Bệnh To đầu chi là gì?
Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh To đầu chi (Acromegaly) hay còn gọi là to viễn cực là một rối loạn nội tiết hiếm gặp, xảy ra khi tuyến yên (một tuyến nhỏ nằm ở đáy não) sản xuất quá mức hormon tăng trưởng (GH) ở người trưởng thành.
Khác với "bệnh khổng lồ" (xảy ra ở trẻ em đang độ tuổi phát triển chiều cao), bệnh To đầu chi xảy ra ở người lớn khi xương đã ngừng dài ra. Thay vào đó, xương và các mô mềm sẽ phát triển theo chiều ngang, gây ra sự biến đổi đặc trưng về ngoại hình.
Những dấu hiệu "tố cáo" bệnh To đầu chi
- Bàn tay, bàn chân to ra: Đây thường là dấu hiệu đầu tiên. Bệnh nhân thấy nhẫn trở nên chật, cỡ giày tăng nhanh một cách bất thường.
- Thay đổi khuôn mặt: Xương hàm dưới đưa ra trước (móm giả), trán dô, mũi to và thô, môi dày, răng thưa dần.
- Biến đổi giọng nói và da: Giọng nói trở nên trầm, khàn do dây thanh âm và xoang mặt dày lên. Da trở nên dày, nhờn và hay vã mồ hôi.
- Đau nhức xương khớp: Thường xuyên đau mỏi các khớp lớn nhưng không rõ nguyên nhân.
- Rối loạn chuyển hóa: Có thể xuất hiện các triệu chứng của bệnh đái tháo đường (khát nước, đi tiểu nhiều) hoặc tăng huyết áp.
- Phụ nữ bị mất kinh khi tuổi còn trẻ
- Gan lách to, tuyến giáp to
- Nhiều polyp ở đại tràng
Tại sao bệnh To đầu chi lại nguy hiểm?
Nếu không được điều trị, nồng độ hormone tăng trưởng cao kéo dài sẽ "tàn phá" cơ thể:
- Biến chứng tim mạch: Gây phì đại tâm thất, suy tim, tăng huyết áp.
- Hô hấp: Gây hội chứng ngưng thở khi ngủ do hẹp đường thở.
- Nguy cơ ung thư: Tăng nguy cơ hình thành các khối u lành tính và ác tính, đặc biệt là polyp đại tràng và ung thư đại trực tràng.
- Thị lực: Do tuyến yên nằm ngay trên dây thân fkinh thị giác nên khi khối u tuyến yên lớn dần sẽ chèn ép vào dây thần kinh thị giác, gây mờ mắt hoặc bán manh (mất tầm nhìn hai bên).
- Đái tháo đường khó kiểm soát gây ra các biến chứng ở thận, tim mạch...
TS.BS Nguyễn Quang Bảy cho biết, bệnh To đầu chi tiến triển rất chậm chạp, thường mất từ 5 - 10 năm để các triệu chứng trở nên rõ rệt. Đa số bệnh nhân đến viện ở giai đoạn muộn, khi đó chẩn đoán thì dễ nhưng việc điều trị lại rất khó khăn vì khối u tuyến yên đã to, và hiệu quả kém. Do đó, người dân nên đi khám sức khỏe định kỳ để có thể phát hiện và can thiệp điều trị kịp thời.
Nguyễn Phượng
Theo BV Bạch Mai
