BS.CKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3 cho biết, theo Đông y, quả ổi có vị ngọt chát, tính bình, tác dụng cầm tiêu chảy, tiêu viêm và cầm máu. Trong khi đó, lá, rễ và vỏ thân ổi có vị đắng chát, tính bình, giúp thanh nhiệt, giải độc, kiện tỳ và hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh khác nhau.
Đáng chú ý, lá ổi chứa nhiều tanin - hoạt chất tạo vị chát đặc trưng. Chất này có khả năng làm săn niêm mạc ruột, giảm tiết dịch và giảm nhu động ruột, đồng thời có tác dụng kháng khuẩn nhất định. Vì vậy, lá ổi thường được sử dụng trong các trường hợp tiêu chảy, viêm ruột, kiết lỵ hoặc rối loạn tiêu hóa.
Trong dân gian, lá ổi còn được dùng để hỗ trợ điều trị viêm dạ dày, chăm sóc vết thương chảy máu, giảm bầm tím do va đập và hỗ trợ một số bệnh ngoài da.
Theo bác sĩ Vũ, một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất lá ổi có khả năng làm chậm quá trình hấp thu tinh bột và chuyển hóa đường, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Các chất chống oxy hóa trong lá ổi còn góp phần giảm cholesterol xấu, hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch và hỗ trợ bảo vệ tim mạch. Vì vậy, nhiều người sử dụng trà lá ổi như một thức uống hỗ trợ cho chế độ ăn lành mạnh, "quét sạch" mỡ máu.
5 nhóm người cần lưu ý khi sử dụng lá ổi
1. Người bị táo bón
Một trong những nhóm cần đặc biệt lưu ý là người đang bị táo bón.
Theo bác sĩ Vũ, do chứa nhiều tanin nên lá ổi có tác dụng làm giảm nhu động ruột. Đây là cơ chế giúp cầm tiêu chảy nhưng lại có thể khiến tình trạng táo bón trở nên nghiêm trọng hơn.
Những người vốn đi ngoài khó khăn, phân khô cứng hoặc mắc táo bón kéo dài nếu thường xuyên uống nước lá ổi có thể làm phân càng khó đào thải, gây đầy bụng và khó chịu.
2. Người bị đầy bụng, chướng hơi do rối loạn tiêu hóa
Không phải mọi trường hợp đau bụng hoặc tiêu chảy đều phù hợp để dùng lá ổi.
Theo khuyến cáo của chuyên gia, những người bị tả lỵ kèm theo tình trạng bụng trướng, thức ăn khó tiêu, đầy hơi kéo dài không nên tự ý sử dụng. Việc làm giảm nhu động ruột trong những trường hợp này có thể khiến thức ăn lưu lại lâu hơn trong đường tiêu hóa, làm cảm giác chướng bụng nặng thêm.
Nếu xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ dựa vào các bài thuốc dân gian.
3. Người mắc bệnh chàm, da nhạy cảm
Lá ổi thường được sử dụng ngoài da để hỗ trợ điều trị một số vấn đề như vết thương, mụn nhọt hoặc zona. Tuy nhiên, không phải làn da nào cũng phù hợp.
Bác sĩ Vũ lưu ý người mắc bệnh chàm (eczema) hoặc có cơ địa da nhạy cảm cần thận trọng khi dùng các chế phẩm từ lá ổi. Một số hợp chất trong lá có thể gây kích ứng, khiến da đỏ rát, ngứa hoặc làm các tổn thương da trở nên nghiêm trọng hơn.
Trước khi sử dụng trên diện rộng, nên thử trên một vùng da nhỏ để theo dõi phản ứng.
4. Người mắc bệnh mạn tính
Những người đang điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, thận, loãng xương hoặc các bệnh lý chuyển hóa cũng không nên tự ý sử dụng lá ổi thường xuyên.
Mặc dù lá ổi được xem là thảo dược tương đối lành tính, song việc dùng kéo dài hoặc với liều lượng lớn có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị bệnh. Mỗi người có tình trạng sức khỏe khác nhau nên cần được tư vấn cụ thể bởi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
5. Người đang dùng thuốc tây
Một lưu ý quan trọng khác là lá ổi có thể tương tác với một số loại thuốc điều trị.
Theo bác sĩ Vũ, sử dụng lá ổi trong thời gian dùng thuốc tây có thể làm thay đổi khả năng hấp thu hoặc làm giảm hiệu quả của thuốc. Điều này đặc biệt cần lưu ý ở những người đang điều trị bệnh mạn tính và phải sử dụng thuốc hằng ngày.
Để hạn chế nguy cơ tương tác, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi kết hợp các loại thảo dược với thuốc điều trị.
Không nên lạm dụng dù là thảo dược tự nhiên
Nhiều người cho rằng các loại cây thuốc dân gian hoàn toàn vô hại nên sử dụng hằng ngày như nước uống. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo bất kỳ dược liệu nào cũng có thể gây tác dụng phụ nếu dùng quá mức.
Việc uống nước lá ổi liên tục trong thời gian dài hoặc sử dụng với liều lượng lớn có thể dẫn đến táo bón, kích ứng hoặc các phản ứng dị ứng ở một số người có cơ địa nhạy cảm.
Bác sĩ Vũ khuyến cáo, lá ổi là một dược liệu quen thuộc với nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt trong hỗ trợ điều trị tiêu chảy và một số bệnh lý đường tiêu hóa. Tuy nhiên, người bị táo bón, chướng bụng khó tiêu, bệnh chàm, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc điều trị cần thận trọng khi sử dụng. Trước khi áp dụng thường xuyên, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
Ngọc Minh
