Hiểu sơ về bí đỏ
VTC News dẫn lời TS Từ Ngữ, Tổng thư ký Hội dinh dưỡng Việt Nam cho biết, bí đỏ tốt cho sức khỏe, đặc biệt là tốt cho gan.
Bí đỏ rất tốt cho sức khỏe. Ảnh minh họa
Theo bảng thành phần thực phẩm Việt Nam, quả bí đỏ chứa ít năng lượng, nhưng rất giàu các khoáng chất có lợi cho cơ thể.
Cụ thể, 100g phần ăn được của bí ngô chỉ chứa 27kcal, 0,1g chất béo, 0,3g protein nhưng lại chứa tới 24mg canxi, đặc biệt có tới 16.000mg mangan, 349mg kali, 3.100μg beta-carotene và nhiều các loại vitamin, khoáng chất khác.
"Bí ngô chứa nhiều nước, chất xơ dễ tiêu hóa nên ăn vào bữa sáng rất lý tưởng", ông Ngữ nói.
Bí đỏ tốt cho gan như thế nào?
Sở dĩ bí đỏ tốt cho gan là do loại quả này chứa nhiều chất chống oxy hóa, giàu vitamin C và nhất là chất beta-carotene, chất này sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành vitamin A giúp gan khỏe và đào thải các chất độc tốt hơn. Gan có thể lưu trữ một lượng lớn vitamin A, và việc lưu trữ vitamin A có thể đạt tới 95%.
Vitamin A có tính chất chống viêm, giúp giảm viêm nhiễm và tăng cường quá trình phục hồi của gan. Viêm gan có thể là kết quả của nhiều nguyên nhân và vitamin A có thể giúp làm giảm viêm, bảo vệ gan khỏi tổn thương.
Gan đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng. Vitamin A hỗ trợ gan trong việc sản xuất và tiết mật, giúp tiêu hóa và hấp thụ chất béo, protein và các dạng vitamin khác.
Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong bí đỏ giúp tăng cường chức năng gan và bảo vệ các tế bào gan khỏi sự tổn thương. Hoạt chất trong bí đỏ có vai trò quan trọng trong quá trình tái tạo tế bào gan. Nó giúp thúc đẩy quá trình phục hồi và tái tạo tế bào gan bị tổn thương, giúp gan duy trì chức năng tốt hơn.
Thạc sĩ - lương y đa khoa Vũ Quốc Trung (Hội Đông Y Việt Nam) cho biết, bí đỏ có tính ấm, bổ thần kinh, điều hoà tỳ vị, bổ khí lực, nhuận tràng. Bí đỏ cũng rất bổ máu, do đó sẽ giúp tăng cường hồng cầu, giúp da hồng hào hơn.
Dưới góc độ thực phẩm, ông Trung cho biết, mọi người có thể chế biến bí ngô thành nhiều món ăn khác nhau, dùng cho mọi đối tượng và lứa tuổi. Đặc biệt, loại quả này ăn vào buổi sáng sẽ rất tốt cho gan và hệ tiêu hóa.
Bữa sáng, mọi người có thể dùng bí ngô như một loại rau thông thường chế biến thành món canh, món luộc, cháo hay súp vừa bổ dưỡng, dễ sử dụng, đặc biệt thích hợp với người già và trẻ nhỏ.
Những công dụng khác của bí đỏ
Sở dĩ bí đỏ tốt cho gan là do loại quả này chứa nhiều chất chống oxy hóa, giàu vitamin C và nhất là chất beta-carotene, chất này sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành vitamin A giúp gan khỏe và đào thải các chất độc tốt hơn. Ảnh minh họa
Tuổi Trẻ dẫn lời lương y Nguyễn Hữu Toàn - Hội Đông y Hải Phòng, về dược lý bí đỏ có tác dụng chống oxy hóa, tăng cường hệ miễn dịch, phòng ngừa ung thư. Trong Đông y, bí đỏ là vị thuốc quý, vị ngọt, tính ấm, có công dụng: thanh nhiệt, giải khát, sinh tân dịch..., thường chữa đau đầu chóng mặt, mắt kém…
- Đau đầu chóng mặt mất ngủ: Bí đỏ hầm đậu phụng hạt sen ăn.
- Tiểu đường: Bí đỏ rất giàu coban. Chất này có thể kích hoạt quá trình trao đổi chất của cơ thể, thúc đẩy chức năng tạo máu, tham gia vào quá trình tổng hợp vitamin B12.
Ngoài ra, đây còn là nguyên tố vi lượng cần thiết cho tế bào đảo tụy của con người, có tác dụng đặc biệt trong việc ngăn ngừa bệnh tiểu đường và hạ đường huyết. Cách chế biến: bí đỏ 200g, đậu xanh 100g, xương heo 100g hầm nhừ, cho thêm gia vị vừa ăn.
- Giảm lipid máu và ngăn ngừa đột quỵ: Polysaccharide và những axit béo omega 3, omega 6 trong bí đỏ có thể có tác dụng tương tự như phospholipid, có thể loại bỏ cholesterol và ngăn ngừa xơ cứng động mạch, phòng ngừa và điều trị tăng huyết áp và các bệnh tim mạch khác.
Bí đỏ có thể ngăn ngừa đột quỵ, vì trong bí đỏ có chứa nhiều axit glyxeric như axit linoleic, axit palmitic và axit stearic, đây đều là những loại dầu lành tính.
- Giải độc: Bí đỏ có chứa vitamin và pectin. Pectin có tính hấp phụ tốt, có thể kết dính, loại bỏ độc tố của vi khuẩn và các chất độc hại khác trong cơ thể như chì, thủy ngân và các nguyên tố phóng xạ trong kim loại nặng.
- Tẩy giun: Y học dân gian đã dùng hạt bí để trị giun sán. Mỗi lần dùng khoảng 50g hạt bí rang (kể cả vỏ). Bỏ vỏ, ăn hạt vào sáng sớm. Không nhịn ăn cũng được nhưng nhịn ăn vẫn tốt hơn. Một giờ sau uống thuốc xổ thì tốt hơn. Nên dùng vài ba lần cho hết hẳn trứng ký sinh trùng.
- Phát triển não bộ: Bí đỏ chứa nhiều chất axit glutamine, chất cần thiết cho hoạt động não bộ. Chất này có vai trò quan trọng trong việc trợ giúp phản ứng chuyển hóa ở các tế bào thần kinh và não, bồi dưỡng não.
- Giảm cân: Bí đỏ là một thực phẩm giàu chất xơ, chứa hàm lượng calo và chất béo thấp chính là một thực phẩm lý tưởng cho những người muốn giảm cân, béo phì.
- Tăng cường hệ miễn dịch: Bí đỏ rất giàu hàm lượng vitamin C nên có tác dụng tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, giúp hệ thống miễn dịch trở nên khỏe mạnh. Với hệ miễn dịch khỏe mạnh, cơ thể của chúng ta sẽ chống lại được các vi khuẩn, vi rút có hại cho cơ thể.
- Tốt cho sự phát triển thai nhi: Những chất trong hạt và hoa bí đỏ giúp cho thai nhi phát triển tế bào não, tăng cường sức sống cho thai nhi và giúp ngăn ngừa những chứng phù nề, tăng huyết áp, các biến chứng khác khi mang thai và phòng chống bệnh sốt xuất huyết sau khi sinh.
- Phòng ngừa ung thư: Những thực phẩm có màu vàng như bí đỏ, cà rốt, khoai lang có chứa nhiều chất chống oxy hóa và beta - carotene nên có tác dụng ngăn ngừa các căn bệnh ung thư.
- Tốt cho xương: Bí đỏ còn chứa một lượng lớn các chất khoáng và canxi, natri, kali. Đặc biệt với người già và người bệnh huyết áp những chất này giúp ngăn ngừa loãng xương và tăng huyết áp. Ngoài ra, nó còn chứa magie, phốt pho, sắt, đồng, mangan, crôm và nhiều yếu tố khác giúp xương phát triển.
- Chống trầm cảm: Bí đỏ giàu L-tryptophan, một loại chất giúp tăng cảm giác hạnh phúc. Chúng ta sẽ thấy chán nản khi mức L-tryptophan trong cơ thể thấp. Nước ép bí đỏ giúp làm tăng mức L-tryptophan và làm chúng ta thấy thoải mái và hạnh phúc.
- Ngăn ngừa loét dạ dày tá tràng: Nước ép bí đỏ giúp ruột tiêu hóa thức ăn nhanh và giúp loại bỏ độc tố ra khỏi đường tiêu hóa. Vì vậy mà nước ép bí có thể chữa lành vết loét dạ dày, tá tràng và các nhiễm trùng khác trong ruột.
- Tốt cho hệ hô hấp: Chất chống oxy hóa và những chất có tính chất giảm đau trong nước ép bí đỏ giúp ngăn ngừa bệnh hen suyễn dị ứng và giảm dần mức nghiêm trọng của bệnh.
- Tốt cho mắt: Bí đỏ rất giàu vitamin E và β- caroten. Vitamin E có tác dụng chống oxy hóa mạnh, có thể bảo vệ hiệu quả cơ thể khỏi một số gốc oxy tự do và tác hại của peroxide. β- caroten là một loại caroten chuyển hóa vitamin A trong cơ thể giúp bảo vệ thị lực, ngăn ngừa các bệnh về mắt.
- Giúp da đẹp lên: Lượng nước trong bí đỏ khá cao nên sẽ giúp chị em bảo vệ da và chống lại tác hại của ánh nắng mặt trời.
Ăn sai sẽ gây hại
Ăn bí đỏ liên tục: Theo các chuyên gia dinh dưỡng, không nên ăn bí đỏ quá 2 bữa/tuần. Nguyên do là trong bí đỏ chứa rất nhiều tiền chất của vitamin A, nếu ăn nhiều, chất này không kịp tiêu hóa sẽ dự trữ ở gan và dưới da. Do đó sẽ khiến cho chóp mũi lòng bàn tay, bàn chân dễ có màu vàng.
Bí đỏ già để lâu dễ lên men: Bí đỏ chứa hàm lượng đường cao, hơn nữa, nếu lưu trữ trong thời gian dài dễ khiến bên trong bí đỏ xảy ra quá trình hô hấp kỵ khí - lên men và biến chất, vì vậy khi ăn sẽ gây nguy hiểm tới sức khỏe.
Ăn khi bị rối loạn tiêu hóa: Người bị rối loạn tiêu hóa hạn chế ăn bí đỏ vì hàm lượng chất xơ trong bí đỏ quá cao, không tốt cho tình trạng bệnh.
Bảo quản trong tủ lạnh: Không bảo quản bí đỏ đã nấu trong tủ lạnh, tuyệt đối không bảo quản ở ngăn đá, vì nếu để lạnh bí đỏ sẽ ngả sang màu nâu vàng, không an toàn khi ăn.
Nấu bí đỏ với dầu ăn: Không nấu với dầu ăn vì nếu sử dụng dầu ăn để rán hoặc xào bí đỏ có nghĩa là đang làm giảm những dưỡng chất của chúng. Vì vậy, hãy chế biến theo cách luộc, nướng hoặc hấp.
