Những ngày qua, ca sĩ Lệ Quyên trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội xoay quanh cách ứng xử của cô trước một bình luận trên nền tảng Threads.
Theo đó, sự việc bắt nguồn từ việc nữ ca sĩ đăng tải đoạn clip mặc trang phục dân tộc thiểu số, kèm dòng chữ “Mị ơi” trên tài khoản “lequyensinger” có dấu tích xanh, mạng xã hội Threads.
Dưới bài đăng, một tài khoản để lại bình luận: “Her flop era lowk serving”. Theo cách hiểu phổ biến, câu này mang nghĩa: “Dù không còn ở thời kỳ đỉnh cao nhưng vẫn rất cuốn hút”.
Tuy nhiên, thay vì bỏ qua hoặc giải thích, Lệ Quyên đã trực tiếp phản hồi với lời lẽ bị cho là gay gắt. Cách đáp trả này nhanh chóng gây phản ứng trái chiều, khiến nhiều khán giả bày tỏ sự thất vọng, cho rằng hành xử của một nghệ sĩ nổi tiếng như vậy là khó chấp nhận.
Phát ngôn phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và tuân thủ pháp luật
Liên quan đến vấn đề trên, trao đổi với PV, dưới góc độ pháp lý, Ts. Ls. Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, việc phát ngôn của các tổ chức cá nhân trên không gian mạng và các quyền tự do dân chủ, tuy nhiên nội dung phát ngôn phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và tuân thủ pháp luật.
Theo ông Cường, với những cá nhân là nghệ sĩ, là người nổi tiếng, người của công chúng thì việc phát ngôn lại càng phải thận trọng, tránh đi quá giới hạn và gây ra những hệ lụy tiêu cực cho xã hội.
Pháp luật Việt Nam ghi nhận bảo đảm và bảo vệ quyền tự do ngôn luận, tự do bày tỏ quan điểm, thái độ ý kiến của công dân đối với các vấn đề xã hội và trong giao tiếp xã hội. Tuy nhiên việc bày tỏ quan điểm, thái độ thì phải không vi phạm điều cấm của luật, trực tiếp nhất là luật an ninh mạng và không lợi dụng việc bày tỏ quan điểm thái độ để xúc phạm danh dự nhân phẩm uy tín của người khác.
Với nghệ sĩ thì việc phát ngôn trên mạng xã hội còn phải tuân thủ các quy tắc ứng xử của nghệ sĩ theo quy định của pháp luật.
Cụ thể việc phát ngôn của nghệ sĩ phải theo quy tắc ứng xử của những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật theo quyết định số 3196/QĐ-BVHTTDL của bộ văn hóa thể thao và du lịch Ban hành kèm theo Quyết định này Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật.
Điều 4. Quy tắc ứng xử chung
1. Đặt lợi ích của dân tộc, quốc gia lên trên hết, trước hết, trọng danh dự, đề cao trách nhiệm công dân, trách nhiệm của người hoạt động nghệ thuật.
2. Gương mẫu chấp hành các quy định của pháp luật theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân; không làm tổn hại uy tín của tập thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác.
3. Giữ gìn phẩm chất đạo đức, uy tín, danh dự của người hoạt động nghệ thuật phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa Việt Nam.
Điều 5. Quy tắc ứng xử trong hoạt động nghề nghiệp
1. Có khát vọng cống hiến cho sự nghiệp phát triển nghệ thuật, luôn tìm tòi cái mới, cái hay để phản ánh chân thực, sinh động cuộc sống nhằm sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật có giá trị tư tưởng, thẩm mỹ, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân.
2. Lấy giá trị chân - thiện - mỹ làm mục tiêu, động lực để lan tỏa tinh thần, sứ mệnh của nghệ thuật, góp phần hình thành nhân cách, lý tưởng sống tốt đẹp, tình yêu quê hương, đất nước trong mỗi người và cộng đồng xã hội.
3. Không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, nâng cao nhận thức chính trị, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp; tích cực khai thác các phương pháp sáng tạo, thể nghiệm mới, phù hợp với giáo dục, định hướng thẩm mỹ cho giới trẻ.
4. Tiếp thu tinh hoa nghệ thuật thế giới, tiếp nhận có chọn lọc các khuynh hướng, trào lưu nghệ thuật của quốc tế góp phần xây dựng, phát triển nghệ thuật Việt Nam tiên tiến, đồng thời phát huy và làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc.
5. Có ý thức quảng bá văn hóa, đất nước, con người Việt Nam, giữ gìn tình hữu nghị, đoàn kết quốc tế, không làm tổn hại đến lợi ích, an ninh, chủ quyền quốc gia, tuân thủ pháp luật nước sở tại khi tham gia các hoạt động nghệ thuật ở nước ngoài.
6. Giữ gìn danh hiệu, hình ảnh; chọn lựa sử dụng trang phục, hóa trang phù hợp với mục đích, nội dung hoạt động nghệ thuật.
7. Đấu tranh chống lại cái xấu, những hành vi tiêu cực, lệch chuẩn trong đời sống xã hội; giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt; có nhận thức, quan điểm đúng trước những biểu hiện lệch lạc, đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc.
8. Tuân thủ các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ; không sáng tác, lưu hành, phổ biến, biểu diễn những tác phẩm có nội dung không phù hợp với giá trị đạo đức, văn hóa và truyền thống của dân tộc, gây tác động tiêu cực đến tư tưởng, thẩm mỹ của công chúng.
Điều 7. Quy tắc ứng xử đối với công chúng, khán giả
1. Tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp xác đáng của công chúng, khán giả để hoàn thiện bản thân và nâng cao chất lượng hoạt động nghệ thuật.
2. Ứng xử chân thành, đúng mực, thân thiện và xây dựng hình ảnh đẹp của người hoạt động nghệ thuật với công chúng, khán giả.
3. Không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi cá nhân dưới mọi hình thức.
Điều 8. Quy tắc ứng xử trên báo chí, truyền thông và không gian mạng
1. Cá nhân sử dụng tài khoản mạng xã hội để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp thông tin chính xác, tin cậy, có lợi ích cho xã hội và đất nước; bình luận, nhận xét đúng mực, có văn hóa, có trách nhiệm về những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm; trung thực trong phát ngôn, bày tỏ và chia sẻ quan điểm đúng đắn, khách quan.
2. Không sử dụng từ ngữ gây mâu thuẫn, xung đột, phân biệt vùng, miền, giới tính, tính ngưỡng, tôn giáo; không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh phản cảm, trái thuần phong mỹ tục.
3. Không lôi kéo, xúi giục, kích động, tạo phe nhóm gây chia rẽ, mất đoàn kết, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; gây phương hại đến an ninh, trật tự, lợi ích quốc gia, dân tộc.
4. Không đăng tải, chia sẻ và lan truyền các nội dung vi phạm pháp luật, thông tin sai sự thật, vi phạm bản quyền, thông tin chưa được kiểm chứng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân và ảnh hưởng tiêu cực, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân.
Điều 9. Quy tắc ứng xử khi tham gia các hoạt động xã hội khác
1. Phát huy tinh thần tự nguyện, tự giác tham gia các hoạt động xã hội. Thực hiện, phối hợp thực hiện hiệu quả các phong trào, hoạt động từ thiện, nhân đạo, chăm lo người nghèo, người dễ bị tổn thương trong xã hội theo quy định pháp luật.
2. Dùng uy tín cá nhân để lan tỏa các giá trị nhân văn, những việc làm tốt, hình ảnh đẹp, hành vi ứng xử văn hóa trong xã hội đến cộng đồng, chú trọng các hoạt động liên quan đến giáo dục sức khoẻ cộng đồng, lối sống thân thiện và bảo vệ môi trường.
3. Công khai, minh bạch kịp thời khi tham gia các hoạt động xã hội, bảo vệ uy tín, trách nhiệm, danh dự người hoạt động nghệ thuật, không lạm dụng danh hiệu, danh xưng, hình ảnh để tư lợi cá nhân.
4. Tham gia hoạt động quảng cáo phải đảm bảo truyền đạt thông tin trung thực, chính xác, rõ ràng về công dụng, tính năng của sản phẩm, hàng hóa đúng quy định của pháp luật, đặc biệt là các sản phẩm trong lĩnh vực y tế, giáo dục và môi trường.
5. Không tổ chức, tham gia các hoạt động trái quy định của pháp luật, xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; không thực hành, ủng hộ các hoạt động mê tín dị đoan, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Minh Ngọc
