Đề án “Hệ thống học liệu số quốc gia đối với giáo dục phổ thông” vừa được Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ký phê duyệt.
Đề án triển khai trong giai đoạn 2026-2030, có bước vận hành thử nghiệm và thí điểm trước khi mở rộng trên toàn quốc. Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chủ quản, chịu trách nhiệm xây dựng, vận hành và phát triển hệ thống.
Mục tiêu trọng tâm của đề án là hoàn thành bộ học liệu lõi quốc gia cho các môn học, cấp học theo Chương trình giáo dục phổ thông. Cổng học liệu số sẽ được vận hành ổn định, an toàn, đáp ứng nhu cầu khai thác tại 100% cơ sở giáo dục phổ thông trên toàn quốc theo quy mô và yêu cầu kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước được tiếp cận nguồn học liệu số chất lượng cao, đã chuẩn hóa và miễn phí. Đáng chú ý, học liệu lõi quốc gia không được gắn với việc mua sản phẩm, dịch vụ khác.
Đề án cũng nêu rõ, học sinh không bị hạn chế quyền tiếp cận học liệu do chưa có tài khoản định danh điện tử. Với học liệu công khai, miễn phí, người dùng không bắt buộc đăng nhập.
Nguồn học liệu sẽ được phát triển theo Chương trình giáo dục phổ thông, ưu tiên nội dung tương tác đa phương tiện, mô phỏng thực tế và thí nghiệm ảo, hỗ trợ học sinh tự học, ôn tập và giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy.
Ảnh minh họa: Đại đoàn kết
Hệ thống dự kiến gồm Cổng học liệu số quốc gia, kho học liệu, nền tảng quản lý và khai thác, cùng các dịch vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu. Cổng học liệu được định hướng vận hành trên website và ứng dụng di động, hỗ trợ truy cập trong điều kiện băng thông thấp.
Đề án ưu tiên nguồn lực, hạ tầng và thiết bị để học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và học sinh khuyết tật có cơ hội tiếp cận học liệu chất lượng cao như học sinh ở đô thị và các vùng thuận lợi. Giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục cũng sẽ được bồi dưỡng năng lực số theo lộ trình.
Hệ thống có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ phân loại, tìm kiếm và đề xuất học liệu. Việc vận hành phải bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trẻ em trên môi trường mạng; các quyết định thuộc thẩm quyền phải có sự giám sát, kiểm soát và chịu trách nhiệm của con người.
Về lộ trình, giai đoạn 2026-2027 sẽ tập trung hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật; xây dựng, vận hành thử nghiệm phiên bản đầu tiên của cổng và nền tảng quản lý, khai thác học liệu. Học liệu lõi giai đoạn thí điểm sẽ được hoàn thành để triển khai tại một số địa phương.
Thời hạn vận hành thử nghiệm phiên bản đầu tiên là tháng 12/2027. Việc thí điểm tại các địa phương đại diện cho những vùng, điều kiện triển khai khác nhau cũng phải có báo cáo đánh giá. Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định số lượng, địa phương và nội dung thí điểm theo thẩm quyền.
Giai đoạn 2028-2030, hệ thống được hoàn thiện và mở rộng dựa trên kết quả đánh giá thí điểm. Đề án phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông kết nối, sử dụng trước năm 2030; phụ lục xác định thời hạn cho nhiệm vụ này là tháng 12/2029.
Riêng thời hạn hoàn thiện bộ học liệu lõi quốc gia vào tháng 12/2030, bảo đảm bao phủ các môn học, cấp học theo Chương trình giáo dục phổ thông.
Về chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì biên soạn, thẩm định, cập nhật học liệu lõi; kiểm soát nguồn gốc, bản quyền và xử lý học liệu vi phạm. Hội đồng thẩm định học liệu số quốc gia cùng quy trình tiếp nhận, phê duyệt, chỉnh sửa, tạm dừng, gỡ bỏ học liệu phải được thiết lập vào tháng 3/2027.
AI được dùng để hỗ trợ quản lý, phân loại, tìm kiếm, đề xuất và khai thác học liệu. Các quyết định thuộc thẩm quyền vẫn phải có con người giám sát, kiểm soát và chịu trách nhiệm. Dữ liệu cá nhân phải được ẩn danh hóa trước khi phân tích, tổng hợp; dữ liệu của học sinh là trẻ em, người chưa thành niên phải được bảo vệ theo quy định riêng.
