Từ thiết bị phục hồi chức năng có giá hàng trăm nghìn USD, khung xương trợ lực đang tìm đường bước vào thị trường tiêu dùng. Hypershell là một trong những cái tên đáng chú ý nhất, khi đưa công nghệ này vào thiết bị đeo dành cho người đi bộ đường dài, chạy địa hình. Tuy nhiên, cuộc chơi đã có thêm nhiều đối thủ, từ những bộ khung trợ lực cho người thích vận động đến robot hỗ trợ người gặp khó khăn khi đi lại.
Từ bộ khung robot đến thiết bị đeo cá nhân
Khác với hình ảnh những bộ giáp robot cồng kềnh trong phim khoa học viễn tưởng, Hypershell X có thiết kế giống một chiếc đai đeo quanh hông, nối với hai thanh trợ lực xuống đùi. Động cơ điện hỗ trợ chuyển động của chân, giúp người dùng giảm sức cần thiết khi đi bộ, leo dốc hoặc chạy.
Phiên bản X Ultra được hãng công bố có công suất tối đa 1.000 W, trọng lượng khoảng 1,8 kg, thời lượng hoạt động lên tới 30 km mỗi pin trong điều kiện Eco. Thiết bị có 12 chế độ vận động, từ đi bộ, leo cầu thang đến chạy địa hình. Hypershell cũng quảng bá khả năng giảm 39% mức gắng sức thể chất, dù đây là số liệu do nhà sản xuất công bố, không nên hiểu là mọi người dùng đều đạt được kết quả tương tự.
Điểm đáng chú ý nằm ở cách Hypershell định vị sản phẩm. Đây không phải thiết bị y tế dành cho người mất khả năng đi lại, cũng không phải bộ khung giúp con người tự động bước đi. Người dùng vẫn phải có khả năng tự nâng chân, giữ thăng bằng và điều khiển cơ thể. Thiết bị chủ yếu hỗ trợ một phần chuyển động, qua đó giảm mệt mỏi trong những hoạt động kéo dài.
Nếu Hypershell đang cố gắng biến khung xương trợ lực thành một món đồ thể thao, Dnsys là đối thủ có định vị gần nhất. Dòng X1 Carbon Pro cũng hướng tới người đi bộ, chạy bộ và hoạt động ngoài trời. Tại CES 2026, WIRED đã thử nghiệm hai sản phẩm trong các bài chạy, chạy nước rút và leo cầu thang. Theo đánh giá của tạp chí, cả hai đều có thể giúp giảm mức gắng sức, dù Hypershell được nhận xét có chuyển động mượt hơn, ít tiếng ồn hơn và dễ sử dụng hơn.
Một hướng đi khác đến từ WIRobotics với Wim S. Thiết bị này không tập trung vào việc giúp người dùng chạy nhanh hơn, mà hướng tới hỗ trợ đi bộ hằng ngày. The Verge cho biết Wim S có trọng lượng khoảng 1,63 kg, được đeo ở phía trước cơ thể và có thể giảm mức gắng sức của chân tới 20% theo công bố của hãng. Sản phẩm có giá khoảng 2.000 USD, đang được bán tại Hàn Quốc và có kế hoạch mở rộng ra thị trường quốc tế.
Sự khác biệt giữa các sản phẩm cho thấy thị trường khung xương trợ lực đang tách thành nhiều hướng. Một nhóm nhắm tới người thích vận động, một nhóm hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày, trong khi các doanh nghiệp lâu năm như Wandercraft hay Ekso Bionics tập trung vào phục hồi chức năng và hỗ trợ người bị hạn chế khả năng đi lại.
Cuộc đua không chỉ nằm ở sức mạnh
Điểm khó nhất của khung xương trợ lực không phải là tạo ra một động cơ đủ mạnh, mà là khiến thiết bị phối hợp với cơ thể một cách tự nhiên. Nếu lực trợ xuất hiện sai thời điểm, người dùng có thể cảm thấy bị kéo, bị cản trở hoặc mất thăng bằng.
Đây cũng là lý do các nhà sản xuất ngày càng nhấn mạnh vào cảm biến, thuật toán điều khiển và khả năng thích nghi. Hypershell cho biết hệ thống của hãng sử dụng cảm biến để nhận diện chuyển động, sau đó điều chỉnh lực trợ theo từng hoạt động. Các nghiên cứu gần đây trong lĩnh vực này cũng cho thấy hiệu quả của khung xương trợ lực phụ thuộc đáng kể vào từng người dùng, quá trình thích nghi không diễn ra giống nhau ở tất cả mọi người.
Ở thế hệ mới nhất, Hypershell tiếp tục mở rộng tham vọng với Halo, mẫu khung xương trợ lực toàn bộ phần thân dưới được giới thiệu tại IFA 2026. Thiết bị bổ sung động cơ ở đầu gối, sử dụng hệ thống bốn động cơ, công suất tối đa 1.490 W, trọng lượng khoảng 2,6 kg và có thể gấp gọn. Giá công bố từ 2.299 USD.
Tuy nhiên, mức giá cao, thời lượng pin, độ thoải mái khi đeo lâu và khả năng vận hành an toàn vẫn là những rào cản lớn. Khung xương trợ lực chưa phải thiết bị phổ thông, càng chưa thể thay thế hoàn toàn sức người.
Điều đáng chú ý là công nghệ này đang rời khỏi bệnh viện để tiến vào đời sống. Nếu trước đây exoskeleton gắn với phục hồi chức năng hoặc những bộ giáp robot trong phòng thí nghiệm, Hypershell, Dnsys hay Wim S đang cố gắng biến nó thành một thiết bị cá nhân có thể mua về, đeo lên người rồi đi bộ, leo núi hoặc chạy bộ.
Cuộc đua vì thế không chỉ là ai tạo ra bộ khung mạnh hơn, mà còn là ai khiến con người cảm thấy mình đang vận động tự nhiên, thay vì đang điều khiển một cỗ máy./
Vũ Hoàng
