Sáng 4/9, những âm thanh yếu ớt vọng ra từ đường hầm bị bùn đất vùi lấp đã mang đến bước ngoặt cho chiến dịch tìm kiếm tại dự án thủy điện Trishuli 3A, một trong những công trình chịu ảnh hưởng nặng nề nhất sau trận lũ quét kinh hoàng ở Nepal.
Hai công nhân được giải cứu là Sanjay Sah, 30 tuổi, thợ cả cơ khí, và Kabir Maharjan, 45 tuổi, giám sát cơ khí của dự án. Họ được tìm thấy ở vị trí cách cửa hầm khoảng 170m, sau 9 ngày bị cô lập dưới lòng núi.
Hình ảnh do quân đội Nepal công bố cho thấy một người đàn ông toàn thân phủ đầy bùn được nhân viên cứu hộ cõng ra khỏi lối hầm nhỏ hẹp. Dù kiệt sức, người này vẫn còn tỉnh táo và có thể giơ tay về phía máy quay. Người còn lại bị thương nặng hơn và được đưa ra bằng cáng.
Cả hai sau đó được chuyển bằng trực thăng tới bệnh viện ở Kathmandu. Sanjay được thông báo trong tình trạng ổn định, trong khi Kabir phải điều trị tích cực do bị thương ở chân và có biểu hiện vàng da nghiêm trọng.
Kabir Maharjan được đưa ra ngoài sau khi được giải cứu khỏi đường hầm thuộc dự án thủy điện Trishuli 3A. Ảnh: Quân đội Nepal.
Ở lại cảnh báo đồng nghiệp rồi không kịp thoát ra
Khi lũ ập đến ngày 26/8, Sanjay Sah đang làm việc trong phòng điều khiển của nhà máy. Theo lời kể của anh với các quan chức quân đội Nepal, thời điểm ấy có khoảng 40–45 người tập trung tại đây.
Sau khi nhận ra một tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra, Sanjay chạy dọc đường hầm, hô lớn để cảnh báo mọi người nhanh chóng tìm đường thoát thân.
“Sau một tai nạn như vậy, tôi không thể chỉ chạy đi một mình. Tôi phải cứu mọi người”, Sanjay kể.
Việc dành thời gian cảnh báo các đồng nghiệp khiến chính anh không còn kịp ra ngoài. Khi phần lớn mọi người đã chạy về các hướng khác nhau, Sanjay bị mắc lại bên trong đường hầm.
Trận lũ quét mang theo khối lượng lớn bùn đất, đá và cây cối tràn xuống thung lũng, phá hủy các công trình thủy điện nằm dọc sông Bhotekoshi và Trishuli. Những tảng đá lớn cùng dòng nước dữ dội nhanh chóng bịt kín các cửa hầm, khiến người bên trong gần như bị cắt đứt hoàn toàn với thế giới bên ngoài.
Sanjay và Kabir may mắn tìm được một khu vực chưa bị nước và bùn lấp kín. Khoảng trống còn không khí này giúp họ duy trì sự sống, nhưng cũng trở thành nơi giam giữ cả hai trong suốt 9 ngày.
Không có ánh sáng, thức ăn hay phương tiện liên lạc, hai người chỉ có thể chờ đợi và hy vọng lực lượng cứu hộ xác định được vị trí của mình.
Để giữ bình tĩnh giữa bóng tối, Sanjay liên tục tụng những bài chú Hindu. Anh cho biết trong thời gian bị mắc kẹt, mình từng nghe thấy tiếng của khoảng ba hoặc bốn người ở những vị trí gần đó.
Họ cố gắng liên lạc với nhau bằng cách hét lớn qua các khoang đường hầm.
“Chúng tôi gọi cho nhau từ những vị trí gần đó. Có thể vẫn còn người trong khu vực nhà máy phát điện. Một số người có lẽ không thể thoát ra ngoài”, Sanjay nói sau khi được cứu.
Câu hỏi đầu tiên của anh khi gặp các nhân viên quân đội là: “Hôm nay là ngày nào?”.
Gia đình gần như mất hết hy vọng
Trong suốt thời gian Kabir Maharjan mất tích, gia đình ông chỉ có thể chờ đợi thông tin từ hiện trường.
Bidya Dangol, chị gái Kabir, cho biết 9 ngày chờ tin em trai là quãng thời gian đặc biệt khó khăn. Cả gia đình đã gần như mất hết hy vọng và không dám nghĩ đến khả năng Kabir còn sống sau nhiều ngày bị vùi sâu trong đường hầm.
Sáng 4/9, trước khi biết em trai được tìm thấy, bà Bidya thực hiện nghi lễ cầu nguyện, mong Kabir có thể trở về an toàn. Sau đó, trong lúc uống trà, bà kiểm tra điện thoại và nhìn thấy thông tin về cuộc giải cứu.
Bà lập tức gọi cho người em gái khác để xác nhận tin tức. Khi biết Kabir thực sự còn sống, những thành viên trong gia đình vội vàng đến Bệnh viện Quân đội Chhauni ở Kathmandu.
“Em trai tôi đã ở trong đó suốt 10 ngày. Tất cả chị em chúng tôi đều đến đây để gặp em ấy. Chúng tôi gần như đã mất hy vọng và chưa từng nghĩ một điều như vậy có thể xảy ra”, bà Bidya chia sẻ.
Mẹ của Kabir vẫn luôn tin rằng con trai sẽ trở về. Theo lời người thân, bà thường phản ứng mỗi khi có ai đó nói đến khả năng xấu và liên tục khẳng định con mình còn sống.
Con trai Kabir, đang học lớp 10, cho biết khoảng thời gian cha mất tích là những ngày khó khăn nhất đối với cậu. Trong lúc chờ tin, cậu cố gắng chăm sóc và động viên những thành viên còn lại trong gia đình.
Vợ Kabir, bà Hirashova Maharjan, kể chồng mình rơi vào trạng thái sốc sau khi được cứu và ban đầu gần như không thể nói chuyện. Ông bị thương ở chân, cơ thể suy kiệt và không nhận ra vợ ngay khi gặp lại.
Kabir chỉ hỏi mình đang ở đâu và chuyện gì đã xảy ra. Sau đó, sức khỏe của ông bắt đầu có dấu hiệu cải thiện. Khi vợ hỏi có nhận ra bà không, Kabir gật đầu.
“Chúng tôi gần như đã mất hết hy vọng”, bà Hirashova nói. Khi nhìn thấy hình ảnh chồng được đưa ra khỏi đường hầm, bà vui mừng đến bật khóc.
Âm thanh yếu ớt vọng ra từ đường hầm
Để tiếp cận hai công nhân, lực lượng cứu hộ Nepal phải trải qua nhiều ngày đào bới trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm.
Sau trận lũ, địa hình xung quanh dự án Trishuli 3A gần như bị biến dạng hoàn toàn. Cửa đường hầm biến mất dưới lớp bùn, đá và vật liệu xây dựng. Đội cứu hộ phải sử dụng bản đồ địa hình cũ, ảnh vệ tinh, hình ảnh ghi lại từ trực thăng và những dấu mốc còn sót lại để xác định vị trí công trình.
Các tảng đá lớn, có khối còn vượt kích thước một chiếc ôtô, chặn kín đường đi. Lực lượng chức năng phải huy động máy xúc, máy bơm và tiến hành những vụ nổ có kiểm soát để mở đường, trong khi vẫn phải hạn chế nguy cơ làm đường hầm tiếp tục sụp xuống.
Nước cũng trở thành một trở ngại lớn. Khi các đội cứu hộ đào sâu hơn, một số đoạn hầm vẫn bị ngập. Máy bơm được đưa đến, đồng thời các rãnh thoát nước được đào từ khu vực đường hầm về phía sông.
Phải mất gần sáu ngày, họ mới xác định và tiếp cận được cửa hầm. Ban đầu, khi lực lượng cứu hộ gọi vào bên trong, không có tiếng trả lời.
Đến rạng sáng 4/9, đội tìm kiếm bất ngờ nghe thấy những âm thanh mơ hồ vọng ra từ bóng tối. Họ nhiều lần tắt động cơ máy móc để lắng nghe, đồng thời gọi lớn xem có người còn sống hay không.
Những tiếng động yếu ớt tiếp tục xuất hiện, giúp đội cứu hộ xác định vị trí các nạn nhân. Một lối đi hẹp vừa đủ cho một người được mở xuyên qua lớp đất đá. Sau đó, Sanjay và Kabir lần lượt được đưa ra ngoài.
Cuộc giải cứu tạo thêm hy vọng cho thân nhân của nhiều công nhân vẫn mất tích trong những đường hầm thủy điện bị vùi lấp tại Nepal.
Tuy nhiên, hoạt động tìm kiếm tại Trishuli 3A và các dự án khác vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Phần lớn hệ thống đường hầm chứa đầy bùn đất, trong khi kết cấu công trình có nguy cơ mất ổn định sau lũ.
Lực lượng chức năng đặt hy vọng vào những khoang ngầm hoặc khu vực cao hơn chưa bị nước tràn tới. Đây có thể là những “túi khí” giúp người mắc kẹt duy trì sự sống trong nhiều ngày, tương tự vị trí mà Sanjay và Kabir đã trú ẩn.
Với gia đình hai công nhân, việc họ trở về sau 9 ngày là điều từng tưởng như không thể. Còn với những đội cứu hộ tiếp tục làm việc dưới lòng núi, âm thanh vọng ra từ đường hầm Trishuli 3A trở thành bằng chứng rằng giữa bùn đất và bóng tối, vẫn có thể còn người đang chờ được tìm thấy.
Nguồn: The Guardian, Indian Express, The Star/NDTV
Minh Ngọc
