Lão hóa là quá trình tự nhiên mà ai cũng phải trải qua. Khi tuổi tác tăng lên, khối lượng cơ bắp và sức mạnh thể chất có xu hướng suy giảm, phản xạ chậm hơn, các khớp trở nên cứng và khả năng giữ thăng bằng cũng không còn tốt như trước.
Tuy nhiên, theo các bác sĩ, có một cách đơn giản giúp đánh giá phần nào những thay đổi này mà không cần thiết bị phức tạp: đứng bằng một chân.
Theo Parade, khả năng duy trì tư thế đứng một chân trong 10 giây, 30 giây hoặc lâu hơn có thể cung cấp những thông tin đáng chú ý về tình trạng thể chất và quá trình lão hóa.
Không thể đứng bằng một chân trong 30 giây nói lên điều gì?
Bác sĩ Yoshua Quinones, chuyên gia nội khoa tại Medical Offices of Manhattan (Mỹ), cho biết bài kiểm tra đứng bằng một chân tuy đơn giản nhưng liên quan đến hoạt động phối hợp của nhiều bộ phận trong cơ thể.
"Đứng bằng một chân trong 10 giây nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực tế, bài kiểm tra này đánh giá khả năng phối hợp của cơ bắp, khớp, dây thần kinh, mắt, tai trong và não bộ để giúp bạn giữ thăng bằng", bác sĩ giải thích.
Bác sĩ David Cutler, chuyên gia y học gia đình tại Trung tâm Y tế Providence Saint John's (Mỹ), cũng cho rằng thời gian giữ thăng bằng bằng một chân có thể cung cấp manh mối về quá trình lão hóa.
Theo ông, kết quả bài kiểm tra có thể được diễn giải như sau:
Trên 30 giây: Khả năng giữ thăng bằng nhìn chung tốt, tương đối đáng yên tâm.
Từ 10-30 giây: Có thể xuất hiện một mức độ suy giảm khả năng giữ thăng bằng, cần tiếp tục theo dõi.
Dưới 10 giây: Cho thấy hạn chế đáng kể về khả năng giữ thăng bằng, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Không thể đứng bằng một chân: Là lý do quan trọng để đánh giá khả năng giữ thăng bằng, dáng đi, sức mạnh cơ bắp và nguy cơ té ngã.
Như vậy, không thể đứng bằng một chân quá 30 giây không đồng nghĩa với việc cơ thể đang mắc bệnh. Tuy nhiên, nếu thời gian giữ thăng bằng ngắn, đặc biệt dưới 10 giây, đó có thể là dấu hiệu cần chú ý.
Không đứng được 10 giây có phải dấu hiệu lão hóa nhanh?
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí British Journal of Sports Medicine năm 2022 phát hiện mối liên hệ đáng chú ý giữa khả năng đứng bằng một chân và nguy cơ tử vong.
Các nhà khoa học tại Brazil đã theo dõi 1.702 người trong độ tuổi 51-75, yêu cầu họ đứng bằng một chân trong 10 giây mà không sử dụng tay hoặc vật dụng hỗ trợ.
Kết quả cho thấy, những người không hoàn thành bài kiểm tra có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 84% so với nhóm có thể giữ thăng bằng đủ 10 giây, sau khi tính đến một số yếu tố sức khỏe.
Đáng chú ý, tỷ lệ không vượt qua bài kiểm tra tăng theo tuổi tác, từ khoảng 5% ở nhóm đầu tuổi 50 lên 54% ở nhóm đầu đến giữa tuổi 70.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát, chưa chứng minh khả năng giữ thăng bằng kém trực tiếp làm tăng nguy cơ tử vong. Dù vậy, bài kiểm tra đơn giản này có thể hỗ trợ nhận diện những nguy cơ sức khỏe khi kết hợp với các phương pháp thăm khám thông thường.
Bác sĩ Uma Darji, chuyên gia y học gia đình tại Bắc Carolina (Mỹ), cho biết phần lớn người không có bệnh lý vẫn có thể thực hiện bài kiểm tra 10 giây cho đến cuối độ tuổi 60. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh đây không phải tiêu chuẩn chung áp dụng cho tất cả mọi người, bởi kết quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố sức khỏe khác.
Bác sĩ Tate Hinkle, chuyên gia y học gia đình, cũng lưu ý không nên sử dụng bài kiểm tra này để tự chẩn đoán tình trạng lão hóa.
"Khả năng giữ thăng bằng khác nhau đáng kể giữa mỗi người và có thể bị ảnh hưởng bởi thuốc đang sử dụng, thị lực, chức năng tai trong, sức mạnh cơ bắp, các vấn đề về khớp và nhiều tình trạng bệnh lý", bác sĩ Hinkle giải thích.
Theo bác sĩ Cutler, khả năng giữ thăng bằng kém cũng có thể liên quan đến tình trạng suy yếu thể chất và nguy cơ té ngã cao hơn ở người lớn tuổi.
Làm gì để cải thiện khả năng giữ thăng bằng?
Theo các chuyên gia, khả năng giữ thăng bằng có thể cải thiện thông qua luyện tập, đặc biệt khi nguyên nhân xuất phát từ ít vận động, yếu cơ hoặc thiếu thực hành.
Bác sĩ Darji khuyến nghị tăng cường sức mạnh chân và hông bằng những bài tập như đứng lên từ ghế chắc chắn, nâng gót chân có điểm tựa hoặc tập kháng lực.
Ngoài ra, đi bộ, khiêu vũ và những hoạt động aerobic nhẹ cũng giúp rèn luyện cơ bắp.
Nếu có thể thực hiện an toàn, bạn cũng có thể tập đứng bằng một chân thường xuyên. Bác sĩ Cutler cho biết ông duy trì bài tập này mỗi sáng và tối khi đánh răng.
Tuy nhiên, người từng té ngã, thường xuyên chóng mặt, mất thăng bằng hoặc phải sử dụng dụng cụ hỗ trợ di chuyển không nên tự thực hiện bài kiểm tra khi không có người hỗ trợ.
Bác sĩ Hinkle nhấn mạnh: "Bài kiểm tra thăng bằng 10 giây có thể cung cấp một manh mối thú vị, nhưng duy trì khả năng vận động an toàn và độc lập quan trọng hơn nhiều so với việc vượt qua bất kỳ bài kiểm tra đơn lẻ nào".
Lam Chi
Nguồn: Parade, Business Insider
