Theo Forbes ngày 7/11, một loại trang phục bảo hộ đã trở nên thiết yếu với lính tấn công Nga: không phải áo giáp, mà là áo choàng nhiệt – hay còn gọi là “áo choàng tàng hình” – giúp che giấu hình ảnh hồng ngoại. Đây thực sự là vật bất ly thân với đội quân muốn vượt qua “vùng xám” rộng lớn bị máy bay không người lái giám sát. Dù không thể xóa hoàn toàn tín hiệu nhiệt, sự sống còn của lính xung kích Nga giờ đây phụ thuộc vào loại áo choàng này.
Từ xe tăng, đến xe đạp, đến… bò
Những đợt tấn công đầu tiên của Nga vẫn theo học thuyết vũ trang hỗn hợp truyền thống, kết hợp xe tăng và xe bọc thép chở quân. Đến năm 2023, lực lượng này bị tiêu diệt hàng loạt từ xa bởi số lượng ngày càng lớn máy bay không người lái FPV – loại drone bốn cánh quạt nhỏ gắn đầu đạn nổ. Xe thiết giáp dần bị thay thế bằng các đợt tấn công tốc độ cao bằng xe địa hình, xe buggy hoặc xe máy, nhằm vượt qua vùng nguy hiểm càng nhanh càng tốt. Giờ đây, cách đánh đó lại tiếp tục được thay bằng chiến thuật xâm nhập của những nhóm nhỏ lính đi bộ.
Một báo cáo gần đây của Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI) mô tả chi tiết kỹ thuật mới này: “Lính Nga thường xâm nhập theo nhóm hai đến năm người, mang theo tấm cách nhiệt được giữ bằng tay cầm. Họ đeo bộ đàm quanh cổ và gắn đèn pin giữa hai chân để nhìn thấy bàn chân mình.”
Báo cáo cho biết, khi đủ quân tập trung tại một “tổ chức” ở tiền tuyến, họ sẽ mở đợt tấn công vào vị trí phòng thủ của Ukraine.
Volodymyr Demchenko – nhà làm phim người Ukraine hiện là quân nhân – mô tả một chiến thuật còn chậm hơn trong bài đăng trên X tháng trước: “Chiến thuật tấn công mới: lính Nga bò nhiều ngày dưới lớp áo chống nhiệt. Lương thực và nước uống được thả xuống bằng máy bay không người lái. Mỗi đêm, họ bò thêm hàng chục, thậm chí hàng trăm mét.”
Tạp chí quân sự Counteroffensive Pro của Ukraine cũng viết: “Một nhóm từ ba đến năm người mặc áo choàng chống nhiệt được cử đi... Ngay cả khi Ukraine tiêu diệt được ba người, hai người còn lại vẫn có thể tiếp cận mục tiêu.”
Che mắt uav trinh sát của Ukraine
Giờ đây, việc giám sát bằng máy bay không người lái đã trở nên phổ biến. Mọi chuyển động của phương tiện đều bị phát hiện từ xa hàng dặm, còn lính đi bộ thì khó nhận biết hơn. Thời điểm thuận lợi nhất để di chuyển là ban đêm, khi lính Nga chỉ bị lộ qua camera nhiệt – loại máy quay hiển thị vật thể theo chênh lệch nhiệt độ. Cả hai bên đều sử dụng rộng rãi DJI Mavic 3T – dòng drone công nghiệp có camera nhiệt dùng để trinh sát ban đêm.
Đây chính là lúc áo choàng giữ nhiệt phát huy tác dụng. Những bộ quần áo ngụy trang này thường được làm từ nylon có lớp phản quang giúp ngăn hơi ấm cơ thể thoát ra ngoài, và đôi khi phủ thêm hạt nhôm hoặc bạc để tản nhiệt nhanh hơn. Mục đích là khiến cơ thể người hòa vào nền nhiệt xung quanh, để không nổi bật như một “ngọn đèn” giữa màn đêm. Thực tế, loại áo này có thể giảm tới 90% bức xạ nhiệt.
Lính Nga còn tận dụng cả tấm phủ nhiệt thường dùng để ngụy trang vị trí hoặc lều trại làm vật che chắn. Miễn là có thứ gì đó để ẩn mình.
Tuy nhiên, áo choàng tàng hình không phải là tất cả. Để tránh bị phát hiện, lính Nga còn chờ đến thời điểm gọi là “giao thoa nhiệt” – khi mặt đất, cây cối và nước đạt cùng nhiệt độ trong thời gian ngắn. Lúc ấy, độ tương phản nhiệt giảm mạnh, khiến việc nhận diện vật thể bằng camera hồng ngoại trở nên khó khăn. Điều này giúp họ tăng đáng kể cơ hội tiến quân mà không bị phát hiện. Nếu chọn sai thời điểm, người mặc áo choàng có thể hiện lên như một “điểm lạnh” khác thường – và vẫn bị lộ, như một số binh sĩ Nga đã từng phát hiện ra.
Họ cũng thường chọn tiến quân trong điều kiện sương mù, mưa hoặc thời tiết xấu để tăng khả năng ẩn mình.
Ukraine đối mặt với đội quân “vô hình”
Phía Ukraine rất cảnh giác với hiện tượng giao thoa nhiệt, và hiểu rõ rằng áo choàng giữ nhiệt chỉ giúp giảm độ tương phản chứ không thể xóa hoàn toàn.
Các đội điều khiển drone lành nghề của Ukraine đã học cách nhận ra những dấu hiệu nhỏ – chẳng hạn như bàn chân lộ ra ngoài – để phát hiện đối phương. Một số loại áo choàng giá rẻ che chắn kém, khiến người mặc vẫn bị phát hiện dễ dàng. Ngoài ra, sai sót trong huấn luyện cũng khiến một số lính Nga bị lộ: họ bò dưới áo choàng ngay giữa ban ngày, không biết rằng khả năng “tàng hình” của mình vô dụng trước camera thường.
Dù vậy, chiến thuật xâm nhập bằng áo choàng nhiệt nhìn chung khá hiệu quả. Việc thiếu quân khiến tuyến phòng thủ Ukraine xuất hiện những khoảng trống. Nga thường cử các nhóm nhỏ len lỏi tiến lên, tập hợp dần lực lượng rồi bất ngờ đột phá, buộc Ukraine phải rút lui.
Biện pháp phòng thủ hiệu quả nhất hiện nay có thể là mở rộng bãi mìn, kết hợp với hệ thống cảm biến âm thanh, từ tính, địa chấn để phát hiện đối tượng xâm nhập – cùng lực lượng người hoặc robot trấn giữ tiền tiêu.
Nhưng ở thời điểm này, thực tế cho thấy: Áo choàng nhiệt đang bảo vệ đội quân tấn công Nga tốt hơn cả xe bọc thép.
An An (Theo Forbes)
