Hà Nội công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm
Sáng 29/6, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026. Sự kiện diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, với sự tham dự của khoảng 1.000-1.200 đại biểu, trong đó có khoảng 580-780 đại biểu là các nhà đầu tư, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.
Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài, Hà Nội tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư với quy mô lớn; đồng thời, là hội nghị đầu tiên được tổ chức trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và định hướng chiến lược, từ các nghị quyết của Trung ương, Luật Thủ đô năm 2026 đến Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được chính thức công bố tại hội nghị.
Hội nghị bao gồm các nội dung trọng tâm: Công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm; báo cáo phân tích môi trường đầu tư, thành tựu, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố năm 2025 và 6 tháng năm 2026, định hướng phát triển giai đoạn tiếp theo; giới thiệu các thể chế, chính sách đặc thù, vượt trội, tiềm năng, lợi thế của Thủ đô; định hướng, kế hoạch thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới.
Cùng với đó, thành phố sẽ ra mắt hệ thống quản lý dữ liệu và số hóa 360 độ các dự án thu hút đầu tư, sản phẩm đầu tư trên địa bàn. Các đại biểu là lãnh đạo bộ, ngành, tổ chức quốc tế, chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp sẽ tham luận về các giải pháp thu hút đầu tư, các dự án hợp tác đầu tư trên một số lĩnh vực trọng tâm như tài chính, hạ tầng đô thị, giáo dục, khởi nghiệp sáng tạo....
Trong khuôn khổ hội nghị, thành phố bố trí khu vực giới thiệu Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trưng bày hệ thống sa bàn kết hợp công nghệ trình chiếu 3D Mapping, các video giới thiệu và bản đồ quy hoạch sẽ trực quan hóa các định hướng phát triển lớn, qua đó khắc họa sinh động cấu trúc không gian mới của Thủ đô.
Hoạt động công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm cũng được diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, lúc 14h cùng ngày. Đây là không gian trưng bày phục vụ người dân, doanh nghiệp, kết hợp công bố đồ án đồng thời với không gian triển lãm giới thiệu để thông tin rộng rãi cho người dân và doanh nghiệp.
Tầng 1 (khu vực trung tâm) bố trí sa bàn tròn quy hoạch tổng thể cập nhật đầy đủ các nội dung chỉ giới mới của đồ án 100 năm.
Tầng 4 được thiết kế không gian triển lãm trang trọng, trưng bày sa bàn ứng dụng công nghệ trình chiếu mapping 3D hiển thị sinh động và trực quan định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô, tầm nhìn 100 năm; hệ thống pano khổ lớn trưng bày quy hoạch Hà Nội qua các thời kỳ gắn liền với lịch sử phát triển, mở rộng địa giới hành chính của Thủ đô, các bản đồ định hướng phát triển không gian đô thị, hệ thống hạ tầng kỹ thuật toàn thành phố; bản đồ sử dụng đất khu vực đô thị và khu chức năng.
Ngoài ra, tại bảo tàng còn trưng bày bản vẽ, mô hình của một số dự án tiêu biểu của thành phố; tổ chức khu vực trình chiếu phim tư liệu 3D quy hoạch và trải nghiệm hệ thống tra cứu thông tin quy hoạch thử nghiệm của thành phố.
Phạm vi quy hoạch toàn bộ địa giới hành chính Hà Nội, dân số tối đa không quá 20 triệu người
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với 126 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 51 phường và 75 xã. Quy mô lập quy hoạch khoảng 3.359,84 km2 (335.984 ha).
Về ranh giới, phía Bắc Hà Nội giáp tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Phú Thọ; phía Nam và Tây Nam giáp tỉnh Ninh Bình và tỉnh Phú Thọ; phía Đông giáp tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên; phía Tây và Tây Bắc giáp tỉnh Phú Thọ.
Ngoài phạm vi địa giới hành chính, quy hoạch mở rộng nghiên cứu kết nối với Vùng Thủ đô Hà Nội (gồm Hà Nội và 5 tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình), Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế, nhằm hình thành cấu trúc chùm đô thị vùng, trong đó Hà Nội giữ vai trò hạt nhân dẫn dắt.
Về quy mô dân số, Hà Nội dự báo đạt khoảng 14 đến 15 triệu người vào năm 2035; 15 đến 16 triệu người vào năm 2045; 17 đến 19 triệu người vào năm 2065.
Đến năm 2085 và giai đoạn dài hạn sau đó, thành phố cơ bản giữ ổn định quy mô dân số, khống chế tối đa không quá 20 triệu người, đồng thời bảo đảm các quy chuẩn về mật độ dân số. Theo quy hoạch, hệ thống đô thị có thể đáp ứng ngưỡng chịu tải khoảng 22 đến 25 triệu người, bao gồm dân cư tạm trú, người lao động, học sinh, sinh viên, khách du lịch và các đối tượng đến giao thương, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe.
Về sử dụng đất, đến năm 2035, đất xây dựng đô thị dự kiến chiếm khoảng 40% đến 45% tổng diện tích tự nhiên. Tỷ lệ này tăng lên khoảng 45% đến 50% vào năm 2045, theo mô hình phát triển "nén, xanh".
Đến năm 2065, đất xây dựng đô thị dự kiến chiếm khoảng 55% đến 60% tổng diện tích tự nhiên. Phần diện tích còn lại được bảo vệ nghiêm ngặt để duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 6,2% diện tích toàn thành phố và bảo tồn cấu trúc hành lang xanh của Thủ đô.
Đến năm 2085 và các giai đoạn sau, Hà Nội định hướng phát triển ổn định, tập trung hoàn thiện và nâng cao chất lượng đô thị theo cấu trúc quy hoạch đã được phê duyệt.
Tái cấu trúc không gian đô thị tập trung vào mô hình đa cực - đa trung tâm
Chiến lược tái cấu trúc không gian đô thị tập trung vào mô hình đa cực - đa trung tâm với cấu trúc đa tầng.
Tái cấu trúc tập trung vào khu vực nội đô lịch sử với ưu tiên bảo tồn các không gian có giá trị đặc thù (Trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình; hồ Gươm và vùng phụ cận; Văn Miếu - Quốc Tử Giám; phố Cổ; phố Cũ; Hồ Tây và vùng phụ cận; trục sông Hồng;...), giảm mật độ xây dựng và khai thác không gian cao tầng tại một số địa điểm khu vực trung tâm để dành quỹ đất cho công viên, cây xanh và tiện ích công cộng.
Định hướng quy hoạch khu vực Phố cổ, Hồ Tây và sông Hồng (Clip: NXH)
Tích hợp chặt chẽ các khu tái thiết với hệ thống giao thông công cộng, không gian ngầm (TOD). Phát triển nông thôn hiện đại, sinh thái, giàu bản sắc.
Tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như công nghệ cao, tài chính và quản trị công.
Xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao của cả nước thông qua việc liên kết giáo dục quốc tế và vận hành mô hình "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp".
Thiết lập các cơ chế đặc thù, vượt trội để thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành đóng vai trò "Tổng công trình sư", "Kiến trúc sư trưởng" cho các bài toán lớn của Thủ đô.
4 đột phá chiến lược trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội xác định 4 đột phá chiến lược nhằm tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.
Thứ nhất, đột phá về thể chế, phân quyền và vai trò điều phối Vùng Thủ đô. Hà Nội sẽ cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương và Luật Thủ đô bằng hệ thống văn bản, chương trình, dự án đồng bộ; tăng cường phối hợp với các địa phương trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng và Vùng Trung du, miền núi phía Bắc trong đầu tư, quản lý các dự án liên kết vùng.
Thành phố cũng giữ vai trò điều phối trong quản lý tài nguyên khoáng sản, môi trường, nguồn nước và xử lý ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước. Đồng thời, Hà Nội định hướng đổi mới mô hình quản trị đô thị theo hướng tinh gọn, tăng tính tự chủ, xây dựng chính quyền số, chuyển từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo, dẫn dắt phát triển", lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Thứ hai, đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hà Nội sẽ tích hợp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào mọi chiến lược, quy hoạch, chương trình và dự án phát triển; xây dựng hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo mạnh.
Trong đó, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là hạt nhân nghiên cứu, phát triển (R&D), nơi thí điểm cơ chế, chính sách và công nghệ mới, đồng thời đào tạo nhân tài và khởi nguồn các ý tưởng đổi mới sáng tạo cho Thủ đô và cả nước.
Clip: NXH
Thứ ba, đột phá về phát triển không gian và hạ tầng chiến lược. Quy hoạch xác lập không gian phát triển Thủ đô với các cực tăng trưởng, trung tâm lớn và trục động lực; đẩy mạnh tái cấu trúc đô thị, giải phóng nguồn lực đất đai và tạo giá trị mới.
Hà Nội ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, đặc biệt là hệ thống đường sắt, đường bộ, cầu qua sông; phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng khoa học công nghệ. Thành phố cũng định hướng hình thành các mô hình đặc thù như trung tâm hành chính, kinh tế đặc biệt; trung tâm tài chính; trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do gắn với sân bay, cảng và đường sắt; "Thung lũng công nghệ".
Thứ tư, đột phá triển khai dự án thí điểm "Hồi sinh các dòng sông" theo mô hình hạ tầng tích hợp đa năng. Theo quy hoạch, Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống bể chứa ngầm đa năng nhằm tách nước thải ngay từ đầu nguồn, giảm ngập úng; đồng thời kết hợp mở rộng đường ven sông và chỉnh trang cảnh quan, góp phần giảm ùn tắc giao thông và hình thành các trục không gian xanh bền vững cho Thủ đô.
Kiểm soát mật độ khu phố cổ, phát triển phố đi bộ và giao thông xanh
Theo quy hoạch, không gian phát triển của Hà Nội được tổ chức theo nhiều khu vực, trong đó đô thị Hữu ngạn sông Hồng tiếp tục giữ vai trò là trung tâm của Thủ đô.
Đô thị Hữu ngạn sông Hồng nằm ở phía Nam sông Hồng, kéo dài đến vành đai xanh sông Đáy ở phía Tây và giáp đường Vành đai 4 ở phía Nam. Khu vực này được định hướng là trung tâm đầu não chính trị, hành chính, văn hóa, di sản, tài chính, thương mại dịch vụ, hội nhập quốc tế, y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, logistics và du lịch của Thủ đô.
Theo quy hoạch, diện tích đô thị Hữu ngạn sông Hồng được duy trì khoảng 45.317 ha đến năm 2065. Dân số dự kiến đạt khoảng 6,365 triệu người vào năm 2045 và khoảng 6,455 triệu người vào năm 2065.
Riêng khu vực nội đô lịch sử và nội đô mở rộng tiếp tục là trung tâm chính trị, hành chính của quốc gia và thành phố, nơi tập trung các di sản như Hoàng thành Thăng Long, khu phố cổ, phố cũ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hồ Gươm, Hồ Tây...
Đối với khu vực đô thị trung tâm này, đặc biệt là phố cổ và phố cũ, quy hoạch yêu cầu kiểm soát chặt chẽ mật độ dân cư và đánh giá tác động của các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị nhằm bảo tồn giá trị lịch sử và giảm áp lực hạ tầng.
Định hướng quy hoạch khu trung tâm, phố cổ, phố cũ. (Clip: NXH)
Quy hoạch cũng đặt mục tiêu hình thành các tuyến phố văn minh đô thị; phát triển hệ thống giao thông xanh, đường đi bộ và đường dành cho xe đạp, giúp người dân tiếp cận thuận tiện với công viên, mặt nước và các không gian công cộng. Cùng với đó, tại khu vực này cần đẩy mạnh phát triển giao thông công cộng và phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, xác lập vùng phát thải thấp.
Quy hoạch yêu cầu nghiên cứu giải pháp bảo tồn và tái thiết nhằm phát huy giá trị không gian kiến trúc đô thị hiện có. Các hoạt động xây dựng mới phải tăng cường chất lượng cảnh quan và phát huy các di sản văn hóa, lịch sử, cách mạng, kiến trúc.
Hình thành các khu vực dịch vụ văn hóa - du lịch - thương mại đậm bản sắc đặc thù Thủ đô như trung tâm phố cổ: khôi phục hình ảnh không gian kiến trúc 36 phố phường, hình thành khu phố đi bộ, hạn chế phương tiện giao thông cá nhân, nghiên cứu kết hợp khai thác các không gian công cộng một số khu vực để phát triển dịch vụ, văn hóa, du lịch, ẩm thực, thương mại đặc thù truyền thống, trải nghiệm văn hóa phố cổ, dịch vụ đêm.
Khu phố cổ được định hướng khôi phục hình ảnh kiến trúc "36 phố phường", mở rộng không gian đi bộ, hạn chế phương tiện cá nhân và khai thác các không gian công cộng để phát triển văn hóa, du lịch, ẩm thực, thương mại truyền thống và kinh tế đêm.
Hai bờ sông cũng sẽ được phát triển thành hệ thống công viên tuyến tính đa tầng, kết nối các làng nghề với du lịch sinh thái, đồng thời tạo hành lang sinh thái và không gian xanh cho khu vực trung tâm.
Lập khu tài chính, cải tạo chung cư cũ, hạn chế xây thêm nhà ở
Một trong những điểm đáng chú ý là Hà Nội sẽ nghiên cứu hình thành khu tài chính với các cơ chế đặc thù, tập trung vào tài chính công. Khu vực này được định hướng phát triển nhờ lợi thế gần các cơ quan hành chính, trụ sở ngân hàng và hệ sinh thái các tổ chức quốc tế.
Đối với nội đô, thành phố sẽ triển khai nhiều hình thức tái thiết phù hợp từng khu vực, từ bảo tồn kết hợp cải tạo đến tái thiết đồng bộ theo ô phố hoặc khu dân cư.
Các khu chung cư cũ tiếp tục được cải tạo, xây dựng lại theo kế hoạch của thành phố. Công trình cao tầng chỉ được phát triển có kiểm soát tại các khu vực TOD hoặc các điểm nhấn đô thị, với điều kiện đáp ứng đầy đủ yêu cầu về giao thông và hạ tầng.
Quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển mô hình đô thị "đa tầng, đa lớp", tăng cường khai thác không gian ngầm và phát triển đô thị nén quanh các ga giao thông công cộng.
Đáng chú ý, nhiều trường đại học, bệnh viện trong khu vực nội đô sẽ từng bước được chuyển đổi chức năng hoặc xây dựng cơ sở thứ hai tại các đô thị bên ngoài nhằm giảm áp lực cho khu vực trung tâm.
Các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, cơ sở điều trị bệnh truyền nhiễm và các trường đại học, cao đẳng quy mô nhỏ không đáp ứng tiêu chuẩn cũng sẽ từng bước di dời theo quy hoạch.
Sau khi di dời, quỹ đất được ưu tiên dành cho công viên, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng xã hội và tiện ích công cộng chất lượng cao, đồng thời hạn chế phát triển nhà ở mới.
Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô
Theo quy hoạch, Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô sẽ được bố trí tại khu vực cực phía Nam của Hà Nội, thuộc khu vực xã Ứng Hòa, Chuyên Mỹ.
Sân bay được quy hoạch trên diện tích khoảng 1.500 ha, đạt tiêu chuẩn quốc tế, có công suất dự kiến 30 đến 50 triệu hành khách mỗi năm và phát triển theo mô hình đô thị sân bay.
Quy hoạch sân bay phía Nam của Hà Nội (Clip: NXH)
Quy hoạch cũng xác định việc nghiên cứu, đầu tư xây dựng Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô là một trong những dự án ưu tiên triển khai trong giai đoạn 2031 đến 2045.
Trước đó, trong hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được công bố lấy ý kiến vào hồi tháng 3, Hà Nội dự kiến đặt vị trí sân bay thứ 2 trên địa bàn địa giới hành chính các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức, Kim Đường, huyện Ứng Hòa; cách trung tâm thành phố trong vòng khoảng 40 km.
Theo định hướng quy hoạch, sân bay mới sẽ được kết nối với đô thị Phú Xuyên theo mô hình đô thị sân bay.
Hệ thống giao thông kết nối gồm các tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và Chợ Bến - Yên Mỹ; các trục đô thị Ngọc Hồi - Phú Xuyên và trục kinh tế phía Nam; cùng tuyến đường sắt đô thị số 9 theo hướng Ngọc Hồi - Thường Tín - Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô - Phú Xuyên.
Thành phố cũng định hướng bố trí một ga đường sắt tốc độ cao gần khu vực sân bay, đồng thời dự trữ quỹ đất để phát triển các tuyến giao thông hướng Nam và các trục kết nối Đông - Tây nhằm phát huy vai trò của đầu mối giao thông này.
Song song với việc xây dựng sân bay mới, Quy hoạch tổng thể Thủ đô xác định tiếp tục nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Nội Bài lên công suất khoảng 50 triệu hành khách mỗi năm, mở rộng diện tích lên khoảng 1.500 ha về phía Nam.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ nâng cấp, mở rộng, bổ sung chức năng lưỡng dụng cho các sân bay quân sự Gia Lâm, Hoà Lạc; thiết lập các điểm đầu mối cất/hạ tại khu vực Hòa Lạc, Sóc Sơn, trên các tòa nhà cao tầng, các khu vực bến, bãi phù hợp để phục vụ phương tiện công nghệ mới (drone, taxi bay,…) phục vụ dịch vụ vận chuyển công nghệ.
Theo quy hoạch, hệ thống cảng hàng không kép cùng các hành lang kinh tế quốc tế sẽ góp phần tăng cường kết nối Hà Nội với các tỉnh trong nước và các thị trường quốc tế, đặc biệt thông qua các hành lang kinh tế kết nối với Trung Quốc và Lào. Đồng thời, thành phố sẽ xây dựng các trung tâm trung chuyển hành khách đa phương thức cấp quốc gia tại khu vực Nội Bài và Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô.
