Theo Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), số liệu quan trắc và dự báo khí tượng cho thấy khoảng 10 ngày cuối tháng 11 đến đầu tháng 12, miền Bắc – đặc biệt là Hà Nội – sẽ xuất hiện các hình thái thời tiết bất lợi như nghịch nhiệt, lặng gió, sương mù. Những yếu tố này khiến không khí khó khuếch tán, làm bụi mịn PM2.5 dễ tích tụ và tăng cao.
Sáng 1/12, các trạm quan trắc tại Hà Nội ghi nhận mức ô nhiễm không khí tăng mạnh. Theo Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc (Cục Môi trường), lúc 8h, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại trạm 556 Nguyễn Văn Cừ ở mức 179; trạm Đại học Bách Khoa (cổng Parabol đường Giải Phóng) lên tới 192 – gần chạm mức tím (rất kém, 201–300); trạm Công viên Nhân Chính – Khuất Duy Tiến ở mức 144.
Đến 10h cùng ngày, các điểm này có ghi nhận mức giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì trong ngưỡng xấu (đỏ). Cụ thể, AQI tại trạm Đại học Bách Khoa ở mức 190; trạm 556 Nguyễn Văn Cừ là 175. Riêng trạm Công viên Nhân Chính – Khuất Duy Tiến lại tăng lên 154.
Ô nhiễm không khí ở Hà Nội chạm ngưỡng nguy hiểm những ngày gần đây.
Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, nhận định ô nhiễm thường tăng cao từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Thời điểm này, miền Bắc chịu ảnh hưởng của gió lặng, sương mù, độ ẩm cao và ít nắng. Các yếu tố thời tiết này tạo thành lớp màn ngăn bụi khuếch tán lên cao, khiến các chất ô nhiễm bị nén chặt sát mặt đất và tích tụ kéo dài nhiều ngày.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gọi ô nhiễm không khí là "kẻ giết người thầm lặng", liên quan đến 30% ca tử vong do ung thư phổi và 43% ca tử vong do bệnh hô hấp. Các nghiên cứu từ Đại học Chicago (Mỹ) cũng chỉ ra rằng tình trạng này làm giảm tuổi thọ trung bình hơn hai năm, tác động tiêu cực tương đương hút thuốc lá.
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Mạch máu Việt Nam, cho biết khi chất lượng không khí ô nhiễm ở mức nguy hiểm như hiện nay, mắt là cơ quan chịu tác động đầu tiên. Nhiều người có thể cảm nhận tình trạng cay xè do bụi bẩn. Một số bệnh dễ gặp phải là viêm kết mạc, tổn thương giác mạc gây ảnh hưởng thị lực.
Không chỉ mắt, đường hô hấp cũng rất nhạy cảm trước không khí ô nhiễm. Theo bác sĩ Mạnh, việc thường xuyên hít thở không khí bẩn có thể dẫn tới viêm đường hô hấp trên, viêm xoang tái đi tái lại, viêm họng, viêm phế quản và các bệnh lý về phổi.
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Thành viên Hội Mạch máu Việt Nam
Ngoài ra, hệ tim mạch cũng đối mặt nhiều nguy cơ. Ô nhiễm không khí làm tăng khả năng xảy ra biến chứng như tăng huyết áp, suy tim, tắc mạch, đột quỵ, nhồi máu cơ tim.
“Hội tim mạch quốc tế xếp ô nhiễm không khí ngang với hút thuốc lá về mức độ nguy hiểm. Chất lượng ô nhiễm nặng như ở Hà Nội hiện nay, chỉ cần một buổi sáng ở ngoài đường hít thở cũng tương đương hút 2 bao thuốc lá”, bác sĩ Mạnh cảnh báo.
Ông cũng đưa ra khuyến cáo cần che chắn kỹ, đeo khẩu trang lọc bụi mịn và kính bảo vệ khi ra đường; Rửa mặt sạch sau khi về nhà; Hạn chế tập thể thao ngoài trời như chạy bộ, đạp xe; nên lựa chọn tập trong nhà; Đi khám khi có các triệu chứng kéo dài như viêm da, đau mắt, viêm kết mạc, viêm xoang, ho, khó thở, mệt mỏi hoặc đau ngực.
Bác sĩ Mạnh lưu ý hai nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là trẻ nhỏ và người cao tuổi; Những đối tượng này không nên ra ngoài nếu không thật sự cần thiết.
