Hội nghị 'đặc biệt' Việt - Trung sắp diễn ra, siêu dự án 8,3 tỷ USD sẵn sàng ghi dấu ấn với châu Á

Phiên họp thứ nhất của Ủy ban Liên hợp hợp tác đường sắt Việt - Trung trong tháng 9

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có quyết định giao Bộ Xây dựng và Bộ Ngoại giao làm việc, trao đổi với phía Trung Quốc nhằm tổ chức tốt phiên họp thứ nhất của Ủy ban Liên hợp hợp tác đường sắt Việt - Trung trong tháng 9, đồng thời chuẩn bị các nội dung bàn thảo liên quan đến dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, báo Pháp luật TP.HCM đưa tin.

Lãnh đạo Chính phủ lưu ý, các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc phải có phương án kỹ thuật nối ray và Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới, bảo đảm khả năng liên thông giữa Việt Nam với Trung Quốc cũng như các tuyến liên vận quốc tế. Đây là điều kiện tiên quyết để thực hiện kết luận của lãnh đạo cấp cao và hiệu quả đầu tư của dự án, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn các địa phương thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng theo cơ chế, chính sách đặc thù đã được Quốc hội cho phép áp dụng đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Trước đó, tại Thông báo số 483/TB-VPCP ngày 15/9/2025, Thủ tướng đã giao Bộ Ngoại giao, Bộ Xây dựng chủ động phối hợp với phía Trung Quốc để chuẩn bị Phiên họp thứ nhất Ủy ban Liên hợp hợp tác đường sắt Việt Nam - Trung Quốc để bàn, trao đổi, đề nghị phía Trung Quốc về Hiệp định nối ray; chỉ định thầu tư vấn thiết kế kỹ thuật; yêu cầu chuyển giao công nghệ; đào tạo nhân lực…

Thủ tướng cũng yêu cầu cần bảo đảm khởi công Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vào 19/12/2025. Người đứng đầu Chính phủ giao Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ công tác lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng để khởi công các hạng mục của dự án vào ngày 19 tháng 12 năm 2025.

Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được quy hoạch thế nào?

Theo đề xuất, dự án này khởi đầu từ khu vực nối đường ray giữa ga Lào Cai của Việt Nam và ga Hà Khẩu Bắc ở Trung Quốc, kết thúc ở cảng Lạch Huyện thuộc Hải Phòng.

Tổng chiều dài của tuyến là 388 km, trong đó có đoạn từ ga Lào Cai đến cảng Lạch Huyện dài 383 km và đoạn từ ga Lào Cai đến điểm nối ray kéo dài 5,1 km; ngoài ra còn có tuyến nhánh từ cảng Nam Hải Phòng đến Nam Đình Vũ dài 7,8 km và tuyến nhánh nối ga Yên Thường với ga Yên Viên dài 2,1 km.

Dọc theo tuyến đường sẽ có 30 ga bao gồm 3 ga lập tàu, 19 ga hỗn hợp và 8 ga kỹ thuật, đi qua 9 địa phương là Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng.

Tốc độ thiết kế của tuyến đường sắt này là 160 km/h cho đoạn chính từ ga Lào Cai đến ga cảng Lạch Huyện, 80 km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai và các tuyến nhánh, và 120 km/h cho đoạn chạy qua Hà Nội, nơi tuyến đường này chạy song song với đường sắt vành đai phía Đông của thành phố.

Để đảm bảo tính hiệu quả của dự án, Ban Quản lý dự kiến tiến hành đầu tư theo hai giai đoạn. Giai đoạn đầu, từ bây giờ cho đến năm 2030, sẽ xây dựng đường đơn toàn tuyến từ Lào Cai đến Hà Nội và Hải Phòng, cùng với việc giải phóng mặt bằng. Giai đoạn sau năm 2050 sẽ tiếp tục xây dựng đoạn đường đôi và hoàn thành đoạn tuyến nhánh từ Nam Hải Phòng đến Nam Đình Vũ.

Tổng kinh phí dự kiến cho dự án là khoảng 211.030 tỷ đồng (tương đương 8,37 tỷ USD tại thời điểm lập báo cáo), bao gồm 135.600 tỷ đồng từ nguồn vốn vay ưu đãi để phục vụ xây dựng, mua sắm thiết bị và phương tiện, thuê tư vấn thiết kế, giám sát thi công, chi phí dự phòng, cùng khoảng 75.430 tỷ đồng từ nguồn vốn đối ứng của Chính phủ, dùng cho việc quản lý dự án, thuế giá trị gia tăng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và lãi vay.

Tuyến sẽ kết nối với cảng biển quốc tế Hải Phòng, kết nối liên vận quốc tế với Trung Quốc, đáp ứng nhu cầu vận tải với chất lượng cao, nhanh chóng, thuận tiện và an toàn. Vì vậy, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được lãnh đạo hai nước Việt Nam và Trung Quốc vô cùng quan tâm, là dự án chiến lược trọng điểm được ưu tiên đầu tư.

Sau khi khánh thành, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng sẽ giữ một vị trí chiến lược trong mạng lưới vận tải quốc tế. Nó là một mắt xích trong hệ thống đường sắt liên vận Á – Âu, cho phép luân chuyển hàng hóa giữa Trung Quốc và Việt Nam rồi tiếp tục ra thế giới. Nhờ đó, Việt Nam sẽ trở thành điểm trung chuyển quan trọng trong chuỗi cung ứng châu Á – Thái Bình Dương.

Thái Hà