Việc cha mẹ quá đề cao điểm số mà ngó lơ giáo dục kỹ năng và nhận thức xã hội đang tạo ra một thế hệ "học giỏi nhưng thiếu thực tế". Câu chuyện về cô bé dùng giấy khen để "thách thức" người giàu mới đây là một hồi chuông cảnh tỉnh về sự lệch lạc trong tư cách và tư duy của trẻ em hiện nay.
Từ bức tường giấy khen đến lời thách thức "ngây ngô"
Gần đây, mạng xã hội Trung Quốc xôn xao trước đoạn video của một nữ sinh khoe căn phòng dán kín giấy khen. Thành tích học tập đáng nể là vậy, nhưng phát ngôn của cô bé mới là tâm điểm gây tranh cãi. Nữ sinh này trực tiếp tuyên bố: "Mọi người cứ khoe nhà, khoe xe, khoe tiền, em chẳng thèm ghen tị. Vì em biết chỉ cần có kiến thức trong đầu, em sẽ kiếm được nhiều tiền hơn thế".
Dưới góc nhìn của một đứa trẻ chưa bước vào tuổi dậy thì, đây có thể là sự tự tin. Nhưng trong mắt cộng đồng mạng, đó là sự "ngây ngô đến đáng ngại". Nhiều bình luận thẳng thắn chỉ ra rằng: Vạch xuất phát của nhiều người giàu là đích đến mà cô bé cả đời chưa chắc chạm tới. Những phương trình toán học trên giấy khó lòng giải quyết được những bài toán phức tạp của thực tế xã hội.
Hệ lụy của tư duy "duy điểm số"
Tại sao một học sinh giỏi lại có cái nhìn lệch lạc như vậy? Câu trả lời nằm ở lỗ hổng trong giáo dục gia đình:
- Giá trị quan bị bóp méo: Khi cha mẹ liên tục nhồi nhét tư tưởng "chỉ có học mới là nhất", trẻ sẽ mặc định coi điểm số là quyền năng vạn năng, có thể san phẳng mọi khoảng cách giai cấp và xã hội.
- Sự tự phụ ảo tưởng: Điểm số cao tạo ra một lớp vỏ bọc kiêu ngạo nhất thời. Khi coi học tập là "vũ khí để thách thức" thay vì công cụ để thấu hiểu bản thân, trẻ dễ dàng rơi vào trạng thái tự mãn độc hại.
- Thiếu hụt kỹ năng sinh tồn: Thực tế cho thấy nhiều cử nhân có bằng cấp rạng ngời nhưng lại thất nghiệp hoặc chật vật vì thiếu kỹ năng giao tiếp, khả năng tự lập kém. Đó chính là hệ quả của việc "học đến mụ mị người", giỏi thi cử nhưng kém bản lĩnh sống.
Giáo dục cần sự tỉnh táo và chân thực
Học tập đúng nghĩa phải giúp con người nhận thức rõ bản thân, chấp nhận thực tế và hiểu rõ các ranh giới xã hội, chứ không phải nuôi dưỡng sự tự phụ mù quáng.
- Chấp nhận khác biệt: Cha mẹ cần trung thực truyền đạt cho con về sự khác biệt giữa các tầng lớp xã hội. Điều này không phải để trẻ tự ti, mà để trẻ học cách khiêm tốn và nỗ lực một cách thực tế.
- Tấm vé vào cửa chứ không phải thẻ thông hành: Điểm số chỉ là "tấm vé" để bước vào đời, không phải là "thẻ thông hành" đảm bảo cho mọi thành công. Cạnh tranh xã hội là cuộc đua của năng lực tổng hợp: đạo đức, tư duy và kỹ năng xử lý vấn đề.
- Học để hiểu biết, không phải để công kích: Hãy dạy trẻ dùng kiến thức để bao dung với sự khác biệt và kính trọng thực tế, thay vì dùng nó làm công cụ để hạ thấp người khác.
Đừng để những tấm giấy khen trở thành "bức tường" ngăn cách trẻ với thế giới thực. Một đứa trẻ có tương lai bền vững là đứa trẻ có sự kết hợp giữa sự tự tin trong kiến thức và sự khiêm nhường trước cuộc đời.
Minh Châu (Nguồn: Sohu)
