, gây áp lực lên USD và đẩy dòng tiền sang tài sản trú ẩn như vàng.
Quan hệ giữa Mỹ và châu Âu leo thang căng thẳng gần đây khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục tuyên bố theo đuổi kế hoạch thâu tóm đảo Greenland của Đan Mạch thông qua một thương vụ mua bán hoặc thậm chí hành động quân sự.
Trong một bài đăng trên Truth Social, Trump khẳng định Greenland là yếu tố sống còn đối với an ninh quốc gia Mỹ và an ninh toàn cầu, nhấn mạnh “không thể quay lại” về vấn đề này và cho rằng mọi người đều đồng ý. Ông cũng cho biết Mỹ sẽ tiếp tục đàm phán với các bên liên quan.
