Loại quả quen mà “siêu bổ”
Lựu (tên khoa học Punica granatum L.) còn được gọi là thạch lựu, thừa lựu, tháp lựu… thuộc họ Punicaceae. Cây nhỏ cao 5–6 m, thân xám sần sùi, rễ khoẻ. Quả mọng, vỏ dày, bên trong chia nhiều ngăn chứa các hạt mọng nước có vị chua ngọt dễ ăn.
Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cơ sở 3, lựu là một trong những loại trái cây vừa quen thuộc, vừa giàu dưỡng chất. Tuy bình dân nhưng giá trị dinh dưỡng của lựu đặc biệt cao, nhất là với những người cần tăng cường máu, trẻ em, phụ nữ mang thai và người có thể trạng yếu.
Theo sách Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam (Bộ Y tế), trong 100 g phần ăn được của quả lựu chứa 0,7 mg sắt, gần bằng lượng sắt trong thịt lợn (sắt trong thịt lợn trung bình từ 0,5-1,5 mg tùy thuộc vào từng loại thịt).
“Lựu là nguồn cung cấp sắt tự nhiên, kết hợp với lượng vitamin C dồi dào giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Hai chất này cùng tồn tại trong một loại quả là điều rất có lợi cho người thiếu máu, phụ nữ mang thai, trẻ em đang lớn”, BS Vũ cho biết.
Ngoài sắt, lựu còn chứa đồng, kali, chất xơ và hàng loạt vitamin, giúp giảm nguy cơ tiểu đường, bệnh tim mạch và hỗ trợ phòng chống ung thư.
Vitamin C trong lựu giúp tăng sức đề kháng, hạn chế nhiễm khuẩn – yếu tố rất quan trọng trong thai kỳ. Lựu cũng hỗ trợ phát triển xương cho cả mẹ và thai nhi.
Đối với trẻ em, BS Vũ nhấn mạnh lựu có thể xem như “siêu thực phẩm bổ máu”, giúp tăng tạo hồng cầu và nâng cao hemoglobin. Lựu còn hỗ trợ tiêu hóa, trị rối loạn tiêu hoá, loại bỏ giun đường ruột và phòng ngừa bệnh răng miệng. Để bổ sung sắt dễ dàng cho trẻ, có thể cho trẻ uống nước ép lựu hàng ngày.
Nhờ giàu chất chống oxy hóa, lựu còn được xem là “trái cây làm đẹp”, giúp da sáng, mịn, hỗ trợ tái tạo tế bào và giảm mụn. Nhiều sản phẩm mỹ phẩm hiện nay dùng chiết xuất lựu vì đặc tính này. Phụ nữ ăn lựu thường xuyên sẽ giúp da đẹp hơn.
Thuốc tốt cho mọi nhà
Bác sĩ Vũ cho biết, trong y học cổ truyền, lựu có vị chua ngọt, tính ấm, quy vào kinh vị và đại tràng. Quả lựu giúp sinh tân chỉ khát (tăng dịch cơ thể, giải khát), đặc biệt loại lựu chua còn có tác dụng sáp trường, chỉ huyết, hỗ trợ điều trị tiêu chảy, kiết lỵ lâu ngày, khí hư, băng lậu. Lựu ngọt thì thiên về sát trùng, dùng chữa đau bụng do ký sinh trùng.
Một số bài thuốc từ quả lựu
- Trẻ em tích trệ, kém tiêu, nghi có giun: Dùng nước ép hạt lựu pha đường cho uống. An toàn hơn so với dùng vỏ rễ lựu.
- Giải nhiệt mùa hè, ngừa ra mồ hôi nhiều: Nấu canh với một ít hạt lựu tươi. Bài thuốc còn giúp phụ nữ giảm đau đầu, trẻ ăn ngon miệng hơn.
- Khó tiêu do ăn nhiều thịt, bạch đới, kinh nguyệt nhiều: Dùng quả lựu muối nấu canh thịt heo.
- Tiêu chảy kéo dài, đi ngoài ra máu: Dùng ruột quả lựu sấy khô tán bột, uống 10–12 g với nước cơm. Hoặc giã nát một quả lựu tươi cả vỏ, sắc với ít muối để uống.
BS Vũ khuyến cáo: Lựu có thể tương tác với một số thuốc hạ huyết áp như nitatin. Người đang dùng thuốc cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn nhiều lựu hoặc dùng các chế phẩm từ lựu.
Ngọc Minh
