Từ chối "gần gũi" vì... áp lực
Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, TS.BSCK2 Trà Anh Duy từng tiếp nhận tư vấn cho một cặp vợ chồng ngoài 40 tuổi, kết hôn đã 11 năm và có hai con nhỏ.
Người vợ tâm sự chị nhiều lần chủ động "gần gũi" nhưng chồng liên tục né tránh. Ban đầu chị nghĩ chồng chỉ mệt, nhưng càng về sau, chị càng nghi ngờ anh không còn yêu mình.
Trong khi đó, người chồng lại chia sẻ: "Tôi vẫn thương vợ, nhưng cứ nghĩ đến chuyện phải thể hiện là thấy áp lực". Lý do mà người chồng đưa ra đã khiến người vợ hết sức bất ngờ.
Khai thác kỹ tiền sử cho thấy người chồng đang chịu áp lực tài chính sau giai đoạn kinh doanh khó khăn, chỉ ngủ khoảng 5-6 giờ mỗi đêm, tăng cân, vòng bụng lớn hơn và giảm cương dương vào buổi sáng.
Kết quả thăm khám ghi nhận vòng bụng 99 cm, BMI 28,1 kg/m², huyết áp 138/88 mmHg. Xét nghiệm cho thấy glucose đói 6,1 mmol/L, HbA1c 5,9%, triglyceride 2,3 mmol/L, LDL-C 3,4 mmol/L, testosterone toàn phần buổi sáng 12,5 nmol/L trong bối cảnh mất ngủ kéo dài, stress và tăng mỡ bụng.
Theo bác sĩ Duy, rất nhiều cặp đôi đến khám khi đã làm tổn thương nhau trong thời gian dài vì mỗi người diễn giải vấn đề theo một cách khác nhau: người muốn "gần gũi" nghĩ mình bị từ chối, còn người né tránh lại cảm thấy bản thân liên tục bị gây áp lực.
Ở góc độ nam khoa và sức khỏe tình dục, điều quan trọng nhất không phải chỉ kiểm tra testosterone hay kê thuốc hỗ trợ cương. Việc cải thiện giấc ngủ, giảm căng thẳng, hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng và hướng dẫn hai vợ chồng giao tiếp lại về sự thân mật mới là chìa khóa giúp họ tìm lại sự kết nối.
Chênh lệch ham muốn - vấn đề phổ biến ở các cặp đôi lâu năm
Theo bác sĩ Duy, ham muốn tình dục (sexual desire) không phải chiếc công tắc có thể bật tắt theo lịch sinh hoạt gia đình. Nó chịu tác động của hormone, nhưng cũng phụ thuộc vào giấc ngủ, căng thẳng, cảm xúc, hình ảnh cơ thể, bệnh nền, thuốc đang sử dụng, chất lượng giao tiếp và cảm giác an toàn trong mối quan hệ.
Khi một người nhiều lần chủ động nhưng liên tục nhận được những câu như "hôm nay mệt", "để mai", "em buồn ngủ", cảm giác tổn thương xuất hiện là điều khó tránh. Họ có thể nghĩ mình không còn hấp dẫn hoặc không còn được yêu.
Ở chiều ngược lại, người từ chối cũng không hẳn vô tâm. Họ có thể đang kiệt sức, mất ngủ, áp lực tài chính, tự ti về ngoại hình, trầm buồn, đau khi quan hệ, rối loạn cương, lo âu thành tích hoặc đơn giản là không còn đủ thư giãn để nghĩ đến tình dục.
Theo nghiên cứu của Mark và Murray (2012) đăng trên Journal of Sex & Marital Therapy, chênh lệch ham muốn là một trong những vấn đề phổ biến ở các cặp đôi lâu năm và có liên quan đến mức độ hài lòng trong đời sống tình dục cũng như chất lượng hôn nhân.
Điều quan trọng là cần tách bạch hai vấn đề: người có ham muốn cao hơn không có nghĩa ích kỷ, còn người ham muốn thấp hơn cũng không đồng nghĩa lạnh nhạt. Mâu thuẫn thường xuất hiện khi cả hai hiểu sai ý nghĩa của sự khác biệt này.
Khi phòng ngủ chịu áp lực từ con cái, tiền bạc và năm tháng hôn nhân
Sau khi có con, nhiều cặp đôi bước vào giai đoạn thiếu ngủ kéo dài, thay đổi cơ thể, giảm thời gian riêng tư và luôn trong trạng thái bận rộn. Với nhiều người, chuyện gần gũi dần giống như một "việc phải làm" thay vì nhu cầu tự nhiên.
Biến cố tài chính cũng khiến ham muốn giảm rõ rệt. Khi tâm trí luôn bị chi phối bởi nợ nần, doanh số, tiền học của con hay nguy cơ mất việc, cơ thể rất khó chuyển sang trạng thái thư giãn để tận hưởng sự thân mật.
Sau khoảng 10 năm hôn nhân, tình yêu có thể vẫn còn nhưng những cuộc trò chuyện lại chỉ xoay quanh con cái, hóa đơn, lịch họp, việc nhà. Những cảm xúc không được chia sẻ dần tích tụ thành khoảng cách vô hình.
Theo nghiên cứu của McNulty và cộng sự (2016) trên Archives of Sexual Behavior, sự hài lòng trong đời sống tình dục không phụ thuộc hoàn toàn vào tần suất quan hệ mà còn ở cảm giác được thấu hiểu, được đáp ứng và không bị ép buộc.
Các chuyên gia cũng phân biệt giữa ham muốn tự phát và ham muốn đáp ứng. Nhiều người không tự nhiên nghĩ đến tình dục, nhưng khi được âu yếm, trò chuyện, thư giãn và cảm thấy an toàn, ham muốn mới xuất hiện. Nếu liên tục bị yêu cầu "phải muốn ngay", họ càng dễ né tránh; còn người liên tục bị từ chối mà không được giải thích sẽ càng dễ tổn thương.
Đừng biến phòng ngủ thành nơi kiểm tra tình yêu
Bác sĩ Duy cho hay, hai vợ chồng nên lựa chọn thời điểm cả hai đều bình tĩnh để nói về sự thân mật, thay vì ngay sau một lần bị từ chối.
Thay vì trách móc: "Anh không còn yêu em nữa", hãy thử bắt đầu bằng: "Dạo này em cảm thấy chúng ta xa nhau và em buồn vì điều đó". Cách diễn đạt từ cảm xúc cá nhân thường mở ra đối thoại tích cực hơn là những lời buộc tội.
Lệch pha ham muốn là tình trạng rất thường gặp trong hôn nhân và không nên bị xem là dấu chấm hết của tình yêu. Khi tình trạng kéo dài nhiều tháng, gây cãi vã, né tránh hoặc đi kèm rối loạn cương, đau khi quan hệ, mất ngủ, trầm buồn hay các bệnh lý nền, các cặp đôi nên tìm đến chuyên gia.
Mục tiêu không phải khiến hai người có ham muốn giống hệt nhau, mà là cùng tìm lại một nhịp thân mật phù hợp, an toàn và tôn trọng nhu cầu của cả hai.
Ngọc Minh
