Cá khô là thực phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình. Quá trình làm khô giúp kéo dài thời gian bảo quản, nhưng điều đó không có nghĩa sản phẩm có thể để bao lâu cũng được hoặc mọi loại cá khô đều giống nhau. Dưới đây là những điều mà mọi người cần biết khi ăn cá khô.
Cá khô xuất hiện mùi ôi khét, đừng tiếc
Theo tờ The Paper (Trung Quốc), cá khô giàu axit béo không bão hòa nên dễ bị oxy hóa, biến chất và xuất hiện mùi ôi khét. Ăn cá đã có dấu hiệu này có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.
Nghiên cứu tổng quan trên tạp chí Foods cũng ghi nhận quá trình oxy hóa lipid trong cá khô tăng dần theo thời gian và có thể diễn ra nhanh hơn khi bảo quản ở nhiệt độ thường.
Cá khô đã mốc thì không nên chỉ cắt phần mốc rồi ăn tiếp
Tờ The Paper lưu ý thực phẩm làm khô tự nhiên có thể bị nhiễm vi sinh vật, côn trùng hoặc tạp chất trong quá trình phơi và bảo quản. Nếu cá khô đã xuất hiện nấm mốc, không nên chỉ loại bỏ phần nhìn thấy bằng mắt rồi sử dụng phần còn lại. Một số độc tố của nấm mốc có thể lan sang khu vực xung quanh mà mắt thường không nhận biết được.
Đừng nghĩ cá đã khô thì có thể tích trữ thật lâu
Cá khô bảo quản được lâu hơn cá tươi, nhưng vẫn có giới hạn. The Paper thông tin, khi mua thực phẩm khô nên ưu tiên loại có bao bì, thể hiện ngày sản xuất, hạn sử dụng và nhà sản xuất, thay vì sản phẩm bán rời không rõ đã được lưu kho bao lâu. Các sản phẩm động vật dạng khô nhìn chung cũng thích hợp bảo quản lạnh hơn nếu chưa sử dụng ngay.
Vì vậy, mua vừa đủ dùng vẫn hợp lý hơn việc tích trữ cá khô trong bếp nhiều tháng chỉ vì cho rằng chúng “không thể hỏng”.
Cá khô mặn cần đặc biệt chú ý lượng muối
Không phải cá khô nào cũng được ướp nhiều muối. Tuy nhiên, với cá khô mặn, lượng natri là điều cần tính đến. Theo The Paper, cá ướp muối có hàm lượng muối cao và có thể chứa nitrit, vì vậy không nên ăn với lượng lớn, kéo dài.
Nếu sử dụng loại cá này, có thể ngâm rửa trước khi chế biến để giảm bớt vị mặn, đồng thời hạn chế thêm nhiều muối hoặc các gia vị mặn khác vào món ăn.
Chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, được làm khô và bảo quản đúng cách
Cá nhìn có vẻ khô chưa đồng nghĩa quá trình sản xuất đã an toàn. Hướng dẫn an toàn thủy sản của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) lưu ý, nếu không được làm khô đúng cách, các sản phẩm thủy sản có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển và sinh độc tố. FDA cũng nhấn mạnh việc kiểm soát quá trình sấy và bao bì nhằm hạn chế sản phẩm hút ẩm trở lại trong quá trình bảo quản.
Đây là lý do nên ưu tiên cá khô có nguồn gốc, cơ sở sản xuất và điều kiện bảo quản rõ ràng, thay vì sản phẩm không biết được phơi, sấy và lưu giữ như thế nào.
Cá khô ngon cũng không nên ăn quá thường xuyên
Điểm này đặc biệt quan trọng với cá ướp muối và cá khô mặn. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xác định cá ướp muối kiểu Trung Quốc có liên quan đến ung thư vòm họng ở người khi được tiêu thụ quá nhiều. Nguy cơ không đến từ bản thân cá mà liên quan đến phương pháp chế biến truyền thống, trong đó protein có thể phân hủy thành các amin. Khi phản ứng với nitrit, chúng có thể hình thành nitrosamine.
Chính vì thế, cá khô mặn và cá ướp muối vẫn không nên trở thành món ăn xuất hiện quá thường xuyên trong tuần, chỉ nên ăn khoảng 2-3 lần mỗi tháng, tương đương trung bình dưới 1 lần mỗi tuần.
Lam Chi
Tổng hợp
