Hải sản Quảng Ninh từ lâu nổi tiếng với độ chắc thịt và hương vị đặc trưng, vượt trội so với nhiều vùng biển khác. Trong số đó, cù kỳ, hay còn gọi là cua sấm, cùm vùm, là một đặc sản không thể bỏ qua.
Mang vẻ ngoài có phần khác biệt với hai chiếc càng lớn và thân mình nhỏ hơn cua, đôi chân co rúm khiến chúng di chuyển chậm chạp, cái tên "cù kỳ" có vẻ lạ lẫm. Thế nhưng, thịt cù kỳ lại chinh phục thực khách bởi vị ngọt đậm đà, thậm chí được nhiều người đánh giá ngon hơn cả ghẹ.
Có hai loại cù kỳ phổ biến: cù kỳ đỏ và cù kỳ đen (hay còn gọi là cù kỳ lông) – trong đó, cù kỳ đen được đánh giá là ngon hơn và có giá cao hơn.
Cù kỳ đen thường phân bố tại các bãi cát xen kẽ đá ven biển, nơi có thủy triều lên xuống rõ rệt. Các vùng như Vân Đồn, Cô Tô, Trà Cổ (Móng Cái) là nơi tập trung nhiều cù kỳ nhất. Chúng đào hang sâu 20–30 cm, miệng hang hình phễu và được che kín bằng cát và mảnh vỏ sò, rất khó phát hiện.
Mùa cù kỳ thường kéo dài từ tháng 2 đến tháng 7 âm lịch – đây là thời điểm lý tưởng để “săn” cù kỳ, khi thịt chắc, gạch béo và nhu cầu tăng mạnh.
Từng là món ăn dân dã ít người biết đến, giờ đây cù kỳ đen trở thành đặc sản “hiếm có khó tìm”, được tiêu thụ mạnh tại các nhà hàng hải sản lớn hoặc qua các thương lái phân phối khắp tỉnh thành.
Theo ghi nhận trên tờ Kiến thức & Đầu tư, giá cù kỳ đen dao động từ 280.000 đến 330.000 đồng/kg, tùy vào kích cỡ. Dù cù kỳ ít thịt hơn cua, nhưng phần gạch nhiều, béo ngậy, chính là lý do khiến nhiều thực khách “nghiện” loại hải sản này.
Hiện nay, ở Hà Nội, cù kỳ được bày bán ở nhiều nơi, kể cả trên mạng. Với mức giá hấp dẫn hơn cua và hương vị tương đương ghẹ, cù kỳ ngày càng được nhiều người yêu thích và tìm mua.
Chị Nga ở Đống Đa, Hà Nội chia sẻ trên Tri thức & Cuộc sống: "Cù kỳ rẻ bằng khoảng 1/3 giá cua, nhưng lại nhiều gạch, hai càng đầy thịt, ăn rất ngọt. Năm nào đến mùa hè, tôi cũng đặt mua về cho cả nhà. Các con tôi thích nhất món cù kỳ sốt me, thơm ngon, đậm đà đủ vị. Tôi thường rủ chị em ở công ty mua chung vài chục cân về chia nhau ăn dần."
