Có công việc văn phòng full-time mà vẫn nhận thêm các công việc tự do (freelance) là lựa chọn của không ít dân công sở, đặc biệt trong bối cảnh làn sóng sa thải vẫn đang tiếp diễn. Có thêm việc là có thêm nguồn thu nhập, chẳng tội gì từ chối.
Nhưng vì quỹ thời gian có hạn, nhiều người thường mặc định lương văn phòng mới là “thu nhập chính”, việc ngoài giờ chỉ là nguồn thu phụ - thêm đồng nào hay đồng đó. Không hẳn là sai nhưng cũng không đúng với tất cả.
Tâm sự của chàng trai 29 tuổi ở TP.HCM trong câu chuyện dưới đây là 1 trường hợp ngoại lệ: Lương văn phòng 23 triệu đồng/tháng, lương freelance 40 triệu đồng/tháng - gần gấp đôi lương văn phòng!
Trong phần bình luận, đa số mọi người đều đồng tình: Nếu hiện tại cảm thấy việc vừa làm full-time, vừa làm freelance không quá căng thẳng thì vẫn nên duy trì song song cả 2 công việc. Bởi thứ nhất là còn trẻ, còn cơ hội kiếm tiền mà bỏ thì… phí. Và quan trọng hơn, mục tiêu dành thời gian cho gia đình vẫn là chuyện của tương lai vì hiện tại, anh chàng đang độc thân.
“Thì bao giờ có gia đình, có con thì nghỉ full-time, ở nhà làm cũng được mà. Chứ giờ còn độc thân thì cố gắng kiếm nhiều nhất có thể chứ tội gì, nhiều người muốn bận, muốn kiếm tiền mà còn chưa có hội ấy” - Một người khuyên.
“Mình nghĩ là nên giữ cả 2. 1 khoản thu nhập cố định và 1 khoản lưu động. Chẳng may phần lưu động kém còn có thu nhập cố định gánh, hoặc ngược lại. Cứ duy trì đến khi nào tiết kiệm được 1 khoản đủ để lấy vợ, lo cho gia đình thì hãy nghỉ 1 trong 2” - Một người đồng tình.
“Người ta đang muốn đa dạng thu nhập không được, mà bạn có 2 nguồn thu đều tốt, mà nghỉ thì kể cũng tiếc. Trừ khi là sức khỏe không cho phép thôi, chứ nếu còn sức thì nên cố. 29 tuổi độc thân thì cũng chưa bận đến mức không cố được” - Một người bình luận.
“Theo mình thì công việc freelance thường không ổn định, nên có ít nhất 1 công việc ổn định. Với cả là chắc gì sau này có vợ, vợ bạn đã muốn bạn ở nhà chăm lo gia đình mà cứ lo xa. Đàn ông nếu có khả năng thì nên là người lao ra ngoài kiếm tiền chứ, trừ khi vợ sinh con thì cần chăm thôi. Mình từng có thu nhập 100 triệu/tháng từ các công việc freelance đây, giờ đang stress vì thu nhập freelance không ổn định và đang giảm dần” - Một người bộc bạch.
Nghỉ việc full-time để làm tự do, cần lưu ý những gì?
1. Thu nhập từ các công việc tự do thường không cố định
Khi chuyển từ công việc full-time sang làm tự do, điều dễ nhận ra nhất là dòng tiền không còn đều đặn mỗi tháng. Có những thời điểm công việc dồn dập, thu nhập khá tốt, nhưng cũng có lúc trống dự án, phải chủ động tìm kiếm khách hàng mới.
Điều này đòi hỏi người làm tự do cần có kế hoạch tài chính rõ ràng, ví dụ như duy trì quỹ dự phòng đủ dùng trong vài tháng để tránh áp lực khi thu nhập giảm. Ngoài ra, việc quản lý chi tiêu cũng cần linh hoạt hơn, ưu tiên các khoản thiết yếu và hạn chế những khoản không thực sự cần thiết trong giai đoạn chưa ổn định.
2. Không có chính sách BHXH và các quyền lợi đi kèm như khi làm văn phòng
Làm việc tự do đồng nghĩa với việc bạn sẽ không còn được hưởng các quyền lợi “mặc định” như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hay các chế độ nghỉ phép, thưởng lễ Tết như khi còn làm văn phòng. Những thứ trước đây có thể ít được để ýnhưng khi không còn, lại trở thành yếu tố cần cân nhắc kỹ.
Vì vậy, người làm tự do nên chủ động tìm hiểu và tham gia các hình thức bảo hiểm phù hợp, đồng thời tự xây dựng “chính sách cá nhân” cho mình, chẳng hạn như trích một phần thu nhập để dự phòng khi ốm đau hoặc cần nghỉ ngơi. Điều này giúp cuộc sống ổn định hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thu nhập từng dự án.
3. Thiếu môi trường phát triển
Một trong những điểm khác biệt lớn khi rời môi trường văn phòng là không còn hệ sinh thái sẵn có để học hỏi và phát triển, như đồng nghiệp, quản lý hay các chương trình đào tạo nội bộ. Làm tự do dễ rơi vào trạng thái làm việc một mình, thiếu sự va chạm và thiếu cộng đồng kết nối.
Vì vậy, nếu không chủ động, kỹ năng có thể bị “chững lại” theo thời gian. Để khắc phục, người làm tự do nên tìm cách kết nối với cộng đồng cùng ngành, tham gia các khóa học hoặc tự đặt mục tiêu nâng cấp kỹ năng định kỳ. Việc duy trì thói quen học hỏi sẽ giúp không chỉ giữ được năng lực cạnh tranh mà còn mở ra nhiều cơ hội công việc tốt hơn trong dài hạn.
Ngọc Linh
