Tía tô là loại cây thân thảo, thường mọc thành bụi với chiều cao từ 30cm đến hơn 1m. Cây mang mùi thơm đặc trưng, phiến lá hình trứng hoặc gần tròn, mép có răng cưa, bề mặt hơi nhăn, phủ lông mịn và có màu xanh hoặc pha tím tùy giống.
Theo tờ Thời báo Văn học Nghệ thuật, nhờ đặc tính sinh trưởng nhanh và không đòi hỏi diện tích quá lớn, tía tô rất thích hợp để đưa vào trồng chuyên canh. Cây phát triển lý tưởng nhất vào khoảng mùa xuân và mùa hè, khi nhiệt độ dao động từ 20-25 độ C với độ ẩm cao giúp cành dễ ra rễ.
Để vụ mùa đạt hiệu quả, người nông dân cần làm đất sạch cỏ, bổ sung dinh dưỡng, lên luống thoát nước để tránh ngập úng và lựa chọn nguồn giống khỏe mạnh. Trong giai đoạn đầu, việc duy trì độ ẩm là yếu tố tiên quyết giúp cây nhanh bén rễ. Các công đoạn làm cỏ, vun gốc, bổ sung dinh dưỡng và theo dõi sâu bệnh cũng cần được thực hiện thường xuyên để xử lý kịp thời.
Tía tô là loại rau quen mặt trong mâm cơm Việt. Ảnh: Dân trí
Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, chỉ sau khoảng 30 đến 45 ngày, người trồng đã có thể thu hoạch lứa tía tô đầu tiên. Với phương pháp thu hoạch nhiều lần, người dân thường cắt phần thân mang lá và chừa lại khoảng 10cm gốc để cây tiếp tục đẻ nhánh, tạo lứa mới.
Cách làm này giúp kéo dài thời gian khai thác trên cùng một diện tích có thể lên đến 6 tháng mà không cần làm đất hay xuống giống lại. Tuy nhiên, khi nhận thấy cây đã già yếu, nhiễm bệnh hoặc năng suất giảm sút, người trồng nên chủ động kết thúc lứa và tiến hành luân canh.
Việc canh tác tía tô hiện đang mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người nông dân nhờ ưu điểm ít vốn đầu tư, dễ chăm sóc và cho thu hoạch liên tục. Với mức giá dao động từ 15.000 đến 40.000 đồng/kg tùy thời điểm, tía tô không chỉ phục vụ nhu cầu làm rau gia vị, làm thuốc, làm giống mà còn giúp nhiều hộ gia đình vươn lên làm giàu bền vững.
Bên cạnh giá trị kinh tế, tía tô còn khẳng định vai trò quan trọng trong ẩm thực và sức khỏe. Rau tía tô làm tăng hương vị hấp dẫn cho các món canh, cháo, xào trứng hay món cuốn.
Rau tía tô có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, tốt cho sức khỏe. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Về mặt dinh dưỡng, 100g lá tía tô tươi cung cấp 3,9g protein, 7,3g chất xơ, cùng hàm lượng dồi dào canxi, kali, vitamin C, beta-carotene và vitamin K. Những dưỡng chất này mang lại nhiều lợi ích cho tiêu hóa, tim mạch, làm đẹp da, giảm mẩn ngứa và tăng sức đề kháng.
Theo kinh nghiệm dân gian, tía tô còn được ứng dụng phổ biến trong việc xông mặt và chăm sóc da.
Dưới góc độ khoa học, các nghiên cứu thực nghiệm đã ghi nhận chiết xuất tía tô có hoạt tính chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào, đồng thời hoạt chất acid rosmarinic cũng cho thấy tiềm năng bảo vệ tế bào thần kinh. Dù vậy, hiện vẫn chưa có đủ bằng chứng lâm sàng quy mô lớn để khẳng định khả năng điều trị mụn, làm trắng da hay trị nám của loại cây này.
Do đó, tía tô an toàn và phát huy tác dụng tốt nhất khi được bổ sung ở mức vừa phải trong bữa ăn hàng ngày. Đối với phụ nữ mang thai, cho con bú, người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc điều trị bệnh mạn tính, cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có ý định sử dụng với lượng lớn và trong thời gian dài.
Tía tô có mùi thơm đặc trưng, phiến lá hình trứng hoặc gần tròn, mép có răng cưa, bề mặt hơi nhăn, phủ lông mịn và có màu xanh hoặc pha tím tùy giống. Ảnh: Sức khỏe & Đời sống
Có thể thấy, tía tô là một loại rau giàu dinh dưỡng và có tiềm năng dược liệu, nhưng người dùng cần hiểu rõ đây chỉ là thực phẩm hỗ trợ, không thể thay thế cho các loại thuốc hay phương pháp điều trị y khoa, theo Dân trí.
