Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong tháng 5, Việt Nam nhập khẩu 23.730 ô tô nguyên chiếc, tổng kim ngạch gần 548 triệu USD - tăng 43,1% về lượng và 26,2% về giá trị so với tháng trước. Đáng chú ý, Indonesia vươn lên dẫn đầu về sản lượng ô tô khi xuất khẩu 11.308 xe sang Việt Nam - gấp khoảng 3 lần tháng 4 và chiếm gần 48% tổng lượng ô tô nhập khẩu của nước ta, báo Người lao động cho hay.
Xe nhập từ Indonesia ngày càng chiếm tỉ trọng lớn nhờ lợi thế về giá và phù hợp nhu cầu của phần lớn người tiêu dùng VIệt Nam.
Nguồn cung lớn từ Indonesia cũng kéo giá ô tô nhập khẩu bình quân đi xuống. Trong tháng 5, giá trị trung bình mỗi xe nhập khẩu còn khoảng 23.078 USD, tương đương hơn 600 triệu đồng - thấp hơn tháng trước. Điều này cho thấy cơ cấu nhập khẩu đang dịch chuyển sang các dòng ô tô phổ thông như xe đô thị, SUV cỡ nhỏ và MPV gia đình.
Trong khi đó, ô tô Trung Quốc tiếp tục đứng đầu về giá trị nhập khẩu với hơn 213 triệu USD trong tháng 5-2026. Điều này phản ánh giá trị bình quân của ô tô nhập từ Trung Quốc cao hơn nhiều thị trường khác, chủ yếu nhờ các dòng xe điện, xe hybrid và mẫu xe công nghệ mới đang mở rộng sự hiện diện tại Việt Nam.
Ở phân khúc cao cấp, xe Hàn Quốc có giá nhập khẩu bình quân cao nhất. Dù Việt Nam chỉ nhập 2 xe Hàn Quốc trong tháng 5 nhưng tổng trị giá lên tới 320.000 USD, tương đương khoảng 160.000 USD/chiếc. Ngược lại, xe nhập từ Ấn Độ có giá bình quân thấp nhất, chỉ hơn 5.000 USD/chiếc.
Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khoảng 95.900 ô tô nguyên chiếc, kim ngạch gần 2,295 tỉ USD - tăng 14,2% về lượng và 25,7% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.
Vneconomy đưa nhận định, dưới góc độ phân tích thị trường, sự thay đổi này phản ánh một thực tế rằng cuộc cạnh tranh trong ngành ô tô tại Việt Nam đã chuyển từ giai đoạn dựa trên thương hiệu hoặc xuất xứ sang giai đoạn dựa trên hiệu suất chuỗi cung ứng và quy mô sản xuất.
Trong kỷ nguyên mới, khả năng tối ưu hóa chi phí sản xuất thông qua quy mô nhà máy khổng lồ chính là yếu tố quyết định giá thành. Những mẫu xe được sản xuất với sản lượng hàng trăm nghìn chiếc mỗi năm tại các trung tâm lớn như Indonesia hay Thái Lan sở hữu lợi thế cạnh tranh về giá mà các cơ sở lắp ráp có quy mô nhỏ hơn khó có thể bắt kịp. Đây chính là thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp lắp ráp ô tô trong nước, đặc biệt là ở các phân khúc phổ thông nơi biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng.
Việc lượng xe nhập khẩu tăng mạnh trong bối cảnh doanh số toàn thị trường chững lại cũng ẩn chứa những rủi ro nhất định. Lượng xe tồn kho tại các đại lý có nguy cơ gia tăng nếu nhu cầu của người tiêu dùng không cải thiện tương ứng, buộc các hãng xe và đại lý phải triển khai những chương trình giảm giá và khuyến mại quy mô lớn để giải phóng hàng. Đây là kịch bản không quá xa lạ trên thị trường ô tô Việt, nhưng với mức tăng trưởng nhập khẩu mạnh mẽ như tháng 5, áp lực này có thể sẽ lớn hơn bao giờ hết trong những tháng tới.
Sự vượt trội của Indonesia trong tháng 5 không chỉ là cho thấy sự nổi trội của một quốc gia xuất khẩu, mà là minh chứng cho sự lên ngôi của hiệu quả chuỗi cung ứng. Trong tương lai, quốc gia nào sở hữu khả năng kiểm soát chi phí tốt nhất và đưa ra sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu thay đổi liên tục của khách hàng Việt sẽ là quốc gia nắm giữ lợi thế cạnh tranh. Khi khoảng cách giữa xe nhập khẩu và xe lắp ráp trong nước ngày càng thu hẹp, áp lực lên các nhà lắp ráp nội địa sẽ không chỉ dừng lại ở vấn đề sản lượng mà còn là bài toán về sự tồn tại và thích nghi trong một thị trường ngày càng phẳng và minh bạch hơn.
