Làm xe riêng không phải canh bạc với THACO: Cái gì cũng đã sẵn, chỉ còn một điểm cần giải quyết

Dưới đây là nội dung chương trình Trên Ghế 243 phát sóng ngày 3/3 trên HTV9.

THACO Auto công bố một chiến lược là họ sẽ tự sản xuất các mẫu xe du lịch từ năm 2027. Theo anh, đây là một nước đi tất yếu hay là một canh bạc rủi ro với THACO? 

Thực ra thì sau khi đọc về thông tin này, bản thân tôi cũng hơi giật mình. Bởi vì đã có lần tôi được ngồi nói chuyện với các lãnh đạo của THACO, họ có nói sẽ không làm xe thương hiệu Việt. Họ sẽ mong muốn biến khu phức hợp Chu Lai - Trường Hải trở thành "Detroit của Đông Nam Á". Có nghĩa là họ muốn biến nơi đây trở thành một khu tổ hợp về sản xuất, lắp ráp cho các thương hiệu. Đến bây giờ, tổ hợp này đã có quy mô khoảng 500 - 600 ha, trở thành một trong những tổ hợp lớn nhất ở Việt Nam hiện nay về công nghiệp ô tô. 

Do đó, không chỉ mình tôi mà rất nhiều người đều giật mình trước thông tin THACO sẽ làm thương hiệu riêng. Tôi nghĩ rằng có thể trước đây điều kiện chưa cho phép, nhưng giờ THACO nhận thấy điều kiện đã chín muồi để có thể tự đưa ra một thương hiệu riêng. Nếu làm thương hiệu riêng, họ sẽ chủ động được rất nhiều, kể cả việc lãi bao nhiêu. 

Anh có nghĩ rằng là THACO đã nhìn thấy một khoảng trống nào đấy trên thị trường không? Anh nghĩ đâu sẽ là một định vị phù hợp cho thương hiệu của THACO - sản phẩm phổ thông, sản phẩm cao cấp, hay chỉ đủ để cạnh tranh với các nhãn hiệu rất quen mặt trên thị trường, ví dụ như xe Nhật, xe Hàn? 

Trước hết phải nói về thế mạnh của THACO. THACO là một trong nhà lắp ráp, phân phối xe ô tô hàng đầu cũng như rất sớm ở tại Việt Nam. Sau khi làm tất cả các dòng xe từ phổ thông đến cao cấp, tôi tin rằng "database" của họ đủ để họ nắm được nhu cầu của khách hàng ở Việt Nam đang thiếu cái gì, có khoảng trống nào mà họ có thể trám vào được. 

Tôi lấy ví dụ như một khoảng trống về đặc thù của giao thông của Việt Nam, đó là người dùng cần một chiếc xe bền bỉ. Đẹp thì đương nhiên ai cũng muốn, nhưng một chiếc xe bền bỉ, gầm cao, tiêu thụ nhiên liệu thấp và option vừa đủ đi cùng giá thành hợp lý, thì hiện nay, kể cả Kia, Mazda, đương nhiên cả Peugeot, BMW, MINI đều đang không có. Tôi nghĩ rằng đấy là một khoảng trống THACO có thể lấp vào. 

Để lấp được khoảng trống đấy, những sản phẩm sắp tới của THACO sẽ đánh thẳng vào các đối thủ đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, thậm chí là Trung Quốc. Chúng ta hiểu rằng có một số cơ hội để có thể hiện thực hóa giấc mơ, câu chuyện của mình, THACO cũng có kinh nghiệm nhất định trong lắp ráp và sản xuất xe, nhưng để tạo ra một sản phẩm của riêng mình thì sẽ phải đầu tư thêm rất nhiều các khâu, ví dụ nghiên cứu và phát triển sản phẩm, rồi thậm chí phải tự chịu rủi ro. Vậy anh nghĩ liệu THACO đã sẵn sàng cho việc này chưa?

Câu chuyện đúng như bạn đã nói, cơ sở hạ tầng họ có, nhà máy có, nhân sự có, hệ thống phân phối có. Họ thiếu cái gì? Nếu họ chuyển sang làm xe thương hiệu Việt, họ thiếu nghiên cứu và phát triển sản phẩm, nền tảng, tổ chức sản xuất và liên kết các nhà cung ứng. 

Đầu tiên là về nhà cung ứng. Bản chất trong THACO cũng có một số việc mà họ tự làm. Họ cung ứng cho chính mình. Chẳng hạn, trong những dịp được tiếp cận, tôi thấy ghế hoặc bộ phận dây điện của xe du lịch, chưa nói về xe thương mại, thì họ đã làm được. Thậm chí họ đã xuất ngược lại cho bên phía Hàn Quốc. Có thể nói, THACO đã có kinh nghiệm nhất định.

Thứ hai, sau khi hợp tác với Mazda, Peugeot, Kia, BMW rất nhiều năm, THACO đã nắm được chuỗi cung ứng, các đối tác, và hoàn toàn có thể liên hệ với các nhà cung ứng đấy để sản xuất các cụm linh kiện cho xe của THACO. 

Điều duy nhất bây giờ tôi lấn cấn chính là nền tảng và trung tâm R&D của THACO. 

Nhưng mà cũng một lần vào trong Chu Lai, tôi đã thấy hiện nay, phần nội địa hóa cũng như là chủ động của THACO trong phần xe tải, xe bus đã khá sâu. Thậm chí có những khâu họ có thể chủ động đến tầm khoảng độ 70 - 80%, từ khung gầm bệ các thứ. 

Bởi vì THACO còn có một cái mảng gọi là THACO Industry. Do đó, họ chỉ cần gia tăng cái nền tảng này. Đương nhiên điều này đòi hỏi phải đầu tư lớn về việc thiết kế, xây dựng nền tảng. Nếu trong việc triển khai đấy mà có sự hỗ trợ của các đội tác lớn lâu năm như Mazda hoặc là Kia, công việc sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Nếu không, họ sẽ phải tự bơi. Lúc đấy, câu chuyện sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều. 

Lúc đấy, tôi nghĩ có một phương án không tồi là THACO có thể đi theo một con đường của VinFast, một thương hiệu Việt Nam, là thuê thiết kế. Khi mình chưa thiết kế được, mình thuê thiết kế. Việc triển khai các mô hình xe, khuôn, mẫu có thể làm bên công xưởng lớn nhất thế giới, đó là Trung Quốc. Tôi nghĩ rằng hẳn THACO, cũng như Chủ tịch Trần Bá Dương - một người rất am hiểu về kỹ thuật, đã có sự chuẩn bị. Do đó, khi đã công bố ra bên ngoài như vậy, họ hẳn đã an bài xong cả rồi. 

Khi nhắc đến thương hiệu ô tô Việt, người ta thường nói ngay đến VinFast. Anh có cho rằng, các sản phẩm THACO trong tương lai có cạnh tranh trực tiếp với VinFast không? Hay họ có thể tìm một cái địa bàn khác để ra mắt sản phẩm ít cạnh tranh trực tiếp với VinFast hơn? 

Một câu hỏi quá hay. Tôi nghĩ là sẽ không liên quan. Bởi VinFast hiện nay là một doanh nghiệp thương hiệu Việt và làm xe thuần điện. Gần đây họ mới có một số thông tin nhấp nhả là họ sẽ làm hybrid, hoặc là xe điện mở rộng tầm hoạt động (EREV). 

Trong bối cảnh đó, tôi cho rằng, ông Trần Bá Dương sẽ không lựa chọn làm xe điện ngay từ đầu. Nếu như vậy, việc trở thành đối thủ của nhau trong việc phát triển xe Việt tự nhiên là không có. 

Năm qua, VinFast giao đến 175.000 xe, nhưng chỉ chiếm hơn 30% thị phần. Điều đó nghĩa là, hơn 60% thị phần nữa vẫn nằm ở xe truyền thống hoặc xe hybrid. Lượng xe hybrid trên thị trường hiện nay còn khá ít. Do đó, THACO không cần, cũng không bắt buộc sản phẩm mới phải là xe thuần điện.

Nhưng dù trước đây hay bây giờ, nhìn vào dải sản phẩm mà THACO đang phân phối, có thể thấy không có nhiều sản phẩm mang tính hybrid rõ ràng - HEV hay PHEV. Chẳng hạn, BMW chủ yếu là mild-hybrid. Như vậy, theo anh, xe THACO tự làm sử dụng động cơ HEV hay PHEV sẽ có tiềm năng hơn?

Tôi cũng từng đặt vấn đề này trong một bài chia sẻ trên mạng xã hội. Truyền thống sẽ là xe xăng. Nhưng Việt Nam hiện nay đang mong muốn cải tạo nhiều hơn về môi trường, dẫn đến việc hạn chế dần xe truyền thống. Do đó, tôi cho rằng, THACO sẽ không làm xe thuần động cơ đốt trong nữa.

Hybrid có hai dòng chính là Full Hybrid (HEV) và Plug-in Hybrid (PHEV). Tôi nghĩ rằng đây sẽ là phương án tối ưu nhất cho THACO tại thời điểm này. 

Thứ nhất, họ có lợi thế trong việc sản xuất xe hybrid, PHEV, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam áp dụng tiêu chuẩn tiêu thụ nhiên liệu mới. Thứ hai, THACO hiện nay chưa có hạ tầng sạc điện, mặc dù đã có hệ thống phân phối rất lớn. Do đó, hybrid sẽ là một trong những lựa chọn hàng đầu khi THACO mới bắt tay vào làm xe riêng.

Như anh đã nói, dù làm xe gì, chi phí đầu tư rất rất lớn, PR thương hiệu, marketing, bảo hành bảo dưỡng, rồi mở rộng đại lý phân phối. Giả dụ không may xảy ra kịch bản xấu nhất, chẳng hạn xe bán không khả quan lắm, anh cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến THACO Auto?

Điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng rồi, vì đầu tư rất lớn, nhưng nói ảnh hưởng quá nhiều thì theo tôi là không. Bởi bản chất hiện nay THACO đã có hệ thống phân phối rất hoàn chỉnh cho 4 - 5 thương hiệu khác. Do đó, chi phí marketing, bán hàng, thậm chí cả mở rộng hạ tầng về cơ bản chỉ là cộng thêm tiền, hoặc chưa đầu tư ngay thì có thể nằm nhờ trong hệ thống hiện tại được. 

Có thể nói, ở Việt Nam, chỉ THACO có mô hình "siêu thị ô tô". Vào một tổ hợp là xem và mua được cả Mazda, Kia, thậm chí BMW, MINI, Peugeot. Giờ thêm một thương hiệu Việt nằm trong tổ hợp này nữa thì cũng không có vấn đề gì cả. Do đó, với tính chắc chắn của THACO, tôi đánh giá phần trăm thành công của họ khá cao.

Rất cảm ơn những chia sẻ của anh.

Thanh Linh