Ít ai ngờ rằng rau càng cua - loại rau mọc dại ở bờ tường, gốc cây hay những khu đất ẩm tại Việt Nam - nay lại xuất hiện trong thực đơn của nhiều nhà hàng và được giới nghiên cứu quan tâm. Không chỉ có vị thanh mát, giòn ngon, rau càng cua còn chứa nhiều vitamin, khoáng chất và hợp chất chống oxy hóa. Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy loại rau này có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết và là đối tượng đáng chú ý trong các nghiên cứu về phòng ngừa ung thư.
Từ loại rau mọc dại đến "thần dược" được nhiều nước sử dụng
Theo VietnamNet, rau càng cua (Peperomia pellucida) thuộc họ Hồ tiêu (Piperaceae), phân bố rộng ở các vùng nhiệt đới. Tại Việt Nam, cây thường mọc hoang ở ven ao, bờ ruộng, chân tường hay dưới tán cây. Trước đây, càng cua ít được chú ý, thậm chí nhiều nơi còn dùng làm thức ăn cho gia súc.
Những năm gần đây, khi giá trị dinh dưỡng được biết đến nhiều hơn, rau càng cua dần trở thành nguyên liệu quen thuộc trong các món gỏi, salad và nhiều món ăn dân dã.
Không chỉ phổ biến tại Việt Nam, rau càng cua còn được sử dụng ở nhiều quốc gia cho cả mục đích ẩm thực và y học dân gian. Theo VietnamNet, tại một số nước châu Âu, loại rau này được dùng như một loại rau xanh giàu dinh dưỡng. Ở Philippines, người dân dùng lá đắp lên mụn nhọt, vết loét, đồng thời sử dụng trà hoặc nước sắc để hỗ trợ các vấn đề về thận và đường tiết niệu. Trong khi đó, Trung Quốc và Brazil sử dụng nước ép rau càng cua trong các bài thuốc dân gian chăm sóc mắt, còn người dân vùng Đông Bắc Brazil lưu truyền kinh nghiệm dùng loại rau này để hỗ trợ giảm mỡ máu.
Theo Health Benefits Times, rau càng cua còn xuất hiện trong y học dân gian ở nhiều nơi khác trên thế giới. Người dân đảo Java (Indonesia) dùng cây để hỗ trợ hạ sốt, giảm đau đầu; tại Guyana, cây được sử dụng như một vị thuốc lợi tiểu; còn ở vùng Amazon, rau càng cua được dùng để hỗ trợ giảm ho và cải thiện một số triệu chứng về tim mạch. Tại Nigeria và Cộng hòa Dân chủ Congo, loại cây này cũng được sử dụng trong các bài thuốc bản địa hỗ trợ điều trị co giật hoặc ung thư. Chính những ứng dụng đa dạng này khiến rau càng cua được nhiều nơi truyền tai như một "thần dược".
Được nghiên cứu về tiềm năng chống ung thư và hỗ trợ ổn định đường huyết
Bên cạnh kinh nghiệm dân gian, rau càng cua cũng đang được các nhà khoa học quan tâm. Theo Health Benefits Times, loại rau này chứa hợp chất Peperomin E, đã được ghi nhận có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư trong một số nghiên cứu tiền lâm sàng. Chiết xuất từ lá rau càng cua cũng cho thấy hoạt tính chống ung thư và khả năng ức chế một số vi khuẩn gây bệnh. Ngoài ra, các thử nghiệm còn ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa thông qua khả năng trung hòa gốc tự do DPPH - yếu tố được cho là góp phần bảo vệ tế bào trước tổn thương do stress oxy hóa.
Theo báo Sức khỏe và Đời sống, các hoạt chất chống oxy hóa trong rau càng cua được đánh giá có tiềm năng hỗ trợ ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thư, đồng thời góp phần tăng cường hệ miễn dịch. Tuy nhiên, các kết quả hiện mới dừng ở mức nghiên cứu và không có nghĩa rau càng cua là thuốc điều trị ung thư.
Ngoài ra, theo quan điểm Đông y, rau càng cua có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và hỗ trợ cải thiện một số chứng như nhiệt miệng, táo bón hay đái tháo đường. Nhờ chứa kali và magiê, loại rau này còn có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và ổn định đường huyết. Dù vậy, các chuyên gia lưu ý rau càng cua chỉ nên được xem là thực phẩm hỗ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh, không thể thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ.
Lam Chi
Tổng hợp
