Theo đó, Nhóm nghiên cứu đã sử dụng Kính thiên văn Mặt Trời Daniel K. Inouye đặt trên đảo Maui, bang Hawaii (Mỹ), để quan sát bề mặt Mặt Trời. Ban đầu, các nhà khoa học chỉ định sử dụng những hình ảnh này nhằm hiệu chỉnh thiết bị và kiểm tra giới hạn hoạt động của kính thiên văn. Tuy nhiên, khi phân tích dữ liệu, họ bất ngờ thu được những hình ảnh có độ chi tiết chưa từng đạt được trước đây.
Các hình ảnh ghi lại lớp plasma có nhiệt độ khoảng 5.500 độ C liên tục chuyển động trên bề mặt Mặt Trời. Dòng plasma nóng từ bên dưới dâng lên, lan tới vùng mát hơn rồi nguội dần và chìm trở lại vào bên trong, tạo nên các cấu trúc xoáy và những dải vân giống như lông vũ.
Nguồn: X@National Solar Observatory
Theo The Washington Post, nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng quan sát trực tiếp đầu tiên cho thấy các cấu trúc tinh vi này được hình thành bởi hiện tượng bất ổn Kelvin-Helmholtz (Kelvin-Helmholtz instability). Đây là hiện tượng vật lý xảy ra khi hai lớp chất lỏng hoặc khí chuyển động với tốc độ khác nhau, tạo ra các gợn sóng và xoáy ở ranh giới tiếp xúc.
Nhà vật lý Mặt Trời Ruizhu Chen thuộc Đại học Stanford cho biết những hình ảnh này khiến bà liên tưởng ngay đến bầu trời xoáy đặc trưng trong kiệt tác "Đêm đầy sao" của Van Gogh.
Ảnh: National Solar Observatory
Các nhà khoa học cho biết hiện tượng bất ổn Kelvin-Helmholtz từng được quan sát trong khí quyển Trái Đất cũng như trên các hành tinh như Sao Mộc và Sao Thổ. Tuy nhiên, theo đồng tác giả nghiên cứu Friedrich Wöger thuộc Đài quan sát Mặt Trời Quốc gia Mỹ (NSO), đây là lần đầu tiên các gợn sóng ở quy mô và độ chi tiết như vậy được ghi nhận trên bề mặt Mặt Trời.
Kết quả nghiên cứu được công bố ngày 5/8 trên tạp chí Nature. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng phát hiện này sẽ góp phần giải đáp một trong những bí ẩn lớn nhất của vật lý thiên văn: vì sao vành nhật hoa (corona), lớp khí quyển ngoài cùng của Mặt Trời, lại có nhiệt độ cao hơn rất nhiều so với bề mặt nhìn thấy được.
Ngoài ý nghĩa khoa học, việc hiểu rõ hơn các quá trình diễn ra trên Mặt Trời còn giúp các nhà nghiên cứu dự báo chính xác hơn các vụ phun trào khối nhật hoa (Coronal Mass Ejections - CME). Đây là những đợt bùng phát năng lượng và vật chất khổng lồ có thể hướng về Trái Đất, gây ra bão Mặt Trời làm gián đoạn hệ thống định vị GPS, thông tin liên lạc và lưới điện, đồng thời tạo nên những màn cực quang rực rỡ ở các vùng cực.
Nguồn: ETtoday
Phạm Trang
