Theo TNW, nền tảng chỉnh sửa video trực tuyến Kapwing, đã thực hiện khảo sát và nhận thấy rác AI (AI slop) đang xâm chiếm các dịch vụ chia sẻ video lớn.
Cụ thể, sau khi phân tích 10.742 video TikTok thuộc 20 danh mục phổ biến, đồng thời kiểm tra 500 video đầu tiên hiển thị trên mục Dành cho bạn của một tài khoản mới lập, các nhà nghiên cứu phát hiện có 59% nội dung là sản phẩm từ AI.
Trong nghiên cứu tương tự được thực hiện trước đó với YouTube, tỷ lệ AI chiếm khoảng 21%.
Tình trạng thậm chí tồi tệ hơn ở danh mục nội dung dành cho trẻ em. Khi kiểm tra 100 video ngẫu nhiên có gắn hashtag #CartoonKids (hoạt hình trẻ em), có 97 video tạo bằng trí tuệ nhân tạo, chỉ có 3 do con người sản xuất.
Các từ khóa liên quan cũng ghi nhận tỷ lệ áp đảo, như #cartoons (hoạt hình) và #babysong (nhạc thiếu nhi) đều chạm mức 83%, còn #forkids (dành cho trẻ em) đạt 79%.
Gần 60% video trên TikTok là nội dung tạo bằng AI
Không chỉ lĩnh vực giải trí trẻ em, AI còn xuất hiện dày đặc trong các nội dung liên quan đến giáo dục và tri thức. Nghiên cứu cho thấy khoảng 35% video thuộc nhóm khoa học và học tập được tạo bằng AI. Tỉ lệ này lần lượt là 33,8% đối với nội dung sức khỏe và 33,5% đối với các video lịch sử.
Một video AI có thể mô tả sai sự kiện lịch sử, đưa ra thông tin khoa học thiếu chính xác hoặc tạo nên những hình ảnh gây hiểu lầm nhưng vẫn được lan truyền rộng rãi nhờ thuật toán đề xuất.
Nguyên nhân cốt lõi
Kapwing cảnh báo rằng nếu người sáng tạo tiếp tục giao hoàn toàn quá trình sản xuất nội dung cho AI mà không dành thời gian kiểm tra và giám sát chất lượng, người dùng, đặc biệt là trẻ em sẽ ngày càng dễ tiếp xúc với những nội dung độc hại hoặc sai lệch.
Trong khi đó, tỷ lệ nội dung AI trên thực tế còn có thể cao hơn nhiều vì con số 59% mới tính đến các video bị thuật toán nhận diện là sử dụng kịch bản và giọng đọc AI một cách rõ ràng.
Bà Ana Maria Constantin, đại diện nhóm khảo sát, nhận định nguyên nhân cốt lõi nằm ở cơ chế vận hành của các thuật toán mạng xã hội. Hiện nay, các nền tảng thường ưu tiên số lượng hơn là chất lượng. Điều này vô tình tạo ra lỗ hổng để người dùng trục lợi bằng cách xuất bản video hàng loạt nhằm kiếm tiền từ lượt truy cập.
Bên cạnh đó, sự phổ biến của các công cụ tạo video AI giúp việc sản xuất trở nên cực kỳ rẻ và nhanh chóng. Một tài khoản có thể đăng tải hàng chục video mỗi ngày mà không cần đội ngũ biên tập chuyên nghiệp.
Ảnh minh hoạ
Cách người dùng thanh lọc bảng tin cá nhân
Dù thực trạng khá ảm đạm, người dùng vẫn có khả năng tự bảo vệ không gian giải trí của mình. Các chuyên gia từ 9to5Mac cho biết hệ thống gợi ý của TikTok và YouTube có thể được "huấn luyện" ngược lại thông qua hành vi của người xem.
Chủ động lướt qua: Nếu nhận thấy video có dấu hiệu là rác AI (giọng đọc vô hồn, hình ảnh kỳ dị), hãy lướt qua thật nhanh.
Sử dụng tính năng ẩn: Nhấn vào nút ẩn hoặc báo cáo nội dung chất lượng thấp để thuật toán ghi nhận sở thích.
Tương tác với nội dung thật: Ưu tiên thả tim và bình luận vào các video do con người sáng tạo để củng cố bộ lọc của hệ thống.
Nhìn chung, nếu các nền tảng không sớm có biện pháp can thiệp kỹ thuật mạnh mẽ để gắn nhãn hoặc hạn chế nội dung máy móc, làn sóng ô nhiễm nội dung sẽ còn trở nên tinh vi và khó kiểm soát hơn trong tương lai gần.
