Nằm dưới chân ngọn núi Sabalan hùng vĩ cao gần 5.000m (ở tây bắc Iran), Tehran đang vạch ra một hướng đi mới trong lĩnh vực năng lượng sạch khi nhà máy điện địa nhiệt đầu tiên của nước này chuẩn bị cung cấp điện cho lưới điện quốc gia – đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với cả đất nước và khu vực rộng lớn hơn.
Công trình đầu tiên trong lịch sử Iran đó chính là Nhà máy điện địa nhiệt Meshginshahr (hay Nhà máy Sabalan) - sử dụng nguồn năng lượng địa nhiệt sạch khổng lồ, hứa hẹn thay đổi cục diện nước này, Kênh truyền hình tin tức quốc tế thuộc Nhà nước Iran thông tin.
Nhà máy địa nhiệt Meshginshahr trên sườn núi Sabalan. Nguồn: Kênh truyền hình tin tức quốc tế thuộc Nhà nước Iran
Nằm cách Meshginshahr 25 km về phía nam, thuộc tỉnh Ardabil, sứ mệnh của Nhà máy điện địa nhiệt Meshginshahr khai thác nguồn nhiệt khổng lồ với tiềm năng công suất ước tính lên đến 250 Megawatt sâu dưới lòng đất để sản xuất điện sạch. Năng lượng địa nhiệt sử dụng hơi nước nóng dưới lòng đất để vận hành tua bin, từ đó tạo ra điện.
Với hơn 95% công tác lắp đặt và vận hành thử đã hoàn tất tính đến cuối tháng 12/2025, cùng với khoản đầu tư ban đầu hơn 650 tỷ Toman (khoảng hơn 4 triệu USD), nhà máy đã sẵn sàng đi vào hoạt động giai đoạn đầu tiên với công suất 5 Megawatt.
Ngoài việc cung cấp nguồn điện sạch, ổn định và đáng tin cậy, công trình này dự kiến sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực, phát triển du lịch và thiết lập một mô hình có thể mở rộng để phát triển các nguồn tài nguyên địa nhiệt khác của Iran, giúp quốc gia này vững chắc hòa nhập vào quá trình chuyển đổi toàn cầu hướng tới năng lượng bền vững.
Điều này hoàn toàn khớp với xu thế chung toàn cầu. Theo dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), công suất sưởi ấm bằng năng lượng địa nhiệt có thể tăng lên tới 800 Gigawatt (GW) trên toàn cầu vào năm 2050, và tổng đầu tư toàn cầu cần phải vượt quá 1.000 tỷ USD vào năm 2035 và 2.800 tỷ USD vào năm 2050.
Với nguồn tài nguyên địa nhiệt dồi dào ở Iran và tiềm năng to lớn của quốc gia này trong việc sử dụng nguồn năng lượng sạch, việc phát triển các nhà máy điện địa nhiệt có thể đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất điện và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Các nghiên cứu và khảo sát sơ bộ về tài nguyên địa nhiệt ở Iran cho thấy nước này có thể đạt được công suất lắp đặt khoảng 5.000 Megawatt, con số này có thể tăng lên trong tương lai với sự phát triển hơn nữa, Kênh truyền hình tin tức quốc tế thuộc Nhà nước Iran thông tin.
Iran tự mình giải mã "sức mạnh từ lòng đất"
Bên cạnh những thành tựu kỹ thuật, Nhà máy điện địa nhiệt Meshginshahr còn thể hiện một bước tiến lớn trong chủ quyền năng lượng quốc gia, khi Iran đã thành công trong việc làm chủ toàn bộ chu trình thăm dò, thiết kế và vận hành năng lượng địa nhiệt.
Quá trình xây dựng nhà máy điện địa nhiệt đầu tiên của Iran bắt đầu bằng những lần giải mã sâu rộng về tiềm năng năng lượng đáng kể của vùng núi lửa Sabalan, một khu vực chứa địa nhiệt nhiệt độ cao đã được khoa học chứng minh.
Trong số 18 khu vực được quy hoạch để phát triển năng lượng địa nhiệt ở Iran, Sabalan thuộc tỉnh Ardabil được chọn là ưu tiên hàng đầu, nơi các nghiên cứu bắt đầu từ năm 1995.
Mặc dù chuyên môn quốc tế, đặc biệt là từ ENEL của Ý, đã đóng góp vào đánh giá ban đầu về mỏ dầu khí này, nhưng quá trình phát triển và thực hiện dự án về cơ bản mang tính chất quốc gia.
Thông qua Công ty Phát điện Nhiệt điện chuyên biệt, Iran đã khởi động một chương trình toàn diện bao gồm lập bản đồ địa chất, khảo sát địa vật lý và khoan thăm dò sâu.
Nhà máy địa nhiệt Meshginshahr. Nguồn: Kênh truyền hình tin tức quốc tế thuộc Nhà nước Iran
Những nỗ lực này đã vượt qua những thách thức kỹ thuật to lớn, đặc biệt là những thách thức liên quan đến việc tiếp cận các nguồn tài nguyên địa nhiệt ở độ sâu gần 3.000 mét.
Việc khoan và thử nghiệm thành công nhiều giếng – có khả năng sản xuất chất lỏng nóng với enthalpy (H) lên tới 1.000 kilojoule trên kilogram và nhiệt độ gần 250°C – mức nhiệt độ rất tốt để sản xuất điện - đã khẳng định tính khả thi về mặt thương mại của mỏ năng lượng này.
Không giống như các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, vốn dựa vào quá trình đốt cháy để tạo ra hơi nước, cơ sở này khai thác nguồn nhiệt địa nhiệt rộng lớn, sạch, đáng tin cậy và gần như vô hạn của Trái đất.
Từ việc giải mã địa chất phức tạp dưới lòng đất và tiến hành thăm dò tiên tiến đến khoan trong điều kiện khó khăn và thiết kế nhà máy điện, các chuyên gia Iran đã làm chủ toàn bộ chu trình phát triển năng lượng địa nhiệt.
Thành tựu này không chỉ đảm bảo sự mở rộng lâu dài của "mỏ" Sabalan mà còn tạo tiền đề cho việc xác định và khai thác tài nguyên địa nhiệt ở các khu vực tiềm năng khác của đất nước.
Bằng cách đó, nó đặt nền móng cho một ngành công nghiệp năng lượng sạch mới, do trong nước dẫn dắt, dựa trên năng lực công nghệ, sự đổi mới và tính tự lực.
Trang Ly
