Theo quy định tại Thông tư 25/2025/TT-NHNN, định kỳ trước ngày 10 hằng tháng, các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước thông tin về những tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến hành vi gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật khi được yêu cầu.
Đáng chú ý, trong mẫu báo cáo về danh sách khách hàng cá nhân mở và sử dụng tài khoản thanh toán có dấu hiệu nghi vấn, Ngân hàng Nhà nước đã liệt kê 8 trường hợp giao dịch chuyển khoản bất thường. Đây là những dấu hiệu có thể khiến tài khoản bị đưa vào diện rà soát, kiểm tra hoặc xác minh nhằm phục vụ công tác phòng chống gian lận, lừa đảo và các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng.
1. Thông tin trong hồ sơ mở tài khoản thanh toán của chủ tài khoản thanh toán không trùng khớp với thông tin của cá nhân đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
2. Tài khoản thanh toán nằm trong danh sách được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên các website, hội nhóm trên không gian mạng.
3. Tài khoản thanh toán nhận tiền từ nhiều tài khoản thanh toán khác nhau và được chuyển đi hoặc rút ra ngay trong thời gian rất ngắn (không để lại số dư hoặc để lại rất ít).
4. Tài khoản thanh toán có hơn 03 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản thanh toán nằm trong danh sách có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, giả mạo,...
5. Khách hàng thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước, Cơ quan Công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác.
6. Tài khoản thanh toán phát sinh giao dịch bất thường (Ví dụ: Giá trị, số lượng giao dịch lớn, bất thường không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, địa chỉ cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi,... của chủ tài khoản thanh toán; phát sinh các giao dịch với địa điểm, thời gian, tần suất bất thường...)
7. Tài khoản thanh toán có giao dịch thanh toán nhưng không thể liên hệ được với khách hàng.
8. Một thông tin định danh duy nhất của thiết bị được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều hơn 01 tài khoản thanh toán.
Bên cạnh nội dung chuyển khoản, cơ quan chức năng cũng cảnh báo về tình trạng nhiều người dân vô tình để tài khoản ngân hàng bị lợi dụng cho các hoạt động vi phạm pháp luật. Không ít trường hợp vì cả tin, muốn giúp đỡ bạn bè hoặc bị dụ dỗ bởi các khoản "hoa hồng" hấp dẫn đã cho thuê, cho mượn hoặc mở hộ tài khoản ngân hàng.
Theo ghi nhận của Công an tỉnh Đắk Lắk, các đối tượng thường tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội, điện thoại, tin nhắn hoặc các ứng dụng hẹn hò trực tuyến. Sau khi tạo được lòng tin, chúng đề nghị mở tài khoản ngân hàng, cung cấp thông tin đăng nhập hoặc cho mượn tài khoản nhận tiền với lời hứa trả công từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng.
Một số đối tượng còn giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính hoặc cơ quan nhà nước để yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản và mã xác thực. Nhiều trường hợp lợi dụng quan hệ quen biết để "mượn tạm" tài khoản nhận tiền hoặc chuyển tiền giúp, nhưng thực chất nhằm phục vụ hoạt động rửa tiền, lừa đảo hoặc che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.
Sau khi chiếm quyền sử dụng, các đối tượng sử dụng những tài khoản này để nhận và luân chuyển tiền từ các hoạt động lừa đảo, cá độ, rửa tiền hoặc các giao dịch trái phép khác. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát, xác minh nguồn tiền và phong tỏa tài khoản liên quan theo quy định.
Đáng chú ý, chủ tài khoản dù không trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội hoặc không hưởng lợi từ các giao dịch bất hợp pháp vẫn có thể phải đối mặt với nhiều hệ lụy pháp lý. Ngoài việc bị phong tỏa tài khoản, người liên quan còn có thể bị mời làm việc, xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ căn cứ xác định có hành vi tiếp tay cho hoạt động phạm pháp.
Trước thực trạng trên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho mượn, cho thuê, mua bán hoặc mở hộ tài khoản ngân hàng dưới bất kỳ hình thức nào. Đồng thời cần thận trọng khi ghi nội dung chuyển khoản, tránh sử dụng các từ ngữ nhạy cảm, phản cảm hoặc liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật để hạn chế những rắc rối không đáng có.
Trong trường hợp phát hiện tài khoản có dấu hiệu bị lợi dụng hoặc đã lỡ cung cấp thông tin cho người khác sử dụng, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, tạm ngừng giao dịch và trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ xử lý kịp thời.
Huỳnh Duy
