Nắm chắc kiến thức, vượt ải thành công
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, là năm đầu tiên thi theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tại kỳ thi này, Bộ GD&ĐT đã công bố đề thi minh họa để giáo viên và thí sinh dễ hình dung, bám sát bố cục đề thi.
Mới đây, Bộ GD&ĐT thông báo không ban hành đề thi minh họa tốt nghiệp năm 2026 với lý do cấu trúc và các yếu tố kỹ thuật của đề thi tốt nghiệp THPT vẫn giữ ổn định như năm 2025, điều này cũng khiến nhiều học sinh và phụ huynh lo lắng.
Theo báo Người lao động, chị Trần Duy Hiền (tỉnh Vĩnh Long) cho biết con gái chị sinh năm 2007 đã thi xong năm ngoái. Vừa "bình ổn nhịp tim" thì chuẩn bị con trai 2008 thi tốt nghiệp THPT năm nay. Mọi sự thay đổi đều ảnh hướng đến tâm lý và kết quả thi của các con. Hy vọng đó là những hướng thay đổi tích cực.
Em Minh Tuyết, Trường THPT Bà Điểm (TP.HCM) cho rằng nguồn đề tham khảo, đề minh họa theo chương trình GDPT 2018 rất ít. "Mặc dù nội dung đề thi minh họa và đề thi chính thức hoàn toàn khác nhau nhưng về bố cục và mức độ khó sẽ tương đồng, tụi em cũng dễ hình dung hơn. Em hy vọng sẽ có điều chỉnh để thí sinh an tâm hơn"- Tuyết lo lắng.
Cô Nguyễn Thị Mỹ Lệ, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nhân Tông (TPHCM), nhận định công tác ôn tập cho học sinh sẽ gặp khó khăn nếu thiếu đề thi minh họa năm 2026. Tình trạng này khiến học sinh không khỏi lo lắng, hoang mang.
Tuy nhiên, một số ý kiến khác cho rằng không công bố đề thi minh họa sẽ giảm áp lực ôn tập. Chương trình GDPT 2018 được định hướng là chương trình mở, đẩy mạnh phát triển năng lực riêng của từng học sinh, thoát khỏi những khuôn khổ trước đây. Chính vì vậy, thí sinh chỉ cần học chắc kiến thức chung, đặc biệt chú ý liên hệ với đời sống thực tiễn là có thể "vượt ải" thành công.
Ảnh minh họa
Cơ hội điều chỉnh văn hóa học tập
Học sinh, phụ huynh lo lắng trước việc không công bố đề thi minh họa 2026 là điều dễ hiểu, bởi lâu nay văn hóa thi cử quen với tư duy "thi gì học nấy". Chỉ cần một đề minh họa xuất hiện, thị trường luyện thi lập tức phân tích ma trận, dự đoán cấu trúc, khoanh vùng dạng bài. Dần dần, đề minh họa trở thành chiếc la bàn quan trọng.
Nhưng nếu mục tiêu của chương trình giáo dục là phát triển năng lực, tức là hiểu bản chất vấn đề, lập luận, phản biện, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, thì học theo một "mẫu dự đoán" có còn phù hợp? Năng lực không nằm ở việc nhận ra câu hỏi quen thuộc, mà ở khả năng xử lý tình huống mới. Học sinh không thể đoán trước điều chưa xuất hiện, nhưng có thể làm tốt nếu nắm chắc kiến thức và biết vận dụng linh hoạt.
Theo Cục Quản lý chất lượng, cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT 2026 vẫn giữ ổn định như năm 2025: tỷ lệ 4:3:3 giữa biết - hiểu - vận dụng; môn ngữ văn thi tự luận; các môn còn lại trắc nghiệm với nhiều dạng câu hỏi. Đề bám sát chương trình, tăng yêu cầu vận dụng thực tiễn. Như vậy, khung đánh giá không thay đổi. Điều thay đổi chỉ là không phát hành thêm "bản gợi ý mới", theo báo Thanh Niên.
Cũng theo báo Thanh Niên, điều cần đặt ra không đơn thuần là “vì sao không có đề minh họa?”, mà quan trọng hơn là “chúng ta đã đủ tin tưởng vào chuẩn đầu ra của chương trình mới hay chưa?”. Khi giáo viên nắm vững yêu cầu cần đạt và học sinh được rèn luyện kỹ năng đọc hiểu, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề xuyên suốt quá trình học tập, thì sự hiện diện hay vắng mặt của đề minh họa không làm thay đổi bản chất của sự chuẩn bị.
Và để quyết định này thực sự tích cực, ba điều phải được bảo đảm: Thứ nhất, cấu trúc đề thi phải ổn định và nhất quán; thứ hai, tiêu chí chấm điểm rõ ràng và minh bạch, giúp xã hội hiểu cách đánh giá, giảm suy đoán và tăng đồng thuận; thứ ba, đề thi chính thức và hướng dẫn chấm cần được công bố đầy đủ sau mỗi kỳ thi để giáo viên và HS rút kinh nghiệm.
Quan trọng hơn cả, đây là cơ hội điều chỉnh văn hóa học tập. Khi học sinh không còn hỏi "đề năm nay ra gì?" mà hỏi "mình đã làm chủ kiến thức và kỹ năng đến đâu?", đó là một bước tiến. Khi giáo viên dạy theo mục tiêu môn học thay vì ma trận dự đoán, đó là sự trưởng thành nghề nghiệp. Khi phụ huynh quan tâm đến năng lực thực chất của con thay vì chạy theo các khóa luyện "bám sát đề", đó là dấu hiệu của một niềm tin mới.
Năm 2026, Kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra trong hai ngày 11-12/6, sớm hai tuần so với các năm trước.
Ngoài 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, thí sinh được chọn hai trong các môn của chương trình giáo dục phổ thông, gồm: Hóa học, Vật lý, Sinh học, Ngữ văn, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ và Ngoại ngữ (Anh, Đức, Nga, Nhật, Pháp, Trung, Hàn).
Thí sinh lưu ý năm 2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ tổ chức thi hoàn toàn theo chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Như vậy, những thí sinh tự do từng học chương trình giáo dục phổ thông 2006 nếu tham dự thi tốt nghiệp THPT 2026 phải thi chương trình mới.
