Theo tin tức trên cổng thông tin điện tử Chính Phủ, bạn đọc hỏi: "Tôi là lao động tự do. Tôi muốn mua 5 ha đất lúa để sản xuất, vậy khi mua tôi có cần chứng minh là người trực tiếp sản xuất nông nghiệp hay không? Cụm từ “Cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa quá hạn mức quy định tại Điều 176 của Luật này” là hiểu vượt hạn mức giao đất cho mỗi loại đất hay là hạn mức nhận chuyển nhượng?".
Không trực tiếp sản xuất nông nghiệp có được mua đất trồng lúa? (Ảnh minh họa)
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:
Khoản 6 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 quy định: "6. Cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp là cá nhân đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp; nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp mà có thu nhập từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó theo quy định của Chính phủ".
Điểm b khoản 1 Điều 28 Luật Đất đai năm 2024 quy định cá nhân được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất; quyền và nghĩa vụ của cá nhân sử dụng đất nhận chuyển nhượng thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Luật Đất đai.
Khoản 7 Điều 45 Luật Đất đai 2024 quy định: "Cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa quá hạn mức quy định tại Điều 176 của Luật này thì phải thành lập tổ chức kinh tế và có phương án sử dụng đất trồng lúa bao gồm các nội dung theo quy định tại khoản 6 Điều này và được Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt, trừ trường hợp người nhận tặng cho là người thuộc hàng thừa kế".
Khoản 1 Điều 176 Luật Đất đai quy định về hạn mức giao đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối cho cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp như sau: (1) Không quá 03 ha cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thuộc khu vực Đông Nam Bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long; (2) Không quá 02 ha cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác.
Điều 3 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai quy định về cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp.
Tại điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai (hết hiệu lực bởi tiết đ2 điểm đ khoản 3 Điều 16 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP) quy định: Thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã phê duyệt phương án sử dụng đất lúa của cá nhân quy định tại khoản 7 Điều 45 Luật Đất đai.
Ngày 31/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 49/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đã quy định phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định về chấp thuận, phê duyệt phương án sử dụng đất và quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai (tại Điều 14, Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP).
Căn cứ các quy định nêu trên, kể từ ngày 01/8/2024, cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa quá hạn mức giao đất quy định tại Điều 176 Luật Đất đai thì phải thành lập tổ chức kinh tế và có phương án sử dụng đất trồng lúa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
