Loại lá được nhắc tới là: Lá sắn.
Theo số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho thấy, trong 8 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu các loại lá của Việt Nam đạt 8,678 triệu USD, tăng 26,9% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng lá sắn đạt giá trị xuất khẩu 2,779 triệu USD, tăng 12,5%. Trong tháng 8/2025, kim ngạch xuất khẩu lá sắn đạt 517.000 USD, chiếm gần một nửa tổng giá trị nhóm “lá cây xuất khẩu” của cả nước.
Lá sắn của Việt Nam được xuất khẩu sang các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và một số nước Hồi giáo. Tại đây, lá sắn được dùng chế biến món cà ri hoặc nấu cùng thịt, cá nhờ hàm lượng protein và vitamin cao. Một số doanh nghiệp Việt Nam còn xuất khẩu lá sắn xay nhuyễn đông lạnh, phục vụ ngành chế biến thực phẩm.
Ở trong nước, lá sắn tươi chỉ có giá 3.000–5.000 đồng/kg, nhưng khi sơ chế và xuất khẩu, giá có thể tăng gấp 3–4 lần, thậm chí đạt tới 70.000 đồng/kg ở thị trường bán lẻ nước ngoài. Từ nguyên liệu tưởng bị bỏ đi, lá sắn đang dần trở thành mặt hàng “hái ra tiền” cho người nông dân và doanh nghiệp chế biến nông sản.
Nếu trước đây, Việt Nam chủ yếu xuất khẩu củ sắn làm tinh bột, thì nay xuất khẩu lá sắn và các sản phẩm giá trị gia tăng mở ra hướng đi mới cho ngành nông nghiệp. Tận dụng toàn bộ cây trồng, không bỏ phí phần nào chính là cách phát triển nông nghiệp tuần hoàn, bền vững.
Từ món ăn dân dã đến đặc sản quốc tế
Tại Việt Nam, lá non cây sắn từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc trong các món ăn dân dã như xào tỏi, nấu canh, muối chua hoặc làm nhân bánh. Ở một số địa phương, người dân còn xay nhuyễn lá sắn để nấu cà ri.
Trên thế giới, lá sắn là món ăn truyền thống của nhiều quốc gia châu Phi và châu Đại Dương.
Bên cạnh vai trò trong ẩm thực, lá sắn còn được dùng làm thức ăn xanh cho gia súc (bò, dê, trâu) nhờ hàm lượng protein cao và khả năng sinh khối lớn. Điều này giúp tăng hiệu quả sử dụng cây sắn, đồng thời giảm lãng phí tài nguyên nông nghiệp.
Giàu dinh dưỡng, cần chế biến đúng cách
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Công nghệ thực phẩm cho hay, lá sắn nếu chế biến đúng cách là một món ăn ngon, giàu dinh dưỡng. Lá sắn có nhiều chất xơ, protein, vitamin A, vitamin C cùng các hợp chất sinh học như polyphenol và carotenoid, có tác dụng chống oxy hóa, giảm viêm, hỗ trợ miễn dịch và trao đổi chất. Lá sắn thường được người dân muối chua được chế biến thành các món ăn ngon, đặc sản.
Một số tài liệu y học dân gian cũng ghi nhận việc sử dụng lá sắn để giảm sốt, hỗ trợ tiêu hóa và làm lành vết thương.
PGS Nguyễn Duy Thịnh khuyến cáo, lá sắn có chứa glycoside cyanogen, có thể giải phóng cyanide nếu không chế biến đúng cách. Vì vậy, không nên ăn sống, cần luộc kỹ và rửa nhiều lần để loại bỏ độc tố. Ngoài ra, người có hệ tiêu hóa yếu, người cao tuổi hay phụ nữ mang thai không nên ăn thường xuyên để tránh nguy cơ ngộ độc.
Từ loại lá từng bị coi là phụ phẩm, lá sắn đang trở thành hàng hóa có giá trị xuất khẩu, góp phần tăng thu nhập cho nông dân, đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp và khẳng định năng lực sáng tạo của doanh nghiệp Việt. Việc tận dụng tối đa cây sắn từ củ, thân đến lá không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn phù hợp với xu hướng kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh mà thế giới đang hướng tới.
Ngọc Minh
