Ngày 25/6, Apple tăng giá gần như toàn bộ dòng Mac và iPad tại Việt Nam. Ngày 15/7, Apple mở chương trình Back to School với quà tặng mặc định chỉ còn bốn chiếc AirTag, thay vì phụ kiện cao cấp miễn phí như năm trước. Hai sự kiện được đưa tin riêng lẻ, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng cho thấy người mua giáo dục năm nay phải gánh áp lực ở cả hai đầu cùng lúc.
Trang chủ cửa hàng Apple Store Việt Nam - Ảnh chụp màn hình
Tối 25/6, Apple đóng cửa hàng trực tuyến trong ít phút rồi mở lại với bảng giá mới cho toàn bộ máy tính và máy tính bảng. MacBook Air 13 inch dùng chip M5 tăng từ 29.990.000 đồng lên 35.990.000 đồng, tăng 6 triệu đồng. Bản 15 inch tăng từ 34.990.000 đồng lên 41.990.000 đồng, tăng 7 triệu đồng. MacBook Pro 14 inch dùng chip M5 Pro chứng kiến mức tăng mạnh nhất trong nhóm MacBook, từ 59.990.000 đồng lên 68.990.000 đồng, tương đương 9 triệu đồng. MacBook Neo, chiếc Mac rẻ nhất, cũng tăng 3 triệu đồng, từ 16.490.000 đồng lên 19.490.000 đồng. Ở mảng iPad, bản iPad Air 11 inch 128 GB Wi-Fi tăng từ 16.680.000 đồng lên 20.990.000 đồng, còn iPad Pro 11 inch 256 GB Wi-Fi tăng thêm 5,6 triệu đồng, lên 35.590.000 đồng. Tính chung 14 dòng sản phẩm bị điều chỉnh, mức tăng trung bình khoảng 20%, có model đắt thêm hàng chục triệu đồng.
Tim Cook, cựu CEO Apple, gọi đợt thiếu hụt chip nhớ DRAM và NAND hiện nay là "trận lũ trăm năm mới có một lần" trong phỏng vấn với Wall Street Journal, cho biết công ty đã cố gắng gánh phần lớn chi phí tăng thêm trong nhiều tháng trước khi buộc phải điều chỉnh giá bán. Nguyên nhân gốc rễ là làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI toàn cầu, khiến các nhà sản xuất chip nhớ như Samsung, SK Hynix và Micron dồn năng lực sản xuất sang các dòng chip nhớ biên lợi nhuận cao hơn phục vụ máy chủ, thay vì chip nhớ tiêu dùng.
Cựu CEO Tim Cook trong một sự kiện của Apple - Ảnh: Internet
Đúng ba tuần sau, ngày 15/7, Back to School 2026 khởi động tại Việt Nam với một thay đổi ít được chú ý hơn nhưng có sức nặng tương đương. Năm 2025, người mua iPad Air hoặc iPad Pro qua chương trình giáo dục được tặng miễn phí Apple Pencil Pro, còn người mua MacBook Air, MacBook Pro hoặc iMac được tặng miễn phí AirPods 4 bản chống ồn chủ động, không phải trả thêm đồng nào. Năm 2026, quà mặc định chỉ còn bốn chiếc AirTag. Muốn đổi sang Apple Pencil Pro, người mua iPad phải trả thêm 178.000 đồng. Muốn có AirPods 4 bản thường khi mua Mac, phải trả thêm từ 809.000 đồng, còn muốn bản chống ồn chủ động thì trả thêm 2.009.000 đồng.
Trang khuyến mãi Back to School 2026 trên Apple Education Store Việt Nam - Ảnh chụp màn hình
Đặt hai con số cạnh nhau sẽ thấy quy mô thực sự của khoản chênh lệch. Một sinh viên mua MacBook Air 13 inch qua chương trình giáo dục năm 2025 trả 27.269.000 đồng, đồng thời được tặng miễn phí một chiếc AirPods 4 chống ồn chủ động. Năm 2026, cùng cấu hình đó có giá giáo dục 33.229.000 đồng, tăng thêm 5.960.000 đồng, và muốn có chiếc AirPods 4 chống ồn chủ động y hệt, phải trả thêm 2.009.000 đồng nữa. Cộng dồn cả hai khoản, khoảng cách giữa mua máy năm 2025 và mua cùng sản phẩm năm 2026 lên tới gần 8 triệu đồng, lớn hơn đáng kể so với con số gần 6 triệu đồng nếu chỉ nhìn riêng phần tăng giá máy. Đây là phép cộng mà không có thông báo chính thức nào của Apple gộp lại cho người mua thấy, vì hai quyết định được công bố ở hai thời điểm và hai kênh truyền thông khác nhau.
Nguyên nhân của cả hai thay đổi trùng nhau ở một điểm: chi phí linh kiện. Chip nhớ không chỉ nằm trong bo mạch của MacBook và iPad, mà còn có trong AirPods và Apple Pencil Pro, nên khi giá DRAM tăng 98% chỉ trong quý I/2026 và được dự báo tăng thêm 58 đến 63% trong quý tiếp theo, áp lực chi phí đè lên cả hai đầu cùng lúc, buộc Apple phải tăng giá sản phẩm gốc và đồng thời không còn muốn cho không những phụ kiện đắt tiền như trước.
Nhóm khách hàng giáo dục, vốn nhạy cảm về giá nhất trong toàn bộ hệ sinh thái Apple, đang là nhóm chịu tác động rõ ràng nhất từ khủng hoảng chip nhớ, dù không có bất kỳ tuyên bố chính thức nào của Apple thừa nhận việc gộp cả hai áp lực chi phí lại với nhau. Chương trình Back to School 2026 tại Việt Nam áp dụng đến hết ngày 27/8, ở mức giá đã tăng và mức quà tặng đã giảm so với một năm trước.
Thế Duyệt
