Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Những lưu ý vàng giúp học sinh nắm chắc điểm 9+ môn Vật lý

Những lưu ý quan trọng đối với môn Vật lý

Năm 2026 đánh dấu năm thứ hai kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông được tổ chức theo Chương trình GDPT 2018.

Theo thông tin từ Bộ GD&ĐT, dù không công bố đề minh họa mới, nhưng cấu trúc, định dạng và tỷ lệ các cấp độ tư duy của đề thi vẫn giữ sự ổn định như năm 2025, bám sát nội dung chương trình và đặc biệt đề cao năng lực vận dụng thực tiễn của học sinh.

Nhận định về môn Vật lý, Báo Tin tức & Dân tộc dẫn lời thầy Nguyễn Hữu Tình, giáo viên một hệ thống giáo dục dự báo, đề thi năm nay sẽ mang nhiều điểm đặc sắc.

Cụ thể, số lượng bài tập sử dụng bối cảnh có ý nghĩa sẽ tăng lên đáng kể. Các câu hỏi này thường gắn liền với đời sống thực tế như ứng dụng công nghệ, năng lượng hạt nhân, hiện tượng thiên văn hoặc các bài toán thực nghiệm yêu cầu thí sinh biết cách chọn dụng cụ, lắp ráp, thao tác đúng trình tự, xử lý số liệu và rút ra kết luận về mục tiêu thí nghiệm.

Sự xuất hiện của các dạng bài này làm cho đề thi trở nên dài hơn, đòi hỏi học sinh phải chủ động trang bị kỹ năng đọc hiểu, phân tích thông tin tốt, biết liên hệ kiến thức sách giáo khoa với thực tiễn và làm quen với các câu hỏi dạng mô tả thiết bị, hiện tượng.

Bên cạnh đó, đề thi dự kiến sẽ tăng cường các câu hỏi tích hợp nhiều chủ đề kiến thức. Đề bài có thể yêu cầu xác định hướng và độ dịch chuyển của pít-tông khi hệ đạt trạng thái cân bằng, hoặc tính nhiệt lượng phần khí bị nén đã tỏa ra môi trường.

Trong quá trình làm bài, thầy Nguyễn Hữu Tình chỉ ra hàng loạt lỗi sai phổ biến mà thí sinh thường mắc phải.

Nhiều em xác định sai yêu cầu câu hỏi, ví dụ đề bài yêu cầu tìm độ biến thiên nhưng lại đi tính giá trị đại lượng, hoặc đọc lướt dẫn đến nhầm lẫn đơn vị đo, khoanh sai đáp án.

Sai sót trong tính toán cũng rất dễ xảy ra khi thí sinh làm tròn số ở các bước trung gian khiến kết quả cuối cùng bị lệch, hoặc nhầm dấu, thiếu ngoặc, viết sai chữ số có nghĩa.

Một lỗi nghiêm trọng khác là sự nhầm lẫn với kiến thức môn Hóa học, chẳng hạn như quên mất rằng trong điều kiện thường hầu hết các khí tồn tại ở dạng phân tử nhiều nguyên tử, chỉ có khí trơ mới ở dạng đơn nguyên tử, hoặc dùng sai đơn vị khối lượng là gam thay vì kilogam theo chuẩn hệ SI trong Vật lý.

Để đạt kết quả tốt nhất, thầy Tình dặn dò các em học sinh cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước ngày thi bằng việc ngủ sớm, thư giãn tâm lý. Các em cần chuẩn bị sẵn sàng các vật dụng vào túi clear bag từ tối hôm trước, bao gồm giấy tờ quan trọng, chai nước đã xé nhãn, ba đến bốn chiếc bút chì gọt sẵn, cục tẩy và hai máy tính bỏ túi. Trong phòng thi, thí sinh nên xin phép đi vệ sinh trước giờ phát đề để ổn định tâm lý.

Chiến thuật làm bài hiệu quả là đi từ dễ đến khó, từ quen đến lạ, tránh sa đà mất thời gian vào những câu hỏi lạ và tuân thủ đúng phương pháp ôn luyện với những câu cơ bản. Đối với phần trắc nghiệm nhiều lựa chọn, dù chưa chắc chắn cũng phải tô hết đáp án, dùng bút chì tô vừa đủ kín ô tương ứng, tránh tô nhạt hay lem nhem gây nhầm lẫn dòng. Ở dạng câu hỏi đúng/sai, cần làm trọn vẹn bốn ý của một câu rồi mới tô đáp án.

Với dạng câu trả lời ngắn, các em phải tập trung cao độ, tính toán cẩn thận, tô kết quả đúng cột và đặc biệt lưu ý đến dấu âm cũng như số thập phân. Sau khi nộp bài mỗi môn, thí sinh nên rũ bỏ mọi ưu tư, phiền muộn để bước ra khỏi phòng thi với một tâm thế hứng khởi, tinh thần lạc quan, chuẩn bị sẵn sàng cho môn kế tiếp.

Công tác chuẩn bị toàn diện của Bộ GD&ĐT

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh đăng ký dự thi cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Theo báo Lao động, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT, ông Huỳnh Văn Chương thông tin, cả nước có 1.223.776 em đăng ký dự thi, tăng khoảng 60.000 thí sinh so với năm 2025. Công tác chuyển đổi số đã đạt kỷ lục mới khi có tới 98,45% học sinh đăng ký dự thi bằng hình thức trực tuyến.

Về mặt cấu trúc, kỳ thi vẫn duy trì sự ổn định với bốn môn, bao gồm hai môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và hai môn tự chọn.

Một điểm đáng chú ý trong năm nay là sự dịch chuyển mạnh mẽ của học sinh sang các môn khoa học, STEM. Tỷ lệ đăng ký dự thi môn Vật lý và Hóa học tăng từ 15% đến 20%, trong khi môn Công nghệ ghi nhận mức tăng đột biến lên tới 200%. Ở chiều ngược lại, tỷ lệ thí sinh xin miễn thi ngoại ngữ giảm đáng kể, chỉ còn chiếm dưới 8%.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thay đổi chính sách tuyển sinh của các trường đại học, không còn quá phụ thuộc vào chứng chỉ IELTS, giúp học sinh tập trung vào việc học và dự thi một cách thực chất hơn.

Tính đến thời điểm hiện tại, Cục trưởng khẳng định hệ thống ngân hàng đề thi đã hoàn toàn sẵn sàng, không chỉ phục vụ cho kỳ thi năm 2026 mà còn tạo lộ trình chuẩn bị cho việc tổ chức thi trên máy tính từ năm 2027.

Cả nước dự kiến sẽ có khoảng 2.500 điểm thi với 50.000 phòng thi. Để tối ưu hóa quy trình, công tác tập huấn đã có bước cải tiến lớn theo mô hình "3 trong 1", kết hợp đồng bộ giữa quy chế, kiểm tra và kỹ thuật nhằm tăng tính hiệu quả cũng như tiết kiệm chi phí.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra sớm hơn các năm trước. Theo lịch, các buổi thi chính thức diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6.

Ngày 11/6, buổi sáng, thí sinh làm bài thi môn Ngữ văn, buổi chiều môn Toán.

Ngày 12/6, trong buổi sáng, thí sinh làm 2 bài thi tự chọn đã đăng ký.

Lịch chi tiết các buổi thi, thời gian làm bài, giờ phát đề thi cụ thể như sau: