Khi mới chào đời, Huyền (năm nay 19 tuổi, ở Giao Thủy, Nam Định) bị dị tật tim bẩm sinh nhưng gia đình không hình dung căn bệnh này nguy hiểm đến mức nào.
Bà Mai Thị Hằng (mẹ Huyền) nhớ lại, Huyền chỉ chơi ngoan được vài giờ là con lại tím tái và không thở nổi. Gia đình nghèo, thuần nông, hai vợ chồng vay mượn, ôm con gõ cửa khắp các bệnh viện lớn ở Hà Nội nhưng đều nhận được những cái lắc đầu của các thầy thuốc lúc bấy giờ.
Không từ bỏ hy vọng sống của con, bà Hằng đã tìm tới Bệnh viện E.
GS Lê Ngọc Thành – Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược – ĐHQGHN, Nguyên Giám đốc Bệnh viện E - cho biết thời điểm đó (năm 2012), nhiều bệnh viện chỉ mới tập trung mổ tim cho người lớn, ngay Trung tâm Tim mạch của bệnh viện cũng chỉ triển khai mổ tim cho trẻ em nhẹ và vừa.
Đây là cơ sở để bệnh viện nghĩ tới việc phẫu thuật dị tật tim nặng. GS Thành cùng đồng nghiệp nhận lời mổ cho bé Huyền dù tiên lượng khả năng thành công chỉ là 1%.
Bà Hằng rưng rưng cảm xúc khi nhớ lại: “Thời khắc chờ bên ngoài phòng mổ, tôi đã gọi về quê chuẩn bị lo 'hậu sự' cho con”.
"Trước đó, BS Trần Đắc Đại, Bệnh viện E – bác sĩ thuộc ê kíp khám và phẫu thuật – đã gặp gia đình và nói: 'Chị hãy quyết định lần cuối. Chị phải biết rằng, chị đang bế bé nhưng mấy giờ nữa chị có thể không bế bé nữa. Còn nếu không mổ, chị vẫn có bé chiều nay, nhưng chúng tôi dám nhận phẫu thuật ca này'".
Bà Hằng òa khóc nói với bác sĩ: “Em muốn con em sống cho ra sống… Mong các bác mổ cho con em!”
Bắt tay vào trận chiến giành giật sinh tử
Lời thỉnh cầu của người mẹ đã chạm đến trái tim của người thầy thuốc, GS Thành và ê kíp phẫu thuật đã có thêm động lực chiến đấu với tử thần, giành lấy sự sống cho bé Huyền.
Ê kíp phẫu thuật xác định bé Huyền mắc thân chung động mạch, một khuyết tật tim hiếm gặp ngay từ khi mới sinh. Các cấu trúc bất thường của tim mạch – thân chung động mạch – gây vấn đề nghiêm trọng với lưu thông máu. Vì tâm thất không được tách ra, tất cả máu đi qua ống duy nhất, máu giàu oxy và máu nghèo oxy trộn với nhau – kết quả là máu không mang đủ oxy.
Ê kíp phẫu thuật đã lựa chọn phương án phẫu thuật tốt nhất cho Huyền. Các phẫu thuật viên tiến hành đóng lỗ giữa hai tâm thất, tách riêng phần trên của động mạch phổi từ ống lớn duy nhất. Ống dẫn và van kết nối các tâm thất phải với phần trên của động mạch phổi – tạo ra một động mạch mới.
Theo GS Thành, với các trường hợp tim bẩm sinh như của Huyền, phẫu thuật thường được thực hiện trong vòng hai tháng đầu tiên sau sinh. Tuy nhiên, vì điều kiện gia đình khó khăn, bé Huyền mãi đến 7 tuổi mới được phẫu thuật, điều này rất muộn. Đây cũng là một thách thức lớn đối với các phẫu thuật tim mạch của Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E. Cả ê kíp đã cố gắng cứu sống người bệnh tưởng chừng đã "vô phương cứu chữa".
GS Thành giải thích thêm vì các ống dẫn không phát triển, các bác sĩ phải tiến hành nhiều lần phẫu thuật thay thế. Với ca mổ này, các bác sĩ quyết định sử dụng ống dẫn phù hợp với lứa tuổi. Đến khi Huyền lớn (16 tuổi), các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật để thay thế các ống dẫn cũ một lần nữa. Tuy nhiên, phương pháp phẫu thuật mới hơn sử dụng một ống thông tim chèn vào mạch máu ở chân, sau đó luồn lên đến tim để thay thế các ống dẫn mà không cần phẫu thuật tim truyền thống.
"Với những phụ nữ đã có phẫu thuật thân chung động mạch như Huyền, cần phải được đánh giá bởi bác sĩ tim mạch với chuyên môn về các khuyết tật tim bẩm sinh và bác sĩ sản khoa. Tùy thuộc vào mức độ thiệt hại phổi xảy ra trước khi phẫu thuật, mang thai có thể hoặc không thể được đề nghị", GS Thành cho hay.
Mắc bệnh tim vẫn có thể sinh con khỏe mạnh
Ngày 6/6 mới đây, Huyền đã sinh thành công một bé gái nặng 3,1kg tại Khoa Phụ sản, Bệnh viện E.
Trong suốt quá trình mang thai của sản phụ, các bác sĩ tim mạch và sản khoa của Bệnh viện E cùng với gia đình bệnh nhân "nín thở" theo dõi từng nhịp đập của tim thai và trái tim sản phụ.
Hàng tháng, sản phụ đều đi khám thai định kỳ và theo dõi siêu âm tim mạch của TS.BS Trần Đắc Đại – Trưởng khoa Tim trẻ em, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E.
Điều đáng mừng là sức khỏe của Huyền tốt để thai nhi phát triển đủ tháng đủ ngày, không đối mặt với nguy cơ sinh non. Gần 5 giờ sáng ngày 6/6, người mẹ đã nghe thấy tiếng khóc đầu đời của con trong niềm vui vỡ òa của tập thể thầy thuốc ở Bệnh viện E.
GS Thành chia sẻ Huyền sống khỏe mạnh và có thể sinh con là một bước tiến của ngành y tế Việt Nam và đặc biệt, xóa bỏ hoàn toàn quan điểm "phụ nữ bị bệnh tim thì không nên lấy chồng, nếu lấy chồng thì không nên mang thai, nếu có thai thì không nên sinh".
Ngọc Minh
