Vốn quen thuộc với phần củ dùng làm gia vị, cây gừng còn mang đến một nguyên liệu độc đáo mang đậm hương vị núi rừng Tây Bắc là nụ hoa gừng.
Nụ hoa gừng thực chất là phần hoa non mọc trên cây, sở hữu hình dáng khá đặc biệt với búp hoa to cỡ ngón tay cái và phần cuống dài khoảng 10-15cm bọc trong lớp vỏ xanh đậm. Thoáng nhìn, nhiều người dễ nhầm lẫn nguyên liệu này với măng non hoặc chồi cây mọc trong vườn.
Nụ hoa gừng thực chất là phần hoa non mọc trên cây. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Tuy nhiên, khi bóc bỏ lớp vỏ xơ bên ngoài, phần non bên trong lập tức lộ ra màu trắng ngà cùng hương thơm dịu đặc trưng. Khác với các loại rau ăn lá, nụ hoa gừng mang đến độ giòn rõ rệt, khi nhai sẽ cảm nhận được vị ngọt nhẹ đan xen chút cay ấm.
Điểm nhấn là hương gừng chỉ thoang thoảng, không hề nồng hay tạo cảm giác cay xộc như khi ăn trực tiếp phần củ.
Trước đây, nụ hoa gừng chủ yếu góp mặt trong bữa cơm thường ngày của đồng bào vùng cao, nơi cây gừng được trồng phổ biến để lấy củ phục vụ sinh hoạt. Cùng với thời gian, món ăn này dần vượt ra khỏi gian bếp bản làng để đến gần hơn với thực khách thập phương.
Tại Sơn La và nhiều địa phương vùng Tây Bắc, các nhà hàng, quán ăn đã khéo léo đưa nụ hoa gừng vào thực đơn nhằm giới thiệu hương vị đặc trưng của núi rừng tới du khách. Những ai từng thưởng thức đều ấn tượng với độ giòn, vị ngọt nhẹ của loại hoa tưởng chừng ít có giá trị sử dụng này.
Khi chế biến, cần bóc phần vỏ ngoài, nhặt lấy phần hoa và cuống non. Ảnh: Dân Việt
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, nụ hoa gừng thường được thu hái từ tháng 7 đến tháng 9 âm lịch hằng năm, tùy thuộc vào thời tiết. Thông thường, cây gừng trồng khoảng 6 tháng sẽ bắt đầu trổ hoa.
Khi thu hoạch, người dân phải dùng kéo hoặc dao nhỏ cắt cẩn thận phần nụ để không làm tổn thương cây và thân rễ bên dưới. Mỗi khóm gừng có thể cho từ 10 đến 15 bông.
Nhằm đảm bảo chất lượng, hoa sau khi hái cần được sơ chế sớm để tránh bị giảm độ tươi ngon trong điều kiện nóng ẩm. Vào chính vụ, nụ hoa gừng có giá bán lẻ dao động từ 45.000 đến 80.000 đồng/kg.
Cách thức chế biến nụ hoa gừng không hề cầu kỳ. Người nội trợ chỉ cần bóc bỏ lớp vỏ xanh già, giữ lại phần non, cắt khúc vừa ăn và rửa sạch. Đơn giản nhất là phi thơm tỏi rồi cho nụ hoa gừng vào xào nhanh trên lửa lớn để giữ trọn độ giòn và vị thanh nhẹ.
Nụ hoa gừng cũng có thể kết hợp với thịt bò để tạo thành món xào được nhiều người yêu thích. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Bên cạnh đó, hoa gừng xào thịt bò cũng là món ăn cực kỳ đưa cơm nhờ sự hòa quyện hoàn hảo giữa vị ngọt của thịt và hương thơm dịu của hoa. Nguyên liệu này cũng có thể linh hoạt xào cùng thịt lợn, tôm, mực, nấu canh xương, rang gà, vịt hoặc kho cá. Người nấu chỉ cần lưu ý không đun xào quá lâu để tránh làm hoa bị mềm nhũn, đánh mất đi độ giòn nguyên bản.
