Bất ngờ phát hiện miếng vàng lạ khi hái thuốc
Tháng 5/1982, tại tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), một người nông dân ở thôn Vương Hà cùng bạn bè lên núi hái thuốc như bao lần trước. Khi đào đất tại một khe đá hẹp, ông bất ngờ phát hiện một mảnh kim loại ánh vàng lộ ra dưới lớp bùn đất. Nghĩ rằng đó chỉ là vật kim loại bình thường bị chôn vùi từ lâu, ông đem về nhà rửa sạch thì phát hiện trên bề mặt có khắc chữ Hán với đường nét tinh xảo.
Khi đào đất tại một khe đá hẹp, ông bất ngờ phát hiện một mảnh kim loại ánh vàng lộ ra dưới lớp bùn đất. (Ảnh: Sohu)
Phát hiện lạ nhanh chóng lan truyền trong vùng. Không lâu sau, một thương lái đồ cổ tìm đến, ngỏ ý mua lại mảnh kim loại với giá 100.000 nhân dân tệ (nếu quy đổi theo tỷ giá hiện nay ước tính lên tới khoảng 878 tỷ đồng). Tuy nhiên, người nông dân đã từ chối và quyết định giao nộp hiện vật cho chính quyền địa phương.
Cơ quan chức năng lập tức vào cuộc
Ngay sau khi tiếp nhận, chính quyền tỉnh Hà Nam đã phong tỏa khu vực phát hiện và chuyển hiện vật tới các cơ quan chuyên môn để giám định. Kết quả khiến giới khảo cổ đặc biệt chú ý: đây không phải vàng mạ hay hợp kim, mà là một tấm vàng có độ tinh khiết rất cao, được chế tác công phu.
Đây không phải vàng mạ hay hợp kim, mà là một tấm vàng có độ tinh khiết rất cao, được chế tác công phu. (Ảnh: Sohu)
Hiện vật dài 36,2 cm, rộng 8 cm, nặng khoảng 228,5 gram, trên bề mặt khắc tổng cộng 63 chữ. Các nhà nghiên cứu xác định đây là dạng "kim giản" là tấm kim loại quý dùng trong các nghi lễ đặc biệt thời phong kiến, thường gắn với tầng lớp hoàng gia hoặc giới quyền lực tối cao.
Theo phân tích chữ khắc và đối chiếu sử liệu, nội dung trên miếng vàng có liên quan trực tiếp tới Võ Tắc Thiên. Đây được xem là phát hiện hiếm hoi, bởi những di vật mang dấu ấn cá nhân rõ ràng của bà gần như không còn sau hơn 1.000 năm.
Thông tin mới nhất từ phía Trung Quốc: không chỉ là "vàng", mà là nghi lễ tâm linh
Theo các tài liệu và bài viết phân tích gần đây trên truyền thông chính thống Trung Quốc, trong đó có kênh CGTN và thông tin từ Bảo tàng Hà Nam, miếng vàng này được xác định có niên đại vào khoảng năm 700, dưới thời nhà Đường.
Nội dung chữ khắc không mang tính ghi chép tài sản hay kho báu, mà liên quan tới nghi lễ tâm linh của Võ Tắc Thiên vào cuối đời. (Ảnh: Sohu)
Các chuyên gia cho biết, nội dung chữ khắc không mang tính ghi chép tài sản hay kho báu, mà liên quan tới nghi lễ tâm linh của Võ Tắc Thiên vào cuối đời. Cụ thể, tấm kim giản này được cho là do bà sai người mang lên núi chôn cất, với mục đích tế lễ, cầu xin thần linh che chở, đồng thời mong "xóa bỏ lỗi lầm" và cầu trường thọ là một chi tiết phản ánh rõ nét đời sống tinh thần và niềm tin tôn giáo của nữ hoàng đế quyền lực bậc nhất lịch sử Trung Hoa.
Điều này cũng lý giải vì sao hiện vật được chôn ở khu vực núi non hẻo lánh, thay vì trong lăng mộ hay cung điện. Với giới khảo cổ, giá trị lớn nhất của miếng vàng không nằm ở vật chất, mà ở nội dung lịch sử và thông tin hiếm hoi về tư tưởng, tín ngưỡng của Võ Tắc Thiên.
Bảo vật quốc gia và câu chuyện giữ gìn di sản
Sau quá trình giám định, miếng vàng được đưa vào danh sách bảo vật quốc gia, hiện lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Hà Nam – nơi đang sở hữu hơn 1,4 triệu hiện vật, trong đó có nhiều "trấn bảo" nổi tiếng của Trung Quốc.
Người nông dân phát hiện cổ vật được trao thưởng 1.500 nhân dân tệ cùng cờ danh dự, ghi nhận tinh thần tự giác giao nộp di sản. Dù mức thưởng không tương xứng với giá trị kinh tế mà truyền thông thường nhắc tới, hành động này vẫn được đánh giá cao trong bối cảnh nạn buôn bán cổ vật trái phép từng gây nhiều hệ lụy.
Sau quá trình giám định, miếng vàng được đưa vào danh sách bảo vật quốc gia, hiện lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Hà Nam. (Ảnh: Sohu)
Đáng chú ý, các nguồn Trung Quốc nhấn mạnh rằng hiện nay không có phát hiện mới nào liên quan tới việc tìm thêm vàng hay cổ vật khác của Võ Tắc Thiên tại khu vực này. Những bài viết xuất hiện gần đây chủ yếu là kể lại, phân tích sâu hơn về hiện vật đã được phát hiện từ năm 1982, chứ không phải một cuộc khai quật mới.
Ngày nay, tấm kim giản bằng vàng gắn với Võ Tắc Thiên trở thành một trong những hiện vật thu hút sự chú ý đặc biệt của giới nghiên cứu và du khách. Không chỉ bởi ánh vàng rực rỡ, mà bởi câu chuyện lịch sử phía sau là nơi quyền lực, niềm tin và nỗi ám ảnh về sinh tử của một nữ hoàng đế được khắc lại bằng vàng, rồi lặng lẽ ngủ yên trong núi rừng suốt hơn 1.000 năm.
Từ một chuyến lên núi hái thuốc tưởng chừng bình thường, phát hiện của người nông dân Hà Nam đã mở ra thêm một cánh cửa giúp hậu thế hiểu rõ hơn về lịch sử và nhắc nhở rằng, dưới mỗi tấc đất cổ xưa, quá khứ vẫn đang chờ được đánh thức.
Nguyệt Phạm (Theo Sohu, Sina, CHNMus)
