Cô gái mất tích và bóng tối phía sau khu đèn đỏ
Vụ án của Emma Caldwell từng khiến cả Scotland rúng động không chỉ bởi tính chất nghiêm trọng, mà còn vì những sai lầm kéo dài suốt nhiều năm trong quá trình điều tra.
Emma từng có tuổi thơ yên bình cho đến khi bi kịch ập xuống gia đình sau sự ra đi của chị gái vì ung thư. Nỗi đau quá lớn khiến cô dần trượt dài trong nghiện ngập rồi bước vào con đường mại dâm để kiếm tiền duy trì cuộc sống.
Tháng 4/2005, gia đình Emma báo cảnh sát về việc cô mất tích sau nhiều ngày không thể liên lạc. Người phụ nữ 27 tuổi được nhìn thấy lần cuối trên phố Inglefield ở Glasgow vào tối 4/4/2005. Ban đầu, cảnh sát cho rằng Emma sẽ sớm quay lại nên chưa triển khai tìm kiếm khẩn cấp. Tuy nhiên, tình hình nhanh chóng trở nên đáng lo khi cô không đến nhận thuốc điều trị nghiện và những người quen trong khu đèn đỏ cũng hoàn toàn mất liên lạc với cô.
Năm tuần sau, một người dắt chó đi dạo trong rừng Limefield ở thị trấn Biggar, South Lanarkshire - cách thành phố Glasgow gần 70 km - phát hiện thi thể khỏa thân của Emma trong con mương cạn.
Thi thể Emma Caldwell được phát hiện trong rừng vào một tháng sau khi mất tích. Ảnh: Sun
Cái chết của cô ngay lập tức khiến dư luận chấn động bởi Emma là gái mại dâm thứ bảy tại Glasgow bị sát hại chỉ trong vài năm. Nỗi lo về một kẻ sát nhân hàng loạt bắt đầu lan rộng khắp thành phố.
Cuộc điều tra nhanh chóng được mở rộng với quy mô lớn. Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu, nội bộ lực lượng điều tra đã xuất hiện nhiều mâu thuẫn về hướng phá án và đối tượng tình nghi. Chính điều đó khiến vụ án trở nên rối rắm hơn thay vì tiến gần tới sự thật.
Bước ngoặt đầu tiên đến từ lời khai của các phụ nữ làm nghề mại dâm từng quen biết Emma. Họ kể với cảnh sát về một khách mua dâm có biểu hiện ám ảnh với nạn nhân. Người đàn ông này thường xuyên xuất hiện quanh khu vực Emma làm việc và tỏ ra hung hăng với bất kỳ ai tiếp cận cô.
Một số người còn cho biết Emma từng tâm sự rằng cô bị người đàn ông này cưỡng ép và thường xuyên đe dọa. Từ những manh mối thu thập được, cảnh sát xác định nghi phạm sử dụng xe van thuộc một công ty làm biển hiệu quảng cáo. Các điều tra viên cũng nghi ngờ vật được dùng gây án có liên quan đến loại dây cáp chuyên dùng trong ngành này.
Ngày 22/6/2005, cảnh sát xác định nghi phạm là Iain Packer. Dù ban đầu phủ nhận việc lui tới khu đèn đỏ, Packer nhanh chóng bị nhiều nhân chứng nhận diện. Những phụ nữ từng tiếp xúc với hắn mô tả đây là người nóng nảy, hung hăng và có xu hướng kiểm soát cực đoan.
Những lần điều tra chệch hướng đầy khó hiểu
Khi nhiều điều tra viên tin rằng đã tìm đúng nghi phạm, một diễn biến bất ngờ xảy ra: cấp trên yêu cầu họ không tiếp tục tập trung vào Iain Packer.
Lúc ấy, một nhóm điều tra khác âm thầm triển khai “Chiến dịch Bảo vệ”, hướng sự chú ý sang một người đàn ông gốc Thổ Nhĩ Kỳ tên Abubekir Oncu – người được xác định là đã thực hiện cuộc gọi cuối cùng tới điện thoại của Emma trước khi cô mất tích.
Dữ liệu điện thoại cho thấy Emma từng xuất hiện tại một quán cà phê Thổ Nhĩ Kỳ – nơi nhiều phụ nữ mại dâm thường lui tới. Dù Oncu phủ nhận liên quan đến án mạng và nói không nhớ cuộc gọi tối hôm đó, lực lượng điều tra vẫn dành phần lớn nguồn lực để theo dõi quán cà phê này.
Trong khi đó, các điều tra viên ban đầu vẫn tiếp tục bí mật thu thập chứng cứ liên quan tới Packer. Một phụ nữ từng làm việc trong khu đèn đỏ kể rằng hắn từng đưa cô tới một khu vực hẻo lánh cách Glasgow khoảng một giờ lái xe. Từ mô tả của nhân chứng, cảnh sát lần theo dấu vết đến một cánh cổng bạc nằm rất gần nơi phát hiện thi thể Emma.
Từ năm 2005 đến 2007, Iain Packer (trái) đã bị cảnh sát thẩm vấn 6 lần. Ảnh: ITV
Dù vậy, cấp trên một lần nữa yêu cầu ngừng tập trung vào Packer. Trớ trêu hơn, trong quá trình được thông báo rằng mình không còn là nghi phạm, Packer lại thừa nhận từng nhiều lần quan hệ với Emma. Khi được yêu cầu chỉ nơi hắn thường đưa các phụ nữ tới, Packer dẫn cảnh sát tới địa điểm chỉ cách nơi tìm thấy thi thể Emma vài mét.
Các điều tra viên khi ấy tin chắc họ đã đứng trước hung thủ. Nhưng phản hồi họ nhận được vẫn là: “Đã tìm đúng người, không phải Packer”.
Cuộc điều tra sau đó tiêu tốn tới 4 triệu bảng Anh – trở thành một trong những vụ điều tra tốn kém nhất Scotland thời điểm đó.
Cảnh sát cho rằng những đoạn ghi âm bí mật tại quán cà phê Thổ Nhĩ Kỳ chứa bằng chứng quan trọng. Tuy nhiên, sau này người ta phát hiện các đoạn hội thoại đã được dịch sai hoặc bị trích dẫn ngoài ngữ cảnh do những người tham gia phiên dịch không đủ chuyên môn ngôn ngữ.
Những chứng cứ khác như dấu máu của Emma trong quán cà phê hay quần áo được tìm thấy tại sòng bạc cạnh đó cũng không đủ sức chứng minh liên quan đến vụ án, bởi Emma và nhiều phụ nữ khác vốn thường xuyên xuất hiện tại đây.
Cuối cùng, toàn bộ cáo buộc nhằm vào bốn người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ sụp đổ. Thế nhưng thay vì quay trở lại hướng điều tra ban đầu, vụ án của Emma lại bị khép lại vào năm 2008.
Kẻ sát nhân sa lưới sau gần hai thập kỷ
Sau khi thoát khỏi vòng nghi vấn, Iain Packer sống tự do suốt gần 15 năm. Nhưng chính sự tự tin thái quá của hắn lại mở ra bước ngoặt cho vụ án.
Năm 2020, Packer chủ động liên hệ với BBC để tham gia bộ phim tài liệu Who Killed Emma? nhằm kể lại câu chuyện theo góc nhìn của mình. Trong chương trình, hắn thừa nhận từng quen biết Emma nhưng phủ nhận mọi hành vi bạo lực.
Tuy nhiên, nhiều phụ nữ xuất hiện trong phim đã mô tả Packer như một kẻ bạo lực, thường xuyên lạm dụng và tấn công tình dục phụ nữ. Chỉ vài giờ sau khi bộ phim phát sóng, một người phụ nữ từng có quan hệ với Packer liên hệ cảnh sát để tố cáo hắn theo dõi và hành hung cô.
Packer sau đó bị kết án hai năm tù vì các hành vi liên quan. Trong thời gian hắn ngồi tù, cảnh sát quyết định mở lại toàn bộ hồ sơ vụ án Emma Caldwell. Các điều tra viên rà soát từng lời khai cũ, kiểm tra lại những chi tiết từng bị bỏ qua và xem xét lại toàn bộ chứng cứ pháp y.
Áp lực từ gia đình nạn nhân cùng dư luận ngày càng gia tăng, đặc biệt khi nhiều người đặt câu hỏi vì sao Packer từng bị nghi ngờ từ rất sớm nhưng lại bị loại khỏi danh sách điều tra.
Từ năm 2021 đến đầu 2022, cảnh sát củng cố hồ sơ bằng hàng loạt chứng cứ mới, bao gồm kết quả giám định pháp y được phân tích lại và các lời khai liên quan tới nhiều phụ nữ khác từng là nạn nhân của Packer. Đáng chú ý, mẫu đất lấy từ hiện trường có độ trùng khớp rất cao với mẫu đất tìm thấy trong xe van của hắn.
Tháng 2/2022, Iain Packer chính thức bị bắt và bị buộc tội sát hại Emma Caldwell. Hai năm sau, hắn ra tòa với hàng chục cáo buộc liên quan đến bạo lực và xâm hại tình dục đối với phụ nữ.
Iain Packer. Ảnh: Cảnh sát Scotland/PA
Tại phiên tòa, nhiều phụ nữ đã đứng ra làm chứng về những hành vi bạo lực mà họ phải chịu đựng sau thời điểm Emma bị sát hại. Một nhân chứng bật khóc khi nói rằng nếu Packer bị kết án ngay từ đầu, rất nhiều nạn nhân về sau có thể đã không phải trải qua bi kịch tương tự.
Theo hồ sơ điều tra, sau cái chết của Emma, Packer tiếp tục gây hại cho ít nhất 10 phụ nữ khác.
Tháng 2/2024, Iain Packer, khi đó 51 tuổi, bị kết tội sát hại Emma Caldwell cùng hàng loạt tội danh khác liên quan đến tấn công và xâm hại tình dục đối với 22 phụ nữ. Hắn lĩnh án tù chung thân với thời gian thụ án tối thiểu 36 năm.
Sau phán quyết, giới chức Scotland mở cuộc điều tra công khai về những sai sót trong quá trình phá án. Gia đình Emma cho rằng sự kỳ thị đối với phụ nữ làm nghề mại dâm cùng những lỗ hổng trong hệ thống điều tra đã khiến hung thủ có cơ hội nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật suốt nhiều năm.
Nhà tội phạm học Robert Giles thậm chí nhận định Iain Packer là một trong những kẻ phạm tội tình dục nghiêm trọng nhất trong lịch sử Scotland hiện đại.
“Hồ sơ X” là tuyến bài tái dựng và phân tích các vụ án nổi tiếng từng gây chấn động dư luận trên thế giới. Trên cơ sở tổng hợp nguồn tin và dữ liệu đã được công bố, các bài viết sẽ thuật lại tiến trình vụ việc, từ bối cảnh, diễn biến đến các kết luận điều tra.
“Hồ sơ X” chú trọng làm rõ những chi tiết then chốt, các điểm còn tranh cãi hoặc chưa được lý giải thỏa đáng, qua đó cung cấp thêm góc nhìn khách quan, góp phần hoàn thiện bức tranh toàn cảnh của từng vụ án.
Tuyến bài hướng tới mục tiêu cung cấp tư liệu tham khảo cho độc giả, các góc nhìn về khoa học, pháp lý, cũng những những vấn đề cần giải mã để tìm ra sự thật.
