Trong cuộc sống hàng ngày, việc tê tay, tê chân xảy ra khá thường xuyên và nhiều người dễ nghĩ ngay đến nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết phần lớn trường hợp lại liên quan đến xương khớp, như thoái hóa cột sống cổ hoặc thắt lưng gây chèn ép dây thần kinh.
Điểm quan trọng là cách triệu chứng xuất hiện. Nếu là do nhồi máu não, cảm giác tê thường đến rất đột ngột, chỉ xảy ra ở một bên cơ thể và kèm theo tình trạng yếu cơ rõ rệt.
Ngược lại, tê do nguyên nhân cơ học thường xuất hiện từ từ, có thể thay đổi khi bạn đổi tư thế và ít khi đi kèm các dấu hiệu bất thường khác.
Đáng lưu ý, khi tình trạng tê bì đã rõ ràng, nhiều trường hợp mạch máu có thể đã bị tắc nghẽn ở mức nghiêm trọng. Trong khi đó, dấu hiệu quan trọng để phòng ngừa lại là những biểu hiện thoáng qua trước đó, có thể chỉ kéo dài vài phút, xuất hiện rải rác trong vài ngày hoặc vài tuần trước khi đột quỵ xảy ra.
Chính vì những triệu chứng này thường xuất hiện nhanh rồi tự biến mất, nhiều người dễ chủ quan, cho rằng cơ thể chỉ đang mệt, thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức. Sự “thoáng qua” ấy lại trở thành cái bẫy, khiến không ít người bỏ lỡ thời điểm vàng để phát hiện và can thiệp sớm.
1. Chóng mặt đột ngột, lặp lại nhiều lần
Bạn đang đi lại hoặc làm việc bình thường nhưng bất ngờ thấy đầu óc quay cuồng, choáng váng, mất thăng bằng như sắp ngã. Cơn chóng mặt thường chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết nên nhiều người dễ bỏ qua, thậm chí nghĩ đơn giản là do tụt huyết áp, thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức.
Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra lặp lại nhiều lần trong ngày hoặc trong vài ngày liên tiếp, đó có thể là dấu hiệu của thiếu máu cục bộ ở vùng não phía sau, khu vực đảm nhiệm chức năng giữ thăng bằng và phối hợp vận động. Điều đáng nói là việc triệu chứng “tự hết” không đồng nghĩa với an toàn, mà có thể chính là tín hiệu cảnh báo sớm trước khi một cơn đột quỵ thực sự xảy ra.
2. Đột nhiên nói ngọng, khó diễn đạt
Một biểu hiện khá điển hình nhưng lại dễ bị xem nhẹ là việc đột ngột nói sai từ, nói không rõ, hoặc diễn đạt lộn xộn dù đầu óc vẫn tỉnh táo. Nhiều người mô tả cảm giác như “miệng không nghe lời”, muốn nói một câu đơn giản nhưng lại phát âm sai hoặc dùng từ không đúng.
Hiện tượng này thường chỉ diễn ra trong vài phút rồi biến mất, khiến người trong cuộc chủ quan bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của rối loạn ngôn ngữ thoáng qua, xảy ra khi vùng não phụ trách ngôn ngữ bị thiếu máu tạm thời. Nếu không được chú ý, tình trạng này có thể tái diễn và tiến triển thành đột quỵ thực sự.
3. Nhìn mờ hoặc tối sầm mắt
Bạn có thể đột nhiên nhìn thấy một vật thành hai, hoặc cảm giác như có một “tấm màn” kéo ngang trước mắt khiến tầm nhìn tối sầm lại trong vài giây rồi nhanh chóng trở về bình thường. Những biểu hiện này thường diễn ra rất ngắn, dễ bị nhầm với mỏi mắt hoặc thay đổi ánh sáng đột ngột.
Tuy nhiên, về mặt y khoa, đây là dấu hiệu cho thấy dòng máu đến mắt hoặc vùng não liên quan đến thị giác đang bị gián đoạn. Nếu tình trạng này xảy ra nhiều lần, đặc biệt là ở người có bệnh nền như huyết áp cao, tiểu đường, thì nguy cơ đột quỵ là điều không thể xem nhẹ.
4. Lệch mặt, tê một bên dễ nhầm với liệt dây thần kinh
Khi soi gương hoặc qua lời nhận xét của người xung quanh, bạn có thể nhận thấy miệng bị lệch, khuôn mặt mất cân đối hoặc một bên mặt như bị “đơ”. Nhiều người thường nghĩ ngay đến liệt dây thần kinh số 7 – một tình trạng cũng khá phổ biến.
Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là đột quỵ thường không chỉ ảnh hưởng đến khuôn mặt mà còn đi kèm yếu hoặc tê tay, chân cùng bên. Ngoài ra, biểu hiện do đột quỵ thường xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh hơn. Nếu thấy khuôn mặt lệch kèm theo khó cử động tay chân, cần đi khám ngay để tránh biến chứng nguy hiểm.
5. Đột nhiên không hiểu chữ, mất định hướng
Một số người có thể nhìn thấy rõ chữ nhưng lại không hiểu nội dung đang đọc, hoặc đột nhiên không phân biệt được trái – phải, không xác định được phương hướng, thậm chí không đọc được giờ trên đồng hồ.
Đây là dấu hiệu cho thấy các chức năng nhận thức cao của não đang bị ảnh hưởng do thiếu máu cục bộ. Dù chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, nhưng đây là cảnh báo rất rõ ràng về nguy cơ tổn thương não. Nếu lặp lại, khả năng xảy ra đột quỵ trong thời gian gần là hoàn toàn có thể.
6. Thay đổi tính cách bất thường trong thời gian ngắn
Một người vốn điềm tĩnh bỗng trở nên cáu gắt, nóng nảy; hoặc người hoạt bát lại trở nên im lặng, thu mình bất thường. Thậm chí có những hành vi “khó hiểu” như để đồ sai vị trí, làm việc thiếu logic hoặc phản ứng không phù hợp với hoàn cảnh.
Những thay đổi này có thể là biểu hiện của sự rối loạn tạm thời ở các vùng não kiểm soát cảm xúc và hành vi như thùy trán hoặc thùy thái dương. Vì diễn ra âm thầm, không gây đau đớn rõ ràng nên dấu hiệu này thường bị gia đình bỏ qua, trong khi thực chất đây có thể là lời cảnh báo sớm của một vấn đề thần kinh nghiêm trọng.
Phương Anh
Theo Newsqq
