Hãng tin WANA (Iran) ngày 9/3 đưa tin, Chuẩn tướng Seyed Majid Mousavi - Tư lệnh Không quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - đã vạch ra chiến thuật quân sự mới của Iran trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel.
Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X, Chuẩn tướng Mousavi đã viết về phương thức mà ông mô tả là nhằm để loại bỏ các lớp phòng thủ của Mỹ trong khu vực: “Kể từ nay trở đi, sẽ không có tên lửa nào mang đầu đạn nhẹ hơn 1 tấn được phóng đi. Bước sóng và cường độ sóng của các vụ phóng sẽ tăng lên, và tầm bắn của chúng cũng sẽ rộng hơn.”
Theo hãng tin NDTV (Ấn Độ), các nhà quan sát quân sự cho rằng điều này có thể báo hiệu một giai đoạn chiến thuật mới của Iran – chuyển từ việc cố gắng áp đảo hệ thống phòng không của đối phương bằng các đợt tấn công liên tiếp của máy bay không người lái (UAV) Shahed giá rẻ nhưng nguy hiểm, sang tập trung vào các cuộc tấn công có sức công phá lớn, khó bị phát hiện hơn và gây ra nhiều thiệt hại hơn.
Nhà phân tích địa chính trị Shanaka Anselm Perera lập luận trên X rằng giai đoạn chiến thuật mới này là Iran đang viết lại bài toán đánh chặn.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington, Iran sở hữu kho vũ khí tên lửa lớn nhất và đa dạng nhất ở Trung Đông. Kho vũ khí này bao gồm Soumar - một tên lửa hành trình phóng từ mặt đất, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân với tầm bắn tối đa được cho là 3.000 km; và Sejjil - một tên lửa đạn đạo tầm trung với tầm bắn 2.000 km.
Phương án thứ ba là tên lửa đạn đạo tầm trung Khorramshahr - có khả năng được phát triển từ Hwasong-10 của Triều Tiên và được cho là có tầm bắn từ 2.000 đến 3.000 km. Nó có thể mang tải trọng lên đến 1.800 kg.
Kho vũ khí tên lửa của Iran. Nguồn: Dự án Phòng thủ Tên lửa của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS)
Chiến lược "làm tiêu hao" của Iran
NDTV đưa tin, chiến lược của Iran được thảo luận nhiều thời gian qua là làm tiêu hao hệ thống phòng không của Mỹ và Israel, và khiến cả các quốc gia vùng Vịnh cũng bị cuốn vào cuộc xung đột này, bằng cách phóng đi hàng loạt tên lửa giá rẻ và UAV Shahed-131 và Shahed-136.
Về bản chất, ý tưởng là làm cho việc đánh chặn trở nên tốn kém. Học thuyết quân sự thông thường khuyến nghị phóng từ 2 đến 3 tên lửa đánh chặn để ngăn chặn mối đe dọa tên lửa/UAV đang đến.
Và thực tế đã diễn ra như vậy. Ví dụ, hệ thống phòng không PATRIOT do Mỹ sản xuất đã rất thành công trong việc vô hiệu hóa các cuộc tấn công của Iran; các tiểu đoàn do UAE vận hành đã báo cáo tỷ lệ đánh chặn đạt 96%.
Tuy nhiên, một tên lửa PATRIOT có giá 4 triệu USD, một tên lửa đánh chặn THAAD khoảng 12 triệu USD, và một tên lửa Arrow-3 của Israel khoảng 3 triệu USD. Còn một UAV Shahed chỉ có giá tối đa 50.000 USD.
Nhiều nhà phân tích đã chỉ ra rằng bài toán kinh tế không có lợi cho Mỹ, đặc biệt là vì điều đó không có nghĩa là Washington có thể ngừng phóng tên lửa đánh chặn; chi phí thực sự của việc đánh chặn tên lửa không phải là tiền bạc mà là tổn thất tiềm tàng, tức là mức độ thiệt hại sẽ như thế nào nếu một tên lửa của đối phương bắn trúng mục tiêu so với số tiền bỏ ra để đánh chặn nó.
Câu hỏi đó hầu như luôn chỉ có một câu trả lời: đánh chặn mọi tên lửa đối phương nếu có thể.
Iran chuyển hướng sang tên lửa hạng nặng
Theo NDTV, kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2, Iran đã phóng gần 30 quả tên lửa, bao gồm cả UAV "cảm tử" Shahed-136. Cuộc tấn công thứ 33 diễn ra trong hai ngày mùng 8 và 9/3, bao gồm tên lửa Kheibar Shekan sử dụng nhiên liệu rắn với tầm bắn 1.450 km và trọng tải 550 kg. Nhưng Iran cũng đã phóng tên lửa Khorramshahr nặng hơn nhiều.
Ngoài việc lớn hơn, theo tuyên bố của Iran, cả hai loại tên lửa này đều mang đầu đạn tái nhập khí quyển có khả năng cơ động, tức là chúng có khả năng thay đổi quỹ đạo, có thể đạt tốc độ tối đa lên tới Mach 8 (tương đương khoảng 9.800 km/h hoặc 2,7 km/s). Điều này khiến chúng khó bị đánh chặn hơn.
Ví dụ, tên lửa Khorramshahr có đầu đạn tái nhập khí quyển có khả năng cơ động (MaRV) mà IRGC tuyên bố có thể vượt qua/đánh lừa tên lửa đánh chặn ngoài khí quyển Arrow-3 của Israel.
Điều này cùng với cảnh báo của Tư lệnh Không quân IRGC Mousavi về việc chỉ phóng các tên lửa mang đầu đạn nặng từ 1 tấn trở lên cho thấy một sự thay đổi quan trọng về chiến thuật mà bộ chỉ huy chiến trường phi tập trung của Tehran đang triển khai trong cuộc xung đột này.
Việc Iran sử dụng đầu đạn lớn hơn hiện nay không ảnh hưởng đến cách thức đánh chặn; lực lượng phòng không của Mỹ, Israel và các quốc gia vùng Vịnh vẫn phải cố gắng ngăn chặn mọi tên lửa hoặc UAV của Iran bay tới.
Nhưng "khi đối đầu đầu đạn nặng 1 tấn, chi phí thất bại tăng gấp đôi vì bán kính phá hủy khi va chạm tăng gấp đôi… mỗi lần bắn trượt đều trở nên thảm khốc gấp đôi", nhà phân tích Perera giải thích.
"Bên phòng thủ giờ đây phải điều động nhiều tên lửa đánh chặn hơn cho mỗi tên lửa [của đối phương] đang bay tới để đạt được cùng một xác suất vô hiệu hóa chúng."
"IRGC không còn phải lựa chọn giữa số lượng và trọng lượng nữa. Họ đang triển khai cả hai", ông Perera cảnh báo, đồng thời nêu rõ việc bổ sung các tên lửa nặng hơn sẽ làm thay đổi bài toán đánh chặn như thế nào.
Nhà phân tích này lập luận rằng, tỷ lệ đánh chặn được báo cáo trước đây dựa trên các tên lửa mang đầu đạn từ 450 đến 600 kg của Iran. Câu hỏi đặt ra bây giờ là "liệu tỷ lệ tương tự có còn đúng khi mỗi đầu đạn bay tới có khối lượng và bán kính hủy diệt gấp đôi hay không", ông nói.
Duy Nguyễn
Theo WANA, NDTV
