Khoảnh khắc "sửa lưng" lịch sử trên sóng truyền hình
Quay ngược lại thời điểm năm 2016, chỉ vài tháng sau khi OpenAI chính thức ra đời, trong một cuộc phỏng vấn chung giữa hai nhà sáng lập, Sam Altman lúc bấy giờ đã vô tình gọi OpenAI là một "công ty" khi bàn về những bước đi đầu tiên.
Ngay lập tức, Elon Musk đã chen vào và đính chính lại một cách dứt khoát ngay tại chỗ: "OpenAI được cấu trúc như một tổ chức phi lợi nhuận". Bản chất của một tổ chức phi lợi nhuận rõ ràng không phải là một công ty thương mại. Nó được thiết lập để không một cá nhân hay cổ đông nào có thể kiếm lợi nhuận từ nó. Lúc bấy giờ, Sam Altman đã gật đầu đồng tình với lời đính chính ấy.
Nhưng lịch sử sau đó đã rẽ sang một hướng hoàn toàn khác.
Lời hứa khai sinh và cú "bẻ lái" trị giá 300 tỷ USD
Trong suốt thập kỷ tiếp theo, Sam Altman tiếp tục lèo lái tổ chức này, trước khi thực hiện một cuộc lột xác gây chấn động giới công nghệ, biến OpenAI từ một pháo đài nghiên cứu phi lợi nhuận thành một doanh nghiệp vì lợi nhuận có định giá lên tới 300 tỷ USD - nơi tập trung rất lớn các cổ đông và những nhà đầu tư đang khao khát lợi nhuận.
Nhìn lại đoạn video năm xưa, sự đính chính của Elon Musk không đơn thuần là một lỗi diễn đạt từ ngữ nhỏ nhặt. Đó chính là toàn bộ lý do tồn tại của OpenAI.
Cấu trúc phi lợi nhuận không phải là một chi tiết pháp lý khô khan để né thuế hay lách luật, đó là lời hứa danh dự. Đó là yếu tố cốt lõi từng giúp OpenAI đứng ở một vị thế đạo đức hoàn toàn khác biệt, tách rời khỏi cuộc đua tiền bạc của các tập đoàn độc quyền khổng lồ khác. Sam Altman hiểu rõ điều đó vào năm 2016, khi chính ông đã thẳng thắn sửa lỗi trước ống kính máy quay.
Cuộc chiến pháp lý của Elon Musk và thực tế trần trụi của Thung lũng Silicon
Thế nhưng, bất chấp lời hứa ban đầu và đoạn ghi hình vẫn còn lưu giữ đến ngày nay, cuộc chuyển đổi để trở thành công ty thương mại vẫn diễn ra.
Hiện tại, chính đoạn video phỏng vấn năm xưa cùng lời khẳng định đanh thép của Elon Musk đang trở thành một trong những bằng chứng sắc bén nhất được đưa ra trước tòa án, khi vị tỷ phú này tiến hành kiện pháp lý nhằm vạch trần sự bội ước trong chiến lược của OpenAI.
Đoạn tư liệu cũ khép lại bằng một thực tế trần trụi của Thung lũng Silicon, lời hứa và lý tưởng ban đầu có thể “quên” khi quy mô doanh nghiệp chạm ngưỡng hàng trăm tỷ USD./
Thiên Minh
