Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI: Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển

Gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI họp phiên trù bị và khai mạc vào sáng ngày 17/10. Kỳ họp dự kiến kéo dài 28 ngày, trong đó Quốc hội bố trí họp 6 ngày thứ Bảy, 1 ngày Chủ nhật, xem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết; cho ý kiến 4 dự án luật.

Chia sẻ với Đời sống & Pháp luật trước Kỳ họp thứ 2, ĐBQH Trần Thanh Hà - Phó Trưởng đoàn ĐBQH Tp.Hà Nội cho biết, Kỳ họp này có khối lượng công tác lập pháp rất lớn, với nhiều dự án luật, nghị quyết quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Từ thực tiễn Thủ đô Hà Nội, đại biểu Trần Thanh Hà đặc biệt quan tâm đến các dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất) cùng các dự án luật liên quan đến đầu tư, đấu thầu, bảo vệ môi trường và xử lý vi phạm hành chính.

"Đây là những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến việc tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển Thủ đô, nhất là ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập đô thị, bất cập trong quản lý quy hoạch, trật tự xây dựng và những vướng mắc về thể chế, thủ tục hành chính", đại biểu Hà nêu rõ.

Đối với lĩnh vực nhà ở, theo đại biểu Hà Nội đang đứng trước nhu cầu rất lớn về phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và bảo đảm điều kiện sống của người dân. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Nhà ở cần quan tâm tháo gỡ những khó khăn về quỹ đất, cơ chế đầu tư, thủ tục thực hiện dự án và điều kiện tiếp cận nhà ở, góp phần đáp ứng nhu cầu an cư của người dân, nhất là người thu nhập thấp.

Đối với lĩnh vực đất đai, thực tiễn Thành phố còn nhiều dự án chậm triển khai, khó khăn trong giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, ảnh hưởng đến tiến độ phát triển hạ tầng và hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.

Do đó, đại biểu Hà cho rằng, việc sửa đổi Luật Đất đai cần hướng tới giải quyết những vướng mắc này, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm của Thủ đô.

Đối với Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất), đại biểu đoàn Tp.Hà Nội quan tâm đến việc hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách và đầu tư công theo hướng đồng bộ, giảm thủ tục trung gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực. Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với Hà Nội trong việc huy động, bố trí nguồn lực phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông và các công trình phục vụ dân sinh.

Đặc biệt, đối với Hà Nội, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện từng đạo luật mà còn phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa Luật Thủ đô với các luật chuyên ngành, phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo điều kiện để Thành phố chủ động hơn trong quản lý, huy động nguồn lực và giải quyết những vấn đề bức thiết từ thực tiễn.

"Chất lượng của công tác lập pháp phải được thể hiện ở tính khả thi của các quy định pháp luật, khả năng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân", đại biểu cho hay.

Với các luật, nghị quyết sẽ được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2, đại biểu Trần Thanh Hà kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến thực chất trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, khắc phục tình trạng chồng chéo, bất cập trong các quy định pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, đối với những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân như đất đai, nhà ở, y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội, các chính sách mới cần hướng tới giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí tuân thủ, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Để luật sớm đi vào cuộc sống, đại biểu Hà cho rằng điều quan trọng là phải kịp thời ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương và bảo đảm các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

"Với trách nhiệm của người đại biểu dân cử, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát việc thi hành pháp luật theo thẩm quyền, kịp thời phản ánh, kiến nghị tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Mục tiêu cao nhất là để các chính sách, pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển đất nước và Thủ đô, mang lại những lợi ích thiết thực, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân", đại biểu Trần Thanh Hà chia sẻ.

Thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của chính sách

Cùng trao đổi với Đời sống & Pháp luật, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cho rằng, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, việc xem xét, cho ý kiến và thông qua các dự án luật cần hướng tới mục tiêu chung là hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những điểm nghẽn trong thực tiễn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.

Đại biểu Tú Anh đặc biệt quan tâm đến chất lượng của các quy định sau khi được ban hành: có giải quyết đúng vấn đề đang đặt ra hay không?, có thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành hay không?, có đủ nguồn lực và điều kiện để thực hiện hay không? và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức có được xác định rõ ràng hay không?.

Quan tâm đến dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), theo đại biểu Tú Anh đây là vấn đề gắn trực tiếp với sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mỗi người dân. Sau hơn 15 năm thực hiện Luật An toàn thực phẩm năm 2010, việc sửa đổi toàn diện là cần thiết để đáp ứng những thay đổi của hoạt động sản xuất, kinh doanh, phân phối thực phẩm và yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Vấn đề đại biểu quan tâm trước hết là phải xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm. Khi trách nhiệm quản lý còn phân tán, thiếu sự phối hợp hoặc chưa rõ ràng giữa các cơ quan, nguy cơ chồng chéo trong kiểm tra nhưng lại bỏ sót vi phạm vẫn có thể xảy ra.

"Vì vậy, luật cần quy định rõ cơ quan đầu mối, trách nhiệm phối hợp, cơ chế chia sẻ thông tin và trách nhiệm giải trình của từng cơ quan từ Trung ương đến địa phương. Điều quan trọng không chỉ là tổ chức bộ máy theo mô hình nào, mà là khi xảy ra sự cố phải xác định được ai chịu trách nhiệm chính, ai có nghĩa vụ phối hợp và ai chịu trách nhiệm khắc phục", đại biểu Tú Anh chia sẻ.

Cùng với đó, đại biểu cũng quan tâm đến việc đổi mới phương thức quản lý theo hướng dựa trên mức độ nguy cơ, kết hợp hợp lý giữa "tiền kiểm" và "hậu kiểm"; cần làm rõ trách nhiệm của các chủ thể trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, từ sản xuất, chế biến, nhập khẩu, vận chuyển, bảo quản đến phân phối và tiêu dùng.

"Tôi kỳ vọng luật tạo được cơ chế truy xuất nguồn gốc và chia sẻ dữ liệu đủ hiệu quả để phục vụ quản lý thực chất. Cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm cần hỗ trợ cơ quan quản lý nhận diện nguy cơ, theo dõi lịch sử vi phạm, kết nối thông tin giữa các khâu và nhanh chóng xác định nguồn phát sinh khi có sự cố. Dữ liệu phải có chuẩn thống nhất, được cập nhật, kiểm chứng và phân quyền khai thác rõ ràng", đại biểu Tú Anh cho hay.

Nữ đại biểu kỳ vọng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ thiết lập được một cơ chế quản lý rõ trách nhiệm, kiểm soát theo nguy cơ, ứng dụng dữ liệu số và xử lý vi phạm đủ sức răn đe.

Mục tiêu cuối cùng không phải là tăng thêm thủ tục hay số lượng cuộc kiểm tra, mà là ngăn ngừa thực phẩm không an toàn từ sớm, phát hiện vi phạm nhanh hơn, xử lý đúng chủ thể và bảo đảm người dân được tiếp cận thực phẩm an toàn.

"Đó cũng là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của chính sách sau khi luật được ban hành và đi vào cuộc sống", đại biểu Tú Anh nói.

Tạo chuyển biến cụ thể trong đời sống người dân

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Tp.Hải Phòng) kỳ vọng các luật, nghị quyết được Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 sẽ tạo những chuyển biến cụ thể trong đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp. Với khối lượng công việc lập pháp lớn, điều đại biểu quan tâm nhất là chất lượng của từng quyết định: giải quyết đúng vấn đề đang đặt ra, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và có điều kiện để thực hiện hiệu quả.

Trước hết, pháp luật phải tháo gỡ được những vướng mắc thực tế. Quy định mới cần xác định rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và cách thức thực hiện, hạn chế tình trạng cùng một vấn đề nhưng mỗi nơi hiểu, áp dụng một khác.

Cùng với đó, việc đơn giản hóa thủ tục cũng cần gắn với cơ chế kiểm soát hiệu quả, để vừa tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, vừa bảo đảm lợi ích công cộng.

Nữ đại biểu đặc biệt mong các quyết sách quan tâm đầy đủ đến những nhóm cần được bảo vệ, như trẻ em, người cao tuổi, người có thu nhập thấp. Chất lượng phát triển cần được thể hiện qua sức khỏe, sự an toàn và khả năng tiếp cận các điều kiện sống tốt hơn của người dân.